Ο δρόμος της μετανοίας

[kostas8888]

Ο ΔΡΟΜΟΣ THΣ
[ MΕΤΑΝΟΙΑΣ

1. Μή λες: «Τί νά κάνω; Έγώ δε θέλω καί όμως (ή λησμοσύνη) έρχεται». 'Επειδή δταν θυμόσουνα τό Θεό, δεν έκανες δ,τι οφειλές.

2. "Οσοι αξιωθήκαμε και βαπτιστήκαμε, τά καλά έργα δεν τά προσφέρουμε στό Θεό γιά νά λάβουμε ανταπόδοση γι' αυτά, αλλά γιά νά φυλάξουμε την καθαρότητα τοΰ βαπτίσματος.


3. Κάθε καλό εργο πού κάνουμε, μας κάνει νά απέχουμε άπό τό αντίθετο κακό, αλλά δεν μπορεί νά μας προσθέσει αγιασμό χωρίς τή θεία Χάρη.

4. "Αν έχουμε χρεος νά κάνουμε κάθε ήμερα δσα καλά μπορεί νά κάνει ό άνθρωπος, τί λοιπόν θά ανταποδώσουμε στό Θεό γιά τίς προηγούμενες αμαρτίες μας;

5."Οσο υπερβολική αρετή καί αν πραγματοποι
ήσουμε σήμερα, αυτό δέν επιφέρει ανταπόδοση, αλ
λά είναι έλεγχος της αμέλειας τοΰ παρελθόντος. Ή Χάρη δόθηκε μυστικά σε όσους βαπτίστηκαν στό δνομα του Χρίστου, ενεργεί δμως σ' αυτούς ανάλογα με τήν εργασία των εντολών. Καί κρυφά ή Χάρη δέν παύει νά μας βοήθα, από έμας δμως εξαρτάται νά πράττουμε τό αγαθό κατά δύναμη.

6. Εκείνος πού λησμονεί τήν αληθινή γνώση, αγωνίζεται γιά χάρη τών αντιθέτων σάν νά ήταν αυτά πού συμφέρουν στους ανθρώπους.

7. Εντολή Χρίστου πού εκτελείται συνειδητά, ανάλογα με τίς λύπες της καρδίας, χαρίζει παρηγοριά. 'Αλλά κάθε τι από αυτά έρχεται στον καιρό του.

8. 'Αποτελεσματική συμβουλή σ' αυτόν, πού θέλει νά ωφεληθεί, δέν είναι άλλη παρά ή επίμονη προσευχή, ή ορθη πίστη καί ή υπομονη στίς θλίψεις.

10. Ό κατά Θεό πράος, ενώ περιφρονείται από αυτούς πού δέν έχουν πνευματική γνώση, είναι σοφότερος από τους σοφούς καί ό ταπεινός στην καρδιά είναι δυνατότερος από τους δυνατούς. 'Επειδή τό ζυγό τοΰ Χρίστου βαστάζουν μέ πνευματική γνώση.

12. "Ας μάθουμε από τό Χριστό τήν ταπεινοφροσύνη καί από τό Δαβίδ τήν ταπείνωση καί από τόν Πέτρο τά δάκρυα γιά οσα συμβαίνουν νά αποφεύγουμε τήν απόγνωση, άφοΰ μέ τήν πίστη βαδίζουμε καί «ου δι' είδους» (πρβλ. Β' Κορ. 5,7), ή μέ συναισθήματα. Εκείνος πού με βία κράτα τήν εσωστρέφεια απολαμβάνει τήν καρποφορία, αποκτά τή σωφροσύνη καί τήν κατά χάρη θεωρία στην οποία βρίσκεται ή θεολογία καί ή καθαρή προσευχή. Καί αυτό είναι εκείνο πού λέει ό 'Απόστολος: «Νά οδηγείστε άπό τό Πνεΰμα καί δε θά εκτελέσετε επιθυμία της σάρκας» (πρβλ. Γαλ. 5,16).

13. Ή ταπείνωση καί ή κακοπάθεια ελευθερώνουν τόν άνθρωπο άπό κάθε αμαρτία' ή πρώτη καταργεί τά πάθη της ψυχής, ή άλλη τά πάθη του σώματος. Γι' αυτό λέει ό Κύριος: «Μακάριοι όσοι 'έχουν καθαρή καρδιά* αυτοί θά δουν τό Θεό» (Ματθ. 5,8). Θά δουν τό Θεό καί τους θησαυρούς του, όταν μέ τήν αγάπη καί τήν εγκράτεια καθαρίσουν τόν εαυτό τους. Καί τόσο περισσότερο θά τόν δουν, οσο επιτείνουν τήν κάθαρση.

14. Ό Κύριος, θέλοντας νά δείξει ότι κάθε εντο
λή τήν εκτελούμε άπό χρεος ενώ ή υιοθεσία πού
προσφέρει συντελείται στους ανθρώπους μέ τό αίμα
του-, λέει: « "Οταν κάνετε Οσα 'έχετε διαταχθεί, νά
πείτε δτι εϊμαστε αχρείοι δοϋλοι καί κάναμε αυτό
πού οφείλαμε» (πρβλ. Λουκ. 17,10). Γι' αυτό δέν
είναι μισθός έργων, ή Βασιλεία των Ουρανών, άλ
λα χάρη καί δωρεά, πού ό Κύριος 'έχει ετοιμάσει
γιά τους πιστούς δουλους του.

15. "Οποιος τιμά τόν Κύριο, εκτελεί δσα διατά
ζει Εκείνος. "Οταν κάνει σφάλμα ή παρακοή,
υπομένει σάν δίκαιες τίς συμφορές.

[kostas8888]

16. Τό αστρο έχει τό ιδίωμα νά λάμπει. Καί ό θεοσεβής καί αυτός πού φοβάται τό Θεό έχει ώς ιδίωμα τήν ευτέλεια καί την ταπείνωση, επειδή κανένα άλλο δέν είναι τό γνώρισμα των μαθητών τοΰ Χρίστου παρά τό ταπεινό φρόνημα καί τό λιτό παρουσιαστικό.

17. Μεγάλη ωφέλεια καί κέρδος θά έχουμε, εάν κάθε βράδυ κάνουμε ανασκόπηση της διαγωγής μας, γιά τήν ήμερα πού πέρασε. Καί καταλογίζοντας τή ζημιά πού πάθαμε, εάν έγινε από απροσεξία ή αμέλεια, νά τή διορθώνουμε μέ τή μετάνοια, αν θέλουμε μέ τή βοήθεια τοΰ Χρίστου νά νικήσουμε τήν κακία.

18. Δίκαια καί κατά φύση, Οπως τά δημιούργησε ό Θεός, οφείλουμε νά κινούμε τά τρία μέρη της ψυχής. Τό θυμικό εναντίον τοΰ έμπαθοΰς μέρους της κακής μας συνήθειας καί τοΰ σατανά. Τό έπιθυμητικό νά τό στρέφουμε προς τό Θεό καί τήν αρετή. Τό λογιστικό νά τό βάλουμε επικεφαλής των δύο άλλων μέ σοφία καί έπιτηδειότητα, ώστε νά δίνει σ' αυτά διαταγές, νά τά συμβουλεύει, νά τά τιμωρεί καί νά τά εξουσιάζει.


19. Γιά τίς αλλοιώσεις στην πνευματική ζωή αναφέρουν οι πατέρες τό παράδειγμα της σελήνης ή οποία μεγαλώνει καί πάλι μικραίνει χωρίς νά μεταβάλλεται ή φύση της. Αυτό ακριβώς συμβαίνει καί μέ δσους μετανοοΰν. Ή τρεπτότητα καί οι αλλοιώσεις, φυσικές ή επίκτητες, προκαλούν λύπη ή αποθάρρυνση. Οι αυξομειώσεις της σελήνης είναι τύπος τοΰ ανθρώπου, ό οποίος άλλοτε πράττει καλά καί άλλοτε άμαρτάνει καί κατόπιν με τή μετάνοια επανέρχεται στην ενάρετη ζωή. Οι διάφοροι μαρασμοί στην αγωνιστική ζωή δε θέτουν θέμα ένοχης ή προδοσίας ή όπισθοχωρήσεως, αλλά οφείλονται στά ψευδοσυναισθήματα τοΰ παλαιού ανθρώπου καί των συνηθειών της προηγουμενης ζωής καί άρα δέν πρέπει νά χάνει ό 'άνθρωπος τό θάρρος του.

20. "Ακουσα μερικούς αδελφούς πού αρρωσταίνουν ακατάπαυστα καί δέν μπορούν νά κρατήσουν νηστεία καί μοΰ είπαν: «Πώς μπορούμε χωρίς νηστεία νά απαλλαγούμε από τό διάβολο καί τά πάθη;». Προς αυτούς πρέπει νά πούμε δτι, δχι μόνο μέ την αποχή από τήν τροφη, αλλά καί μέ τήν κραυγή της καρδιάς θά μπορέσετε νά βγάλετε τά πάθη καί τίς επιθέσεις τών πονηρών. Γιατί λέει ή Γραφή: «Φώναξαν στον Κύριο όταν ήταν σέ θλίψη καί τους γλύτωσε» (Ταλμ. 117,5). "Αν λοιπόν δέν έχεις λάβει τό χάρισμα τής εγκράτειας, νά γνωρίζεις ότι θά σέ ακούσει ό Κύριος αν τόν παρακαλείς μέ προσευχή καί ελπίδα.

[kostas8888]

22. 'Από τρία μέρη αποτελείται κάθε λογική
ψυχή, κατά τό Θεολογο Γρηγόριο. Τήν αρετή τοΰ
λογιστικού τήν ονομάζει φρόνηση καί σύνεση καί
σοφία. Τήν αρετή τοΰ θυμικού, αντρεία καί υπομο
νή. Καί τήν αρετή τοΰ έπιθυμητικοΰ, αγάπη καί
σωφροσύνη καί εγκράτεια. Ή δικαιοσύνη είναι δια
σκορπισμένη σέ όλες αυτές καί τίς κάνει νά ενερ
γούν ανάλογα καί κατάλληλα. Μέ τή φρόνηση πο
λέμα εναντίον των αντίθετων δυνάμεων καί υπερα
σπίζεται τίς αρετές. Μέ τή σωφροσύνη βλέπει τά
πράγματα άπαθώς. Μέ τήν αγάπη τέλος πείθει νά
αγαπάς όλους τους ανθρώπους όπως τόν εαυτό σου.

23. "Εργο της φρονήσεως είναι νά κινεί πάντοτε
τό θυμικό μερος της ψυχής, γιά νά συνάπτουμε τήν
εσωτερική μάχη κατά των παθών καί τών δαιμο
νικών προσβολών καί νά κατηγορούμε τόν εαυτό
μας. Έργο της σοφίας είναι νά παρακινεί τό λογι
στικό μέρος της ψυχής σέ νήψη καί σέ πνευματική
θεωρία. ''Έργο της δικαιοσύνης είναι νά διευθύνει τό
έπιθυμητικό μέρος της ψυχής προς τήν αρετή καί τό
Θεό, ένώ 'έργο της αντρείας είναι νά κυβέρνα καί ελέγχει τις πέντε αισθήσεις γιά νά μή μολύνεται από αυτές τόσο ό εσωτερικός μας άνθρωπος, δηλαδή ή καρδιά, δσο καί ό εξωτερικός, δηλαδή τό σώμα.

24. Τό θυμικό μίρος της ψυχής χαλιναγώγησε το μέ τήν αγάπη· τό έπιθυμητικό, μάρανε το μέ τήν εγκράτεια' καί στό λογιστικό δώσε φτερά μέ τήν προσευχή. Έτσι ό νους δε σκοτίζεται ούτε πλανάται.

25. "Οταν τό λογικό μέρος της ψυχής ασχολείται επίμονα καί σταθερά μέ τή θεωρία τών αρετών, καί τό έπιθυμητικό στρέφεται μέ ένταση προς τή θεωρία αυτήν καί προς τό δοτήρα Χριστό, ενώ τό θυμικό οπλίζεται κατά τών δαιμόνων, τότε οι πνευματικές δυνάμεις μας ivepjovv κατά φύση.

26. Άφοΰ ή ψυχή είναι ανώτερη από τό σώμα, καί άσυγκρίτως ανώτερος από τον κόσμο ό δημιουργός θεός, εκείνος πού προτίμα τό σώμα από τήν ψυχή καί τον κόσμο από τό Θεό, πού τόν δημιούργησε, αυτός δέ διαφέρει διόλου από αυτούς πού λατρεύουν τά είδωλα.

27. Μή μολύνεις τή σάρκα σου μέ αισχρές πράξεις καί μή λερώνεις τήν ψυχή σου μέ πονηρούς λογισμούς. Καί ή ειρήνη του Θεοΰ θά έρθει σ' εσένα καί θά φέρει τήν αγάπη.
28. "Οταν ή ψυχή αρχίζει νά αισθάνεται τήν υγεία της, τότε καί στον ΰπνο δέν πειράζεται από απρεπείς καί ταραχώδεις φαντασίες.