Το Γεννέσιο της Θεοτόκου κατα το "Πρωτευαγγέλιο του Ιακ

[konstantinoupolitis]

ΒΙΒΛΟΣ «ΙΑΚΩΒΟΥ*1 Η ΓΕΝΕΣΙΣ ΜΑΡΙΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΑΚΩΒ»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄(Η μομφή περί της ατεκνίας κατά του Ιωακείμ και η φυγή του Ιωακείμ)

1*2 Eν ταις «Ιστορίαις*3 των δώδεκα φυλών του Ισραήλ», ην Ιωακείμ, πλούσιος σφόδρα και προσέφερε τα δώρα αυτού διπλά λέγων «Έσται της περιουσίας μου παντί τω λαώ και τω της αφέσεως μου Κυρίω, εις ιλασμόν εμοί».
2 Ήγγικεν δε ημέρα του Κυρίου η Μεγάλη*4 και προσέφερον οι υιοί Ισραήλ τα δώρα αυτών. Και έστη κατενώπιον αυτού Ρουβίμ λέγων: «Ουκ έξεστιν σοι, πρώτον προσενεγκείν τα δώρα σου, καθότι σπέρμα ουκ εποίησας εν τω Ισραήλ».
3 Και ελυπήθη Ιωακείμ σφόδρα και απίει εις την δωδεκάφυλον*5 του λαού λέγων: «Θεάσομαι την δωδεκάφυλον του Ισραήλ, ει εγώ μόνος ουκ εποίησα σπέρμα εν τω Ισραήλ». Και ηρεύνησε και εύρε πάντας τους δικαίους, ότι σπέρμα ανέστησαν εν τω Ισραήλ. Και εμνήσθη του Πατριάρχου Αβραάμ, ότι εν τη εσχάτη ημέρα έδωκεν αυτώ ο Θεός υιόν, τον Ισαάκ.
4 Και ελυπήθη Ιωακείμ σφόδρα και ουκ εφάνη τη γυναικί αυτού, αλλ΄ έδωκεν εαυτόν εις την έρημον κακεί έπηξε την σκηνήν αυτού.

*1 Υπάρχουν τουλάχιστον επτά γραφές που αποτελούν τίτλο ή προοίμιο του έργου αυτού. Οι συγκεκριμένες δύο είναι οι παλαιότερες.
*2 Στην έκδοση του Tischendorf δεν υπάρχει διαίρεση στίχων. Εδώ τηρείται, για λόγους τυπικής ομοφωνίας και παρότι την θεωρώ κακή, η διαίρεση, της εκδόσεως, της οποίας επικεφαλής ήταν ο Ιωάννης Δ. Καραβιδόπουλος.
*3 Ποιες είναι αυτές οι ιστορίες; Είναι βιβλίο ή το αναφερόμενο στο στίχο 4 «δωδεκάφυλον»;
*4 Στις Γραφές ανάλογες φράσεις είναι σε χρήση, χωρίς να εννοείται πάντα το Πάσχα. Προφανώς είναι μια των εορτών που υποχρεωτικά επισκέπτονταν οι Ιουδαίοι τον Ναό: Πουρίμ, Πάσχα και Σκηνοπηγία. Πιθανότατα η τρίτη, καθώς προέβλεπε προσφορές και στήσιμο σκηνών (βλέπε στίχο 7).
*5 Τι ήταν το δωδεκάφυλον; Μήπως αρχεία γενεαλογιών των φυλών του Ισραήλ που τηρούνταν κρατούνταν στον ναό σαν και αυτές του Χριστού που οι Ματθαίος και Λουκάς διασώζουν;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄(Η ανησυχία της Άννης περί της ενδεχόμενης χηρείας της
και ο διάλογος με την ψυχοπαίδα της Ιουδίθ)

1 H δε γυνή αυτού Άννα, δύο θρήνους εθρήνει και δύο κοπετούς εκόπτετο λέγουσα: «Κόψομαι την χηρείαν μου, κόψομαι και την ατεκνίαν μου».
2 Ήγγισεν δε η ημέρα κυρίου η Μεγάλη και είπεν Ιουδίθ η παιδίσκη αυτής: «Έως πότε ταπεινοίς την ψυχήν σου; Ιδού ήγγικεν η ημέρα Κυρίου η Μεγάλη και ουκ έξεστίν σοι πενθείν. Αλλά λάβε τούτο το κεφαλοδέσμιο, ο έδωκέ μοι η κυρία του έργου και ουκ έξεστίν μοι αναδήσασθαι αυτό, καθότι παιδίσκη ειμί και χαρακτήρα έχει βασιλικόν*6».
3 Και είπεν Άννα: «Απόστηθι απ΄ εμού και ταύτα ούκ εποίησα και Κύριος εταπείνωσέ με σφόδρα. Μη πως πανούργος έδωκέν σοι τούτο και ήλθες κοινωνήσαι με τη αμαρτία σου». Και είπεν Ιουδίθ: «Τι αράσομαί σοι, καθότι Κύριος απέκλεισε την μήτρα σου, του μη δούναι σοι καρπόν εν τω Ισραήλ;»
4 Και ελυπήθη Άννα σφόδρα και περιείλατο τα ιμάτια αυτής τα πενθικά και απεσμήξατο την κεφαλήν αυτής και ενεδύσατο τα ιμάτια αυτής τα νυμφικά και περί ώρα ενάτη κατέβη εις τον παράδεισο*7 του περιπατήσαι. Και είδε δαφνηδαία και εκάθισεν υποκάτω αυτής και ελιτάνευσε τον δεσπότην λέγουσα: «Ο Θεός των πατέρων ημών, ευλόγησόν με και επάκουσον της δεήσεώς μου, καθώς ευλόγησας την μήτρα Σάρρας και έδωκας αυτή υιόν τον Ισαάκ».

*6 Η αναφορά σε κεφαλόδεσμο με βασιλικό χαρακτήρα, είναι κατά τον Stryker, ένδειξη της καταγωγής του έργου από την Αίγυπτο, καθώς τέτοια εργαστήρια υπό κρατικό έλεγχο υπήρχαν εκεί.
*7 Κήπος–Δασάκι.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄(Ο θρήνος της Άννης περί της ατεκνίας της)

1 Kαι ατενίσασα εις τον ουρανόν είδε καλιάν στρουθίων εν τη δαφνηδαία και εποίησε θρήνο εν εαυτή λέγουσα: «Οίμοι, τίς με εγέννησεν; Ποία δε μήτρα εξέφυσέ με; Ότι κατάρα εγεννήθην εγώ, ενώπιον των υιών Ισραήλ και ωνειδίσθην και εξεμυκτήρισάν με εκ Ναού Κυρίου.
2 Οίμοι, τίνι ωμοιώθην εγώ; Ούχ ωμοιώθην εγώ τοις πετεινοίς του ουρανού; Ότι και τα πετεινά του ουρανού γόνιμα εισί ενώπιόν Σου, Κύριε. Οίμοι, τίνι ωμοιώθην εγώ; Ούχ ωμοιώθην εγώ τοις θηρίοις της γής; Ότι και τα θηρία της γής γόνιμα εισί ενώπιόν Σου, Κύριε.
3 Οίμοι, τίνι ομοιώθην εγώ; Ούχ ωμοιώθην τοις ύδασι τούτοις; Ότι και τα ύδατα ταύτα γόνιμα εισί ενώπιόν Σου, Κύριε. Οίμοι, τίνι ωμοιώθην εγώ; Ούχ ωμοιώθην εγώ τη γή ταύτη; Ότι και η γή προσφέρει τους καρπούς αυτής κατά καιρόν και Σε ευλογεί, Κύριε !»


ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄(Ο Ευαγγελισμός της Άννης και του Ιωακείμ
και η Σύναξη των Δικαίων αυτών)

1 Kαι ιδού Άγγελος Κυρίου επέστη λέγων αυτή: «Άννα, Άννα, επήκουσε Κύριος της δεήσεώς σου και συλλήψει και γεννήσεις. Και λαληθήσεται το σπέρμα σου εν όλη τη οικουμένη !» Και είπεν Άννα: «Ζή Κύριος ο Θεός μου ! Εάν γεννήσω, είτε άρρεν, είτε θήλυ, προσάξω αυτό δώρο Κυρίω τω Θεώ μου και έσται λειτουργούν αυτώ, πάσας τας ημέρας της ζωής αυτού !»
2 Και ιδού ! Ήλθον άγγελοι*8 δύο, λέγοντες αυτή: «Ιδού ! Ιωακείμ ο ανήρ σου έρχεται μετά των ποιμνίων αυτού !» Άγγελος γαρ Κυρίου κατέβη προς αυτόν λέγων: «Ιωακείμ, Ιωακείμ, επήκουσε Κύριος ο Θεός της δεήσεώς σου. Κατάβηθι εντεύθεν. Ιδού γαρ ! Η γυνή σου Άννα εν γαστρί λήψεται !»
3 Και κατέβη Ιωακείμ και εκάλεσεν τους ποιμένας αυτού λέγων: «Φέρετέ μοι, ώδε, δώδεκα αμνάδες ασπίλους και αμώμους και έσονται Κυρίω τω Θεώ μου. Και φέρετέ μοι δέκα δύο μόσχους απαλούς και έσονται τοις Ιερεύσι και τη Γερουσία. Και εκατό χιμάρους*9 παντί τω λαώ».
4 Και ιδού ! Ιωακείμ ήκε μετά των ποιμνίων αυτού και έστη Άννα προς την πύλη και είδε τον Ιωακείμ ερχόμενο. Και δραμούσα εκρεμάσθη εις τον τράχηλο αυτού λέγουσα: «Νύν οίδα, ότι Κύριος ο Θεός ευλόγησέ με σφόδρα. Ιδού γαρ ! Η χήρα ουκέτι χήρα και η άτεκνος εν γαστρί λήψομαι !» Και ανεπαύσατο Ιωακείμ την πρώτη ημέρα εις τον οίκον αυτού.

*8 Το ζητούμενο εδώ είναι εάν οι δύο είναι Άγγελοι ή αγγελιοφόροι. Πιθανότατα για να μην υπάρχει επεξήγηση θα πρόκειται περί αγγελιοφόρων.
*9 Κατσίκια.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
(Το περιστατικό στο «Πέταλο» του Ιερέως
και το Γεννέσιο της Θεοτόκου)
1 Tη δε επαύριον, προσέφερε τα δώρα αυτού λέγων εν εαυτώ: «Εάν Κύριος ο Θεός ιλάσθητί μοι, το Πέταλο*10 του Ιερέως φανερό μοι ποιήσει !» Και προσέφερε τα δώρα αυτού Ιωακείμ και προσείχεν τω Πέταλω του ιερέως, ως επέβη επί το θυσιαστήριο Κυρίου και ούκ είδεν αμαρτία εν εαυτώ. Και είπεν Ιωακείμ: «Νύν οίδα, ότι, Κύριος ιλάσθητί μοί και άφηκεν πάντα τα αμαρτήματα μου !» Και κατέβη εκ ναού Κυρίου δεδικαιωμένος και απήλθεν εν τη οικία αυτού.
2 Επληρώθησαν δε οι μήνες αυτής, εν δε τω ενάτω*11 μηνί εγέννησεν Άννα. Και είπε τη μαία: «Τι εγέννησα;». Η δε είπε: «Θήλυ». Και είπεν Άννα: «Εμεγαλύνθη η ψυχή μου εν τη ημέρα ταύτη». Και ανέκλινεν αυτήν. Πληρωθεισών δε των ημερών, απεσμήξατο Άννα και έδωκε μασθόν τη παιδί και επωνόμασε το όνομα αυτής Μαριάμ.

*10 Το πέταλο του Ιερέως ήταν χρυσή πλακέτα που δι΄ ερυθρών ταινιών εφάρμοζε στην λευκή μίτρα που φορούσε ο Αρχιερέας την ώρα της θυσίας του εξιλασμού των αμαρτιών. Πάνω στο πέταλο έγραφε κατά το εβραϊκό κείμενο «Άγιος τω Θεώ» ή κατά το ελληνικό των Ο΄ «Αγίασμα τω Κυρίω».
*11 Δεν συμφωνούν όλα τα χειρόγραφα στον αριθμό των μηνών. Ο πιο παλαιός κώδικας που σώζεται λέει επτά, άλλοι δύο οκτώ και οι μεταγενέστεροι εννέα.



Η Ευλόγησις της Θεοτόκου υπο των Ααρωνιτών Ιερέων
Ψηφιδωτό του Εσωνάρθηκα της Ι.Μ. Χώρας του Αχωρήτου Κωνσταντινουπόλεως
1315-1321

[NIKOSZ]

Η Παναγία έχει κεντρική θέση στην θεία Λατρεία. Το εκκλησιαστικό έτος πλαισιώνεται με θεομητορικές εορτές· αρχίζει με το «Γενέσιον της Υπεραγίας Θεοτόκου», ενώ τελειώνει με την «Κατάθεσιν της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου».

Αιτία πνευματικής χαράς και αγαλλιάσεως, αγαπητοί μου αδελφοί και Πατέρες, είναι η σημερινή ημέρα, γιατί σήμερα εορτάζομε την γέννηση της αειπαρθένου και Θεοτόκου Μαρίας, του ευωδεστάτου άνθους που βλάστησε «εκ της ρίζης Ιεσσαί». Εορτάζομε «παγκοσμίου ευφροσύνης γενέθλιον», που καθίσταται «η είσοδος όλων των εορτών και το προοίμιο του μυστηρίου του Χριστού», κατά τον άγιο Ανδρέα Κρήτης. Γέννηση, που έγινε πρόξενος της αναγεννήσεως, αναπλάσεως και ανακαινίσεως των πάντων. Σήμερα γεννιέται Αυτή που θα γεννήσει εν χρόνω, κατά ανερμήνευτο και παράδοξο τρόπο, τον άχρονο και προαιώνιο Θεό Λόγο, τον Δημιουργό και Σωτήρα του κόσμου.

Ολόκληρο πλήθος από προεικονίσεις, προτυπώσεις και προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης σε Αυτήν αναφέρονται. Αποτελεί την αποκορύφωση, την ολοκλήρωση της παλαιοδιαθηκικής παιδαγωγικής προετοιμασίας της ανθρωπότητος για την υποδοχή του σαρκωθέντος Σωτήρος Θεού. Την Παναγία μας προεικόνιζαν η άφλεκτος βάτος στο όραμα του Μωυσή, οι θεόγραφες πλάκες και η κιβωτός του Νόμου, το ουράνιο μάννα και η χρυσή στάμνα, η λυχνία και η τράπεζα, η ράβδος Ααρών η βλαστήσασα, η κλίμακα του Ιακώβ, ο πόκος του Γεδεών, το αλατόμητον όρος του Δανιήλ, η κάμινος που με το πυρ δρόσιζε τους Τρεις Παίδες, αλλά και αυτά τα Αγια των Αγίων της σκηνής του μαρτυρίου. Η Θεοτόκος είναι το μεταίχμιο μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης. Για την Παλαιά αποτελούσε το κήρυγμα των προφητών, την προσδοκία των δικαίων· ενώ για την Καινή Διαθήκη γίνεται ο γλυκασμός των αγγέλων, η δόξα των αποστόλων, το θάρρος των μαρτύρων, το εντρύφημα των οσίων, το καύχημα του ανθρωπίνου γένους, γι' αυτό και μακαρίζεται από «πάσα γενεά».

Ολη η δημιουργία περίμενε την γέννησή της. Η Παναγία μας είναι «ο καρπός των κτισμάτων» κατά τον άγιο Νικόλαο Καβάσιλα, δηλαδή το σημείο εκείνο στο οποίο κατατείνει ολόκληρη η κτίση. Οπως το δένδρο υπάρχει για τον καρπό, έτσι η κτίση υπάρχει για την Παρθένο και η Παρθένος για τον Χριστό. Οπως τονίζουν οι Πατέρες όχι μόνον οι άνθρωποι, αλλά και ο ουρανός και η γη, όλη η ορατή και αόρατη κτίση δημιουργήθηκαν για την άχραντο Παρθένο. Οταν ο Θεός στην αρχή των αιώνων ατενίζοντας προς τα δημιουργήματά του, είπε ότι είναι «καλά λίαν», ουσιαστικά έβλεπε μπροστά του τον καρπό όλης της δημιουργίας, την υπεραγία Θεοτόκο, και ο έπαινός του ήταν στην πραγματικότητα «ευφημία της Παρθένου».

Κατά την σημερινή ημέρα ευεργετείται όλη η κτίση από την γέννηση της πανάμωμης Δέσποινάς μας. «Το καινότατον αυτό δημιούργημα» δεν ήταν απλά η καλύτερη γυναίκα στην γη, ούτε η καλύτερη γυναίκα όλων των εποχών, αλλά ήταν Αυτή η μοναδική που θα μπορούσε να κατεβάσει τον ουρανό στην γη, να κάνει τον Θεό άνθρωπο. Ο δημιουργός Θεός Λόγος έπλασε τέτοια την ανθρώπινη φύση, ώστε όταν θα χρειαζόταν να γεννηθεί, να λάβει από αυτήν την μητέρα του. Ο αόρατος και αθέατος Θεός έρχεται δι' Αυτής επί γης και γίνεται ορατός· ενώνεται και κοινωνεί με την κτίση με έναν ουσιαστικότερο και πιο ενοειδή τρόπο. Ενώνει δια της ανθρωπίνης φύσεώς του όλη την κτίση στην υπόστασή του και την θεώνει. Ο ανείδεος και απερίγραπτος Θεός λαμβάνει «δούλου μορφήν» (Φιλιπ. 2,7), ανθρώπινη σάρκα και λογική ψυχή, συναναστρέφεται με τους ανθρώπους και περπατά πάνω στην γη. Ο «αχώρητος παντί» θα χωρέσει στην παρθενική μήτρα της Θεοτόκου, ώστε η Παναγία μητέρα του να καταστεί η «χώρα του Αχωρήτου».

Σήμερα λύνεται η στειρότητα της Αννας και γεννάται «το κειμήλιον της Οικουμένης», κατά την έκφραση του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας. Παρόμοιο θαύμα έκανε ο Θεός πολλές φορές στην Παλαιά Διαθήκη στην Σάρρα την σύζυγο του πατριάρχου Αβραάμ, στην Ρεβέκκα την σύζυγο του Ισαάκ, στην Αννα την μητέρα του προφήτου Σαμουήλ, στην Ελισάβετ την μητέρα του προφήτου Προδρόμου. Ομως διαφέρει κατά πολύ το σημερινό θαύμα. Μπορεί τα τέκνα των παραπάνω μητέρων, των οποίων η μακροχρόνια στειρότητα λύθηκε θαυματουργικά, να ήταν ενάρετα και άγια, αλλά μόνον η Μαρία -το τέκνο της Αννας και του Ιωακείμ- ήταν «η κεχαριτωμένη» και κατέστη -το ακατάληπτο για τους ανθρώπους και τους αγγέλους- η μητέρα του Θεού.

Η Παναγία μας δεν γεννήθηκε από άσπιλη υπερφυσική σύλληψη, όπως λανθασμένα πιστεύουν οι Ρωμαιοκαθολικοί, αλλά μετά από την φυσική συνάφεια του Ιωακείμ και της Αννας. Λύθηκε δε η φυσική στειρότητα της Αννας χάρις στην άμεση παρέμβαση του Θεού ως απάντηση στις προσευχές των δικαίων Θεοπατόρων. Οι γέροντες Ιωακείμ και Αννα συνήλθαν χωρίς καμμία σαρκική έλξη, ηδονή, αλλά μόνο από υπακοή στον Θεό. Επεσφράγισαν και με αυτήν την πράξη τους την σωφροσύνη τους. Κατά αυτόν τον τρόπο η Παρθένος συνελήφθη «σωφρόνως εν τη νηδύι της Αννας εξ Ιωακείμ». Το ότι συνελήφθη σωφρόνως σημαίνει ότι ο τρόπος της συλλήψεως ήταν αγνός. Για να ήταν όμως η Παρθένος απαλλαγμένη από το προπατορικό αμάρτημα, δηλαδή να είχε άσπιλη σύλληψη, έπρεπε να είχε γεννηθεί παρθενικώς όπως και ο Χριστός.

Για να αποκτήσουν όμως τέτοιο τέκνο οι δίκαιοι Θεοπάτορες έδειξαν πίστη αδίστακτη, υπομονή αλύγιστη, έτρεφαν την ελπίδα που δεν καταισχύνει, είχαν μεγάλη καρτερία στις προσευχές τους· ότι ο Θεός θα εκπληρώσει το αίτημά τους. Και δεν υπόμειναν την ατεκνία τους για λίγο μόνο διάστημα. Η παράδοση λέγει ότι μετά από πενήντα χρόνια στειρότητας απέκτησε η Αννα την Θεοτόκο. Αυτή η στάση των Θεοπατόρων πρέπει να παραδειγματίζει, αγαπητοί μου αδελφοί και Πατέρες, όλους μας. Οχι μόνον όσους λαϊκούς αδελφούς μας δεν μπορούν να αποκτήσουν παιδιά, οι οποίοι δεν πρέπει να χάνουν την ελπίδα τους στον Θεό για τον οποίο «τα αδύνατα τοις ανθρώποις, δυνατά παρά Αυτώ εστιν» (βλ. Λουκ. 18,27), αλλά και εμάς τους μοναχούς και όλους τους πιστούς που αγωνίζονται τον «καλόν αγώνα».

Πολλές φορές αποδυσπετούμε, δυσφορούμε στον αγώνα μας και λέμε ότι δεν βρήκαμε αντίκρυσμα, δεν έχουμε αίσθηση της Χάριτος, αδημονούμε. Και έτσι λυπημένοι που είμαστε, μαραίνεται ο ζήλος μας, χαλαρώνουμε την αγωνιστικότητά μας, την άσκησή μας.

Δεν πρέπει όμως να κάνομε έτσι, αδελφοί μου. Μήπως οι Θεοπάτορες επειδή ο Θεός δεν απάντησε αμέσως στις προσευχές τους σταμάτησαν να τον επικαλούνται, να πιστεύουν ότι θα λάβουν; Μήπως σταμάτησαν να κρούουν, να ζητούν, να ελπίζουν; Τι αδαμάντινη υπομονή και καρτερία έδειξαν για τόσα χρόνια!

Για να βιωθούν τα πνευματικά «χρεία μεγάλης υπομονής». Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος έζησε την συστολή, την στέρηση της θείας Χάριτος, τις θλίψεις του νοητού πολέμου για τριάντα χρόνια. Ελαβε μόνιμα την θεία Χάρη μετά από αυτό το μακρό χρονικό διάστημα αιματηρού αγώνα και υπομονής. Αυτό το αναφέρουμε ιδιαίτερα για εμάς τους μοναχούς, που κληθήκαμε για να λάβουμε το πλήρωμα της Χάριτος. Χρειάζεται υπομονή στις θλίψεις, πίστη στις επαγγελίες του Θεού, τέλεια υπακοή στο θέλημα του Θεού και ελπίδα, ώστε να μην «εκκακούμε εν ταις προσευχαίς» (βλ. Λουκ. 18,1). Ο Θεός γνωρίζει πότε μας συμφέρει να μας δώσει την ανέκφραστη, την ακατάληπτη και ανεκτίμητη θεοποιό δωρεά του, την θεία Χάριν ως ενδημούσα κατάσταση. «Τα πνευματικά αφ' εαυτών έρχονται», τονίζει ο αββάς Ησαΐας, δεν τα ρυθμίζομε όπως και όποτε θέλομε εμείς.

Μάλιστα, πολλές φορές, πριν ο Θεός μας δώσει κάποια ευλογία, ένα χάρισμα, μας δοκιμάζει με έναν πειρασμό, του οποίου η έκβαση καθορίζει και το αν αποδειχθούμε άξιοι να δεχθούμε το θείο αυτό δώρο. Αυτό παρατηρούμε και στους Θεοπάτορες, που όταν πλησίαζε ο καιρός για να τους δώσει ο Θεός τέκνο, παραχώρησε να δοκιμασθούν ακόμη περισσότερο. Ηταν η εορτή της Σκηνοπηγίας, και όταν πήγαν στον ναό να προσφέρουν δώρα, ο ιερεύς Ρουβίμ τους ονείδισε λέγοντάς τους, ότι δεν ήταν άξιοι να προσφέρουν δώρα στον Θεό, αφού δεν έκαναν παιδιά για τον Ισραήλ. Οι Θεοπάτορες μετά από αυτό το συμβάν λυπήθηκαν πάρα πολύ, αλλά δεν απελπίσθηκαν. Κατέφυγαν σε «εκ βαθέων προσευχή» -ο Ιωακείμ στο όρος και η Αννα στον κήπο- η οποία τελικά εισακούστηκε άμεσα, αφού άγγελος Κυρίου πληροφόρησε καθένα
ν ξεχωριστά ότι θα γίνει η σύλληψη και η γέννηση τέκνου που θα διακηρυχθεί σε όλη την οικουμένη.

Ετσι και εμείς, αγαπητοί μου αδελφοί και Πατέρες, να επιδεικνύουμε αγόγγυστη υπομονή στις θλίψεις και στους πειρασμούς, που παραχωρεί ο Θεός για την δική μας ωφέλεια και πνευματική προκοπή. Ευχόμεθα η Κυρία μας Θεοτόκος και η Θεοπρομήτωρ Αννα, που έχουν την ευλογία να θεραπεύουν την φυσική στειρότητα, να θεραπεύσουν τις στείρες από πνευματικά έργα καρδιές μας, ώστε ο Θεός να πέμψει στις ψυχές μας την θεία και γλυκυτάτη Χάρη του, η οποία ομορφαίνει, ανακαινίζει, αθανατίζει, αφθαρτίζει τον άνθρωπο.

Πηγή: Περιοδικό : Πεμπτουσία τεύχος 21

[justin]

Λόγος εις το γενέσιον της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού

« Η Θεοτόκος», εκδ. Αποστολικής Διακονίας της Ελλάδος

Εισαγωγή σεβ. Μητροπολίτου Αθανασίου Γιέφτιτς ( πνευματικού τέκνου του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς)....


«...Η γέννησις αύτη της Παναγίας εκ της ρίζης του Ιεσσαί και παρά την θαυμαστήν δια΄της χάριτος του Θεού λύσιν της στειρώσεως της Άννης , δεν αποτελεί κατά τον Άγιον Ιωάννην Δαμασκηνόν μιαν υπερφυσικήν εξαίρεσιν της Παναγίας από το γένος της , από τους προπάτορας και θεοπάτορας ( «θυγάτηρ του Δαυϊδ») και από τον γενάρχην Αδάμ( «θυγάτηρ του Αδάμ»).

Η Παναγία , κατά τον Άγιον Δαμασκηνόν, είναι «θυγάτηρ του πάλαι Αδάμ» και ευρίσκεται «υπό τας πατρικάς ευθύνας « και ως πρός την σύλληψίν της και γέννησιν από του γονείς και ως πρός τον θάνατόν της. Συννελήφθη εκ του σπέρματος του Ιωακείμ εν τη μήτρα της Άννης και «εκ γής έχει την γέννησιν», «φθαρτόν εκ του Αδάμ σώμα κληρονομήσασα». Απέθανεν επίσης θάνατον ανθρώπινον και ως «θυγάτηρ» Αδάμ...διʼ Αδάμ το σώμα παραπέμπει τή γή», και «φυσικώς χωρίζεται « η πανίερος και μακαρία ψυχή του πανολβίου και ακηράτου της σώματος και το σώμα «τή νομίμω ταφή παραδίδοται».

Επομένως η Αγία Παρθένος ήτο , όπως και όλοι οι άνθρωποι , κληρονόμος του προπατορικού αμαρτήματος του Αδάμ.. ούτως ώστε ο Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός να ομιλή συγκεκριμένως περί καθάρσεως και εξαγνισμού και εξαγιάσεώς της από το Άγιον Πνεύμα κατα΄την στιγμήν της εν αυτή συλλήψεως του Θεού Λόγου.

«Ταύτην ο πατήρ μεν προώρισε , προφήται δε διά του Πνεύματος προεκήρυξαν, η δε του Πνεύματος αγιαστική δύναμις επιφοιτήσασα εκάθηρέ τε και ηγίασε κα οιονεί προήρδρευσε»

Αυτά όλα όμως καθόλου δεν σημαίνουν ότι ο Άγιος Δαμασκηνός δεν παραδέχεται και δεν ομιλεί δια΄ τ ην Αγιότητα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Τουναντίον μαζί με όλην την Ορθόδοξον Εκκλησόαν και αυτός εξαίρει και δοξάζει πολύ την προσωπικήν αγιότητα της Παναγίας , και ταυτόγχρονα δεικνύουν όλα τα παραπάνω , πόσον μακρα΄ν είναι ο ορθόδοξος ιερός πατήρ από την νεωτέραν αιρετικήν δοξασίαν της Ρωμαϊκής εκκλησιας περί της «ασπίλου συλλήψεως « της Παναγίας κα ι της γεννήσεώς της άνευ του προπατορικού αμαρτήματος.

Η καινοτομία αύτη , προϊόν του «αλαθήτου» πάπα του Βατικανού,( βούλλα «ineffabilis Deus» του πάπα Πίου ΙΧ, 8 Δεκεμβρίου 1854), όχι μόνον αποχωρίζει την Παναγία από τους προγόνους της , τους προπάτορας, και από την υπόλοιπον ανθρωπότητα κατα΄τρόπον αυθαίρετον, ώστε να αρνείται το όλον νόημα της προετοιμαστικής ιστορίας της Π. ΔΙΑΣΘΉΚΗΑ, ΑΛΛΑ΄ΚΑΙ ΜΕΙΏΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΉΝ ΑΞΊΑΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΉΝ ΑΓΙΌΤΗΤΑ Της Παναγίας Παρθένου.

Και όχι μόνον τούτο, αλά΄το «δόγμα « αυτό υπονομεύει και ολόκληρον την πραγματικότητα και την αλήθειαν της σωτηρίας μας , διότι αρνείται την ενότητα της φύσεως του ανθρωπίνου γένους και θέτει υπό αμφισβήτησιν την πραγματικώς σωτήριον σάρκωσιν του Χριστού ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΓΝΗΣΙΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΟΣ»...




ΛΌΓΟΣ Α΄ ΕΙΣ ΤΟ ΓΕΝΕΣΙΟΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ


«....Επεί γάρ εκπορνεύσασα εξεπόρνευσε πάσα η γή, και ο λαός Κυρίου πνεύματι πορνείας επλανήθη από Κυρίου Θεού αυτού , του κτησαμένου αυτόν εν χειρί κραταιά,και εν βραχίονι υψηλώ, και εξαγαγόντος εν σημείοις και τέρασιν εξ οικου δουλείας Φαραώ, και διαγαγόντος δια΄θαλάσσης ερυθράς και οδηγήσαντος εν νεφέλη ημέρας και όλην την νύκτα εν φωτισμώ πυρός . Και εστράφη η καρδία αυτών εις Αίγυπτον και εγένετο ο λαός Κυρίου ου λαός αυτού, ο ηλεημένος ουκ ηλεημένος , ο ηγαπημένος ουκ ηγαπημένος.

Διά τούτο νυν παρθένος τίκτεται της προγονικής πορνείας αντίπαλος, και αύτη τω Θεώ μνηστεύεται και τίκτει του Θεού τον έλεον. Και λαός Θεού ο πριν ου λαός καθίσταται, και ο ουκ ηλεημένος ηλέηται , και ο ουκ ηγαπημένος ηγάπηται.

Εξ αυτής γαρ τίκτεται ο Υιός του Θεού ο αγαπητός , εν ώ ηυδόκησεν.

.......

Τούτου του θήλεος το πρόσωπον οι πλούσιοι του λαού λιτανεύσουσι. Τούτο το θήλυ βασιλείς εθνών προσκυνήσουσι δώρα φέροντες.

Τούτο το θήλυ προσάξεις Θεώ παμβασιλεί , ως κροσσωτοίς χρυσοίς την των αρετών περιβεβλημένην ευπρέπειαν και κεκοσμημένην τη του Πνεύματος Χάριτι , ής η δόξα έσωθεν.

. Δόξα μεν γαρ πάσης γυναικός ο ανήρ έξωθεν επιών, η δε δόξα της Θεοτόκου έσωθεν, ο της κοιλίας καρπός.

Ω ΘΗΛΥ ΠΟΘΗΤΟΝ ΤΡΙΣΜΑΚΑΡΙΣΤΟΝ.

ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΣΥ ΕΝ ΓΥΝΑΙΞΙ , ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΟΣ Ο ΚΑΡΠΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΣΟΥ....»

[alithis]

αδελφια μου,ευχαριστω αμφοτερους!

[anny]

Αγαπητέ Κωνσταντίνε, το πρόσωπο της θεματολογίας της δημοσίευσής σου....η Ανασσα κάθε κτιστού και ακτίστου, και οι Θεοπάτορες Ιωακείμ και Αννα, είναι ένα θέμα που δεν αναπτύσσεται ευρέως, και είναι ευλογία που το προέταξες.
Να γράψω και γώ επεκτείνοντάς το λίγο, φτάνοντας στα Εισόδια της Κυρίας Θεοτόκου στα Αγια των Αγίων, κατά τον Αγιο Γρηγόριο Παλαμά....


«…Εάν το δένδρο αναγνωρίζεται από τον καρπό, και το καλό δένδρο παράγει επίσης καλό καρπό, η μητέρα της αυτοαγαθότητος, η γεννήτρια της αιώνιας καλλονής, πως δεν θα υπερείχε ασύγκριτα κατά την καλοκαγαθία από κάθε αγαθό εγκόσμιο και υπερκόσμιο;

Διότι η δύναμη που καλλιέργησε τα πάντα, ο προαιώνιος και υπερούσιος Λόγος, από ανέκφραστη φιλανθρωπία και ευσπλαχνία γιά χάρη μας θέλησε να περιβληθεί τη δική μας εικόνα, για να ανακαλέσει τη φύση πού σύρθηκε στον άδη και να την ανακαινίσει, γιατί είχε παλαιωθεί και να την αναβιβάσει προς το υπερουράνιο ύψος της βασιλείας και θεότητός του.

Και βρίσκει αυτήν την αειπάρθενη η οποία υμνείται από μας σήμερα που γιορτάζουμε την παράδοξη είσοδό της στα άγια των αγίων και την εκλέγει ανάμεσα από όλους ανά τους αιώνες εκλεκτούς και θαυμαστούς και περιβόητους για την ευσέβεια και σύνεση και σε λόγια και σε έργα.

Ήταν αδύνατο η υψίστη και υπεράνω του νου καθαρότης, ο σαρκωθείς Λόγος, να ενωθεί με μολυσμένη φύση, γιατί ένα μόνο πράγμα είναι αδύνατο στο θεό, το να έλθει σε ένωση με ακάθαρτο, πριν αυτό καθαρισθεί. Γι' αυτό και χρειαζόταν κατ' ανάγκη μια τελείως αμόλυντη και καθαρότατη παρθένο για κυοφορία και γέννηση εκείνου που είναι και εραστής της και δοτήρας της καθαρότητας, η οποία και προορίσθηκε και φανερώθηκε και τό σχετικό με αυτήν μυστήριο τελέσθηκε, με πολλά παράδοξα γεγονότα.

Πρώτα η γέννησή της από το ζεύγος που ζητούσε με άσκηση και προσευχή τη λήξη της ατεκνίας τους και έλαβαν την υπόσχεση και συνέλαβαν τη τωρινή Θεομήτωρα. Και επειδή οι πολυάρετοι γονείς της πέτυχαν το ζητούμενο, έσπευσαν να εκπληρώσουν την προς το Θεό υπόσχεσή τους και μετά τον απογαλακτισμό την οδηγούν στο ιερό του Θεού και στον ιεράρχη που ευρίσκετο εκεί, αλλά και αυτή μόνη της με ελεύθερη γνώμη προσήλθε στο Θεό και διέμενε στα άγια των αγίων. Τρεφόταν δε από πάνω με άγγελο με απόρρητη τροφή που δυνάμωνε καλύτερα τη φύση της και τελειοποιούσε τον εαυτό της κατά το σώμα, ώστε το κατάλληλο καιρό να ανοιχθούν οι ουράνιες μονές και να δοθούν για αιώνια κατοίκηση σε όσους πιστεύουν στη παράδοξη γέννα της.

Έχοντας πλέον από τη μητρική ακόμη κοιλιά τέτοια θεία χαρίσματα και φυσικά δώρα, δεν δέχθηκε ούτε καμιά άλλη επίκτητη φύση (διότι έτσι νομίζω ότι πρέπει να ονομάζουμε τα από τους δασκάλους αποκτήματα) να εισφέρει μέσα της φοιτώντας σε δασκάλους. Αντίθετα, αφού παρέδωσε στο Θεό τον ηγεμονικό νου ως υπήκοο σε όλα, εγκατέλειψε δε τελείως τα διδάγματα των ανθρώπων και έτσι δέχθηκε άφθονη την από τα άνω σοφία, στο σημείο της ηλικίας που οι γονείς τοποθετούν τα παιδιά χωρίς τη θέλησή τους ως νήπια κάτω από τη καθοδήγηση νηπιαγωγού και τα παραδίδουν σε γραμματοδιδασκάλους, αυτή παρακάθεται μαζί με το Θεό σε άγια άδυτα σαν θεσπέσια ανάκτορα, ως βασιλικός έμψυχος θρόνος ανώτερος από κάθε έδρα, στολισμένος ολόκληρος με αρετές που πρέπουν σε τέτοιο βασιλέα που κάθεται σε αυτόν.

Μόλις τριών ετών που μόλις είχε αποκοπεί από το θήλασμα και τη δίαιτα της αγκαλιάς δείκνυε το πρέπον σε όσους γνωρίζουν να κρίνουν αλάθευτα. Όταν έφθασε κοντά στα πρόθυρα του ιερού, ενώ νεάνιδες ευγενείς ντυμένες επάξια προς το γένος τους την περιστοίχιζαν κρατώντας λαμπάδες και έτσι με επισημότατη πομπή την προέπεμπαν με ευταξία προς το εσωτερικό, σε αυτό το σημείο φάνηκε ότι αισθανόταν καλύτερα από όλους όσα συμβαίνουν και πρόκειται να της συμβούν. Σεμνή τότε και χαρούμενη και θαυμαστή με το κατάλληλο παράστημα και ήθος και φρόνημα προχωρούσε και έρχεται σε συνάντηση με τον αρχιερέα.

Και αμέσως εγκατέλειψε όλους γονείς, τροφούς, συνομήλικες και αποχωρίσθηκε από τους συναγμένους, μόνη εντελώς, χαρούμενη προχωρεί στον αρχιερέα ο οποίος την εισήγαγε στα άγια των αγίων και έπεισε όλους τους τότε ζώντας να δέχονται το γεγονός αυτό, με τη σύμπραξη και τη συναπόφαση του Θεού. Διότι επρόκειτο να γίνει σκεύος εκλογής, όχι όπως η κιβωτός γεμάτο σκιές και τύπους, αλλά γεμάτο αλήθεια, για να βαστάσει κυοφορώντας εκείνον τον ίδιο, του οποίου το όνομα είναι θαυμαστό. Τι σπουδαίο θαύμα;



Ας δούμε λοιπόν, πως τίθεται τέλος στους τύπους, πως πάνω σε εκείνη ακριβώς τη σκιαγραφία τελετουργείται η μορφή της αλήθειας. Εισήλθε στα πρόσκαιρα άγια των αγίων η παντοτινή αγία των αγίων. Εισήλθε η αχειροποίητη σκηνή του Λόγου, η λογική και έμψυχη κιβωτός του άρτου της ζωής που αληθινά αποστάλθηκε σε εμάς από τους ουρανούς. Εισήλθε η βίβλος της ζωής, που δεν δέχθηκε τύπους λόγου, αλλά τον ίδιο το Λόγο του Πατρός απορρήτως. Σε αυτήν την αληθινή κιβωτό παρίστανται όχι οι τύποι των αγγέλων, αλλά οι ίδιοι οι άγγελοι και το σπουδαιότερο είναι ότι δεν επεσκίαζαν απλά, αλλά διακονούσαν και υπηρετούσαν στη διατροφή. Διατροφή που δεν είναι δυνατό να πούμε ούτε τι ήταν, τόσο ξεπερνούσε σε θαυμασμό και το πολυθρύλητο εκείνο μάννα.

Ο διακομιστής ήταν καθαρό σύμβολο της αγγελικής πολιτείας της Παρθένου σε αυτό το στάδιο της ηλικίας την υπηρετούσε συνεχώς και δεν την επεσκίαζε, υποσχόμενος σε αυτήν το μελλοντικό μεγαλείο. Αυτήν άλλωστε πρόκειτο να επισκιάσει, όχι άγγελος ούτε αρχάγγελος ούτε τα ίδια τα Χερουβίμ και τα Σεραφείμ, αλλά η ίδια η ενυπόστατη δύναμη του Υψίστου. Τούτο μάλιστα δεν είναι επισκίαση αλλά καθαρά ένωση, όχι μόνο στη γαστέρα αλλά και μόρφωση. Και το μορφωμένο από τα δύο, δηλαδή από τη δύναμη του Υψίστου και στη παναγία και παρθενική εκείνη γαστέρα ήταν ο Λόγος Θεού σαρκωμένος.

Πω πω, σε ποιό βάθος μυστηρίου κατεβάσαμε το λογο! Και έτσι ζούσε λοιπόν σαν στο παράδεισο, βίο απαράσκευο, αφρόντιστο, αμέριμνο, αμέτοχο αγενών παθών, ζώντας μόνο για το Θεό, βλεπόμενη μόνο από το Θεό, τρεφόμενη μόνο από το Θεό και γενικά αφιερωμένη συνεχώς στο Θεό.

Ζούσε την ιερά ησυχία, τη στάση του νου και του κόσμου, τη λησμονιά των κάτω, την μύηση των άνω, την απόθεση των νοημάτων προς το καλύτερο, δια της παιδείας από την ησυχία που θεωρούμε μέσα το Θεό. Αφού λύθηκε από κάθε υλικό δεσμό ανυψώθηκε πάνω και από αυτή τη συμπάθεια προς το σώμα της, σύνηψε το νου της με τη προς τον εαυτό στροφή και προσοχή και με τη αδιάλειπτο θεία προσευχή. Και δι' αυτής ερχόμενη τελείως στον εαυτό της και υπερβαίνοντας το πολύμορφο συρφετό των λογισμών, διέκρινε νέα και απόρρητη οδό στους ουρανούς, που θα την έλεγα νοητή σιγή.

Αφού έτσι μυήθηκε στα ανώτατα μυστήρια με αυτές τις ακρότατες θεωρίες και κατά το τρόπο αυτόν ενώθηκε και αφομοιώθηκε με το Θεό, μόνη αυτή στους αιώνες επετέλεσε αυτή την υπερφυά πρεσβεία για χάρη μας και μόνη της την αποπεράτωσε, πραγματοποιώντας το μέγα και το πάνω από το μέγα κατόρθωμα. Διότι δεν έγινε μόνο καθ' ομοίωση Θεού, αλλά και έκαμε το Θεό καθ' ομοίωση ανθρώπου. Και δεν το έκανε αυτό πείθοντάς τον, αλλά και τον κυοφόρησε ασπόρως και τον γέννησε αφράστως, κατά την χάρη από το Θεό (γι' αυτό και προσαγορεύθηκε από τον αρχάγγελο, κεχαριτωμένη).

Ποιος μπορεί να περιγράψει τα μεγαλεία σου, παρθένε; Έγινες Θεομήτωρ, ένωσες το νου με το Θεό, ένωσες το Θεό με τη σάρκα, έκανες το Θεό υιό ανθρώπου και τον άνθρωπο υιό Θεού, συμφιλίωσες τον κόσμο με τον ποιητή του κόσμου. Μας δίδαξες με έργα ότι το θεωρείν δεν προσγίνεται μόνο με αίσθηση ή και λογισμό στους πραγματικούς ανθρώπους (διότι τότε θα ήσαν λίγο μόνο καλύτεροι από τα άλογα), αλλά πολύ περισσότερο με τη κάθαρση του νου και τη μέθεξη της θείας χάριτος, κατά την οποία εντρυφούμε στα θεοειδή κάλλη όχι με λογισμούς, αλλά με άυλες επαφές. Έκαμες τους ανθρώπους ομοδίαιτους με τους αγγέλους, ή μάλλον αξίωσες και μεγαλύτερων βραβείων, αφού συνέλαβες από το άγιο Πνεύμα θεανδρική μορφή και την γέννησες παράδοξα και κατέστησες την ανθρώπινη φύση απορρήτως συμφυή και, θα λέγαμε, ομόθεη με τη θεία φύση.

Ας φυλάττουμε επομένως τη προς το Θεό και προς αλλήλους ενότητα, που έχει εντυπωθεί σ' εμάς από το Θεό θείως
, δια των δεσμών της αγάπης. Ας βλέπουμε πάντοτε προς τον άνω γεννήτορα. Ας υψώσουμε άνω προς αυτόν τη καρδιά μας. Ας παρατηρήσουμε το μέγα τούτο θέαμα, τη φύση μας να συνδιαιωνίζει αύλως με το πυρ της Θεότητος, και, αποβάλλοντας τους δερμάτινους χιτώνες, που έχουμε ενδυθεί από τη παράβαση, ας σταθούμε σε αγία γη, αναδεικνύοντας ο καθένας μας τη δική του γη αγία δια της αρετής και της προς το Θεό σταθερής αφοσιώσεως, να φωτισθούμε και φωτιζόμενοι να συνδιαιωνίσουμε σε δόξα της τρισηλίας Θεότητος που πρέπει κάθε δόξα, κράτος, τιμή και προσκύνηση τώρα και στους ατέλειωτους αιώνες. Γένοιτο...».

(απόσπασμα από τις Πατερικές εκδόσεις
«Γρηγόριος ο Παλαμάς», τόμος 11ος).

[konstantinoupolitis]

Άννα μιας και το έθεσες ας δώσω και την συνέχεια:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
(Πρόοδος της Θεοτόκου, τα Επτά πρώτα της βήματα, η Ευλόγησις των Ιερέων και η Ωδή της Άννης)

1 Hμέρα δε ημέρα εκραταιούτο η παίς. Γενομένης δε αυτής εξαμηνιαίου, έστησεν αυτήν η μήτηρ αυτής χάμαι, του διαπειράσαι ει ίσταται. Και επτά βήματα περιπατήσασα, ήλθεν εις τον κόλπον αυτής. Και ανήρπασεν αυτήν λέγουσα: «Ζή Κύριος ο Θεός μου ! Ου μή περιπατήσεις εν τη γή ταύτη, έως αν απάξω σε εν τω ναώ Κυρίου !» Και εποίησεν αγίασμα εν τω κοιτώνι αυτής και πάν κοινό και ακάθαρτο ούκ εία διέρχεσθαι δι΄ αυτής. Και εκάλεσε τας θυγατέρας των Εβραίων τας αμιάντους και διεπλάνων αυτήν.
2 Εγένετο δε πρώτος ενιαυτός τη παιδί και εποίησε Ιωακείμ δοχήν μεγάλη και εκάλεσε τους Ιερείς και τους Γραμματείς και την Γερουσία και πάντα τον λαό του Ισραήλ. Και προσήνεγκεν Ιωακείμ την παίδα τοις Ιερεύσι και ευλόγησαν αυτήν λέγοντες: «Ο Θεός των πατέρων ημών, ευλόγησον την παίδα ταύτη και δος αυτή όνομα ονομαστό, αιώνιο, εν πάσαις ταις γενεαίς !» Και είπε πας ο λαός: «Γένοιτο, γένοιτο ! Αμήν !» Και προσήνεγκεν αυτήν τοις Αρχιερεύσι και ευλόγησαν αυτήν λέγοντες: «Ο Θεός των υψωμάτων, επίβλεψον επί την παίδα ταύτην και ευλόγησον αυτήν εσχάτη ευλογία, ήτις διαδοχή ούκ έχει !»
3 Και ανήρπασεν αυτήν η μήτηρ αυτής εν τω αγιάσματι του κοιτώνος αυτής και έδωκεν αυτή μασθόν. Και εποίησε Άννα, άσμα Κυρίω τω Θεώ λέγουσα: «Άσω ωδή Κυρίω τω Θεώ μου, ότι επεσκέψατό με και αφείλατο απ΄ εμού το όνειδος των εχθρών μου. Και έδωκεν μοι Κύριος καρπόν δικαιοσύνης Αυτού, μονοούσιο, πολυπλούσιο, ενώπιον Αυτού. Τίς αναγγέλει τοις υιοίς Ισραήλ, ότι Άννα θηλάζει; Ακούσατε, ακούσατε, αι δώδεκα φυλαί του Ισραήλ, ότι Άννα θηλάζει !» Και ανέπαυσε αυτήν εν τω κοιτώνι του αγιάσματος αυτής και εξήλθε και διηκόνει αυτοίς. Τελεσθέντος δε του δείπνου, κατέβησαν ευφραινόμενοι και δοξάζοντες τον Θεόν Ισραήλ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
(Τα Εισόδια της Θεοτόκου)

1 Tη δε παιδί προσετίθεντο οι μήνες αυτής. Εγένετο δε διετής η παίς και είπε Ιωακείμ: «Ανάξωμεν αυτή εν των Ναώ Κυρίου, όπως αποδώμεν την επαγγελία ην επηγγειλάμεθα, μη πως αποστείλη ο Δεσπότης εφ΄ ημάς και απρόσδεκτον γένηται το δώρο ημών». Και είπεν Άννα: «Αναμείνωμεν το τρίτο έτος, όπως μή ζητήσει η παίς πατέρα ή μητέρα». Και είπεν Ιωακείμ: «Αναμείνωμεν».
2 Και εγένετο τριετής η παίς και είπεν Ιωακείμ: «Καλέσατε τας θυγατέρας*12 των Εβραίων τας αμιάντους και λαβέτωσαν ανά λαμπάδα και έστωσαν καιόμεναι, ίνα μή στραφή η παις εις τα οπίσω και αιχμαλωτισθή η καρδία αυτής εκ Ναού Κυρίου». Και εποίησαν ούτως, έως ανέβησαν εν τω Ναώ Κυρίου. Και εδέξατο αυτήν ο Ιερεύς*13 και φιλήσας ευλόγησεν αυτήν και είπε: «Εμεγάλυνεν Κύριος το όνομά σου εν πάσαις ταις γενεαίς. Επί σοί, επ΄ εσχάτου των ημερών, φανερώσει Κύριος το λύτρον Αυτού τοις υιοίς Ισραήλ !»
3 Και εκάθισεν αυτήν επί τρίτου βαθμού του θυσιαστηρίου*14 και επέβαλε Κύριος ο Θεός χάριν επ΄ αυτήν. Και κατεχόρευσεν τοις ποσίν*15 αυτής και ηγάπησεν αυτήν πάς οίκος Ισραήλ.

*12 Ο ψαλμός 44 αποτελεί τον Πολυέλαιο που ψάλλεται σε περιπτώσεις Θεομητορικών εορτών. Αποτελεί ύμνο προς τον Βασιλέα και σε ορισμένους στίχους λέει: «Θυγατέρες βασιλέων εν τη τιμή σου. Παρέστη η βασίλισσα εκ δεξιών σου…»
(στίχος 10)
«Και προσκυνήσεις (η βασίλισσα) αυτώ…»
(στίχος 13)
«…παρθένοι οπίσω αυτής…»
(στίχος 15)
«…αχθήσονται εις ναό βασιλέως…»
(στίχος 16).
*13 Είναι άγνωστο το όνομα και ο βαθμός του Ιερέως. Το θυσιαστήριο ήταν χώρος που οι Ιερείς όλων των βαθμών είχαν πρόσβαση. Και αυτό, γιατί από κάποιους πατέρες και μη έχει ταυτιστεί ο Ιερέας με Αρχιερέα και ειδικά με τον Ζαχαρία τον πατήρ του Ιωάννου. Ο δε μοναχός Επιφάνιος, άγνωστο από που το αντλεί, αναφέρει πως ο Ιερέας είναι ο Οδαέ πατήρ του Ζαχαρία. Πάντως ερευνώντας τα προ της αλώσεως σχετικά εικαστικά έργα, δεν επιγράφεται ο Ιερεύς ως Ζαχαρίας.
*14 Ο μοναχός Επιφάνιος μαρτυρεί άλλη ιστορία για τα Εισόδια(βλ.PG 120,192), όπως και ο «Θησαυρός» του Δαμασκηνού, ο οποίος λέει ότι ως αφιερωμένη την εισήγαγε ο Ζαχαρίας και τότε η Στάμνος Μωυσέως, η Ράβδος Ααρών, το Χρυσούν Θυμιατήριο και ο Νόμος έκλιναν προς αυτήν, δείγμα τιμής και προσκυνήσεως.
*15 Μόνο ο βασιλεύς Δαυίδ (B΄ Βασιλειών) αναφέρεται πως χόρεψε μπροστά από την Κιβωτό της Διαθήκης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
(Η Θεοτόκος δεχόμενη τον άρτο παρά του Αγγέλου, το Συμβούλιο των Ιερέων, όταν η Θεοτόκος έγινε δωδεκαετής, η Είσοδος του Αρχιερέως Ζαχαρίου στα Άγια των Αγίων και η εκεί Λήψη απαντήσεως υπό Αγγέλου)

1 Kαι κατέβησαν οι γονείς αυτής θαυμάζοντες και αινούντες τον Δεσπότη Θεόν, ότι ούκ επεστράφη η παίς εις τα οπίσω. Η δε Μαρία, εν τω Ναώ Κυρίου ως περιστερά νεμόμενη και ελάμβανε τροφή εκ χειρός Αγγέλου.
2 Γενομένης δε αυτής δωδεκαετούς, συμβούλιο εγένετο των Ιερέων λεγόντων: «Ιδού ! Η Μαρία γέγονεν δωδεκαετής εν τω ναώ Κυρίου. Τι, ούν, αυτήν ποιήσωμεν, μή πως μιάνη το αγίασμα Κυρίου;» Και είπον τω Αρχιερεί: «Σύ έστηκας επί το Θυσιαστήριο Κυρίου ! Είσελθε και πρόσευξαι περί αυτής και ό εάν φανερώσει σοι ο Κύριος, τούτο και ποιήσωμεν !»
3 Και εισήλθε ο Αρχιερεύς, λαβών τον δωδεκακώδωνον*16 εις τα Άγια των Αγίων και ηύξατο περί αυτής. Και ιδού ! Άγγελος Κυρίου επέστη λέγων αυτώ: «Ζαχαρία, Ζαχαρία, έξελθε και εκκλησίασον τους χηρεύοντας του λαού και ενεγκάτωσαν ανά ράβδο και ω εάν επιδείξη Κύριος σημείο, τούτου έσται γυνή !» Εξήλθον δε οι κήρυκες καθ΄ όλης της περιχώρου της Ιουδαίας. Και ήχησε η σάλπιγξ Κυρίου και έδραμον πάντες.

*16 Τι είναι το «δωδεκακώδωνον;» Υποστηρίζεται πως είναι Αρχιερατικό άμφιο που σε άκρες του έφερε 12 κουδουνάκια, αντιπροσωπευτικά των 12 φυλών του Ισραήλ.

Κόττης Κωνσταντίνος




Μανουήλ Πανσέληνου: "Τα Εισόδια της Θεοτόκου" ~1290
λεπτομέρεια απο το εικονογραφικό πρόγραμμα του Πρωτάτου Αγίου Όρους