"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Εἶπε Γέρων...
Παλαιὲς καὶ Σύγχρονες Οἰκοδομητικὲς Διηγήσεις καὶ Διδασκαλίες
Πνευματικὲς Νουθεσίες τοῦ Ὁσίου Γέροντος Παχωμίου τοῦ ἐν Χίω*
Ἐπὶ τῇ ἑκατονταετηρίδι ἀπὸ τῆς ἱερᾶς κοιμήσεως αὐτοῦ (+ 14.10.1905)

* Τοῦτο καὶ μόνον εἶναι, Κύριε, φώτισόν με νὰ γνωρίσω τὸ θέλημά σου, καὶ δῶσε μου ἰσχὺν νὰ τὸ τελειώσω, οἴμοι τοῦ μιαροῦ καὶ ἀκαθάρτου.
* Ὅ,τι καλὸν κάνεις εἰς τοὺς ἀδελφούς σου, ὁ Χριστὸς τὸ ἀναδέχεται εἰς τοῦ λόγου του.
* Ὅποιος ἀκούσῃ κανένα καὶ λέγει κατὰ τοῦ ἄλλου ἀδελφοῦ, ὀπίσω του, καὶ ὑπάγῃ καὶ τὸ φανερώσῃ, νὰ εἶναι ἐδῶ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἀσυγχώρητος.
* Πάντοτε νὰ ἐξουθενῇς τὸν ἐαυτόν σου καὶ μὴ δικαιώνεσαι, νὰ ῥίπτῃς τὸ σφάλμα ἐπάνω σου καὶ θὰ ἀναπαύεσαι.
* Τὸν κανόνα σου μὲ προσοχὴν μεγάλην νὰ κάμνῃς.
* Μὲ ἁπλότητα νὰ πορεύεσαι, δηλαδὴ σοῦ εἶπε ἕνας τινὰ λόγον νὰ ὑπομείνῃς ἢ σὲ ὕβρισεν ἢ σὲ ἐξουδένωσεν, νὰ μὴ ἀνταποδίδῃς ἢ νὰ βαστᾷς κακίαν.
* Νὰ εἶσαι στρογγυλός.
* Νὰ λέγῃς φανερὰ τοὺς λογισμούς σου.
* Μὲ ταπείνωσιν νὰ παρακαλῶ τὸν Θεὸν νὰ μὲ φυλάξῃ καὶ νὰ μὴ πιστεύω τὸν λογισμόν μου.
* Νὰ φυλάξῃς τὴν προσοχὴν τοῦ νοός σου.
* Προσοχὴ ὀνομάζεται νοὸς τήρησις, καρδιακὴ φυλακή, νῆψις, νοερὰ ἡσυχία.
* Ὅταν προσεύχεσαι νὰ ἐννοῇς τὰ λεγόμενα.
* Φύλαττε συστολήν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα της σιωπῆς, συστολὴ δὲ εἶναι νὰ μὴ γελᾷς, νὰ μὴν ἀργολογῇς καὶ νὰ μὴ καταλαλῇς.
* Κανένα πρᾶγμα δὲν εἶναι τὸ νὰ φεύγῃ τὶς τὴν ἁμαρτίαν ὡς ἡ ἐνθύμησις τοῦ θανάτου.
* Ἀρετὴ χωρὶς ταπείνωσιν δὲν εἶναι ἀρετή.
* Ὅ,τι καὶ νὰ κόμης, ὅταν δὲν ἔχῃς ταπείνωσιν, καὶ κυρίως ἀγάπην, δὲν εἶναι τίποτε.
* Ἡ ταπείνωσις εἶναι νὰ μὴν ἔχῃ τις κακίαν, μὲ κανένα.
* Πάντοτε νὰ λέγωμεν τὴν εὐχήν, ὅπου κι ἂν εἴμεθα.
* Ὅταν μέμφεσαι τὸν ἐαυτόν σου μὴ φοβᾶσαι νὰ πλανηθῇς.
* Ὄχι τὸ θέλημά μου, ἀλλὰ τὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν.
* Νὰ εἶμαι ἕτοιμος πάντοτε διὰ τὸν θάνατον, ὡσὰν νὰ εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς ζωῆς μου, οὕτω νὰ πορεύωμαι.
* Νὰ λέγω τὴν εὐχὴν ταπεινὰ ὡς εἰς αὐτί.
* Νὰ προτιμῶ τοὺς μεγαλύτερούς μου πάντοτε.
* Νὰ κόπτω τὸ θέλημά μου, ὅταν μοῦ ἔρχεται ὁ λογισμὸς νὰ ἰδῶ τι, ἐγὼ νὰ μὴ βλέπω· ἢ εἰπὲ τοῦτον τὸν λόγον νὰ μὴ τὸ λέγω.
* Ἀκαταπαύστως νὰ μέμφωμαι τὸν ἐαυτόν μου.
* Ὅταν σὲ ἐπαινοῦν νὰ μὴ τοὺς πιστεύῃς, διότι σὲ καταρῶνται.
* Ἀδύνατον εἶναι εἰς ἐκεῖνον, ὁποῦ πασχίζει ἐν ἀλήθειᾳ νὰ σωθῇ, νὰ μὴ τὸν ἐλεήσῃ ὁ Θεός.

(*) Περιοδ. «Ἅγιος Κυπριανός», ἀριθ. 329 / Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2005, σελ. 256. Ἀντωνίου Ν. Χαροκόπου,
Ὁ Γέροντας Παχώμιος - Ἱδρυτὴς τῆς Ἱερᾶς Σκήτης τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Χίου (1839-1905), σελ. 189-194, Ἀθῆναι 2003.

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/g ... s_xios.htm

Τὸ κύριον ὄνομα τοῦ Θεοῦ μας εἶναι καὶ λέγεται ᾿Αγάπη*
᾿Εκ τῶν Διδαχῶν τοῦ ῾Αγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ († 24.8.1779)

Ο ΠΑΝΑΓΑΘΟΣ καὶ Πολυέλεος Θεός, ἀδελφοί μου, ἔχει πολλὰ καὶ
διάφορα ὀνόματα, λέγεται καὶ φῶς καὶ ζωὴ καὶ ἀνάστασις. ῞Ομως τὸ
κύριον ὄνομα τοῦ Θεοῦ μας εἶναι καὶ λέγεται ἀγάπη. Πρέπει καὶ ἡμεῖς,
ἀδελφοί μου, ἀνίσως καὶ θέλωμεν νὰ περάσωμεν ἐδῶ καλά, νὰ πηγαίνωμεν
καὶ εἰς τὸν Παράδεισον καὶ νὰ λέγωμεν τὸν Θεόν μας Πατέρα, πρέπει νὰ
ἔχωμεν δύο ἀγάπες, ἀγάπην εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τοὺς ἀδελφούς μας. Φυσικόν
μας εἶναι νὰ ἔχωμεν αὐτὲς τὲς δύο ἀγάπες, παρὰ φύσιν εἶναι νὰ μὴν τὲς ἔχωμεν.
Καὶ καθὼς ἕνα χελιδόνι χρειάζεται δύο πτέρυγες διὰ νὰ ἀπετᾶ εἰς τὸν ἀέρα,
ἔτσι καὶ ἐμεῖς, ἀδελφοί μου, χρειαζόμασθε αὐτὲς τὲς δύο ἀγάπες, διατὶ χωρὶς
αὐτὲς τὲς δύο ἀγάπες εἶναι ἀδύνατον νὰ σωθοῦμεν.
Καὶ πρῶτον ἔχομεν χρέος νὰ ἀγαποῦμεν τὸν Θεόν μας,
διατὶ μᾶς ἐχάρισε τόσην γῆν μεγάλην, εὐρύχωρον ἐδῶ
πρόσκαιρα νὰ κατοικοῦμεν, τόσες χιλιάδες μυριάδες
χόρτα, φυτά, βρύσες, ποταμούς, πηγάδια, θάλασσα,
ψάρια, ἀέρα, ἡμέρα, νύκτα, φωτιά, οὐρανόν, ἄστρα, ἥλιον,
φεγγάρι. ῞Ολα αὐτὰ διὰ ποῖον τὰ ἔκαμε; διὰ τ᾿ ἐμᾶς. Τί
μᾶς ἐχρεωστοῦσε; τίποτε. ῞Ολα χάρισμα. Μᾶς ἔκαμεν
ἀνθρώπους καὶ δὲν μᾶς ἔκαμεν ζῶα, μᾶς ἔκαμεν εὐσεβεῖς
ὀρθοδόξους χριστιανοὺς καὶ ὄχι ἀσεβεῖς καὶ αἱρετικούς.
Καὶ μὲ ὅλον ὁποὺ ἁμαρτάνομεν χιλιάδες φορὲς τὴν ὥραν,
μᾶς εὐσπλαγχνίζεται ὡσὰν Πατέρας καὶ δὲν μᾶς θανατώνει νὰ μᾶς βάλη εἰς
τὴν κόλασιν, ἀλλὰ ἀκαρτερεῖ τὴν μετάνοιάν μας μὲ τὰς ἀγκάλας του ἀνοικτάς,
πότε νὰ μετανοήσωμεν, νὰ παύσωμεν ἀπὸ τὰ κακὰ καὶ νὰ κάμωμεν τὰ καλά,
νὰ ἐξομολογηθοῦμεν, νὰ διορθωθοῦμεν, νὰ μᾶς ἀγκαλιάση, νὰ μᾶς φιλήση,
νὰ μᾶς βάλη εἰς τὸν Παράδεισον νὰ χαιρώμεθα πάντοτε. Τώρα τέτοιον
γλυκύτατον Θεὸν καὶ τέτοιον γλυκύτατον αὐθέντην καὶ δεσπότην δὲν πρέπει
καὶ ἐμεῖς νὰ τὸν ἀγαποῦμεν καί, ἄν τύχη ἀνάγκη, νὰ χύσωμεν καὶ τὸ αἷμα μας
χιλιάδες φορὲς διὰ τὴν ἀγάπην του, καθὼς τὸ ἔχυσε καὶ ἐκεῖνος διὰ τὴν ἀγάπην
μας;...
Μὰ ὁ Θεὸς χρειάζεται στρῶμα διὰ νὰ καθίση. Ποῖον εἶναι τὸ στρῶμα ὁποὺ
θέλει ὁ Θεός; ῾Η ἀγάπη. ῎Ας ἔχωμεν λοιπὸν καὶ ἐμεῖς ἀγάπην εἰς τὸν Θεὸν
καὶ εἰς τοὺς ἀδελφούς μας καὶ ἔτσι ἔρχεται ὁ Θεός μας καὶ μᾶς χαροποιεῖ
καὶ μᾶς εὐφραίνει καὶ μᾶς φυτεύει εἰς τὴν καρδίαν μας τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον

καὶ ἀπερνοῦμεν καὶ ἐδῶ καλὰ καὶ πηγαίνομεν εἰς τὸν Παράδεισον νὰ
χαιρώμεθα πάντοτε. ῎Οχι; δὲν ἔχομεν τὴν ἀγάπην, ἀλλὰ ἔχομεν τὸ μῖσος καὶ
τὴν ἔχθραν εἰς τοὺς ἀδελφούς μας; ῎Ερχεται ὁ πονηρὸς Διάβολος καὶ μᾶς
πικραίνει καὶ μᾶς φαρμακεύει καὶ βάνει τὸν θάνατον εἰς τὴν ψυχήν μας καὶ
ἀπερνοῦμε καὶ ἐδῶ κακὰ καὶ πηγαίνομεν εἰς τὴν κόλασιν νὰ καιώμεθα
πάντοτε.
Φυσικόν μας εἶναι νὰ ἀγαποῦμεν τοὺς ἀδελφούς μας, διατὶ εἴμαστε μιᾶς
φύσεως, ἔχομε ἕνα βάπτισμα, μίαν πίστιν, τὰ ῎Αχραντα Μυστήρια
μεταλαμβάνομεν, ἕνα Παράδεισον ἐλπίζομεν νὰ ἀπολαύσωμεν. Καλότυχος
ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀξιώθη καὶ ἔλαβεν εἰς τὴν καρδίαν του αὐτὲς τὲς
δύο ἀγάπες, ἀγάπην εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τοὺς ἀδελφούς του, ἔχει πάντα τὰ
ἀγαθὰ καὶ ἁμαρτίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμη. Καὶ ὅποιος δὲν ἔχει τὸν Θεὸν εἰς
τὴν καρδίαν του, ἔχει τὸν Διάβολον καὶ ὅποιος ἔχει τὸν Διάβολον ἔχει πάντα
τὰ κακὰ καὶ ὅλες τὲς ἁμαρτίες τὲς κάμνει.


(*) Περιοδ. «῞Αγιος Κυπριανός», ἀριθ. 339/᾿Ιούλιος-Αὔγουστος 2007, σελ. 72. ᾿Ιωάννου
Β. Μενούνου, Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ Διδαχές, Βιογραφία-Κείμενα, σελ. 57-59, ἔκδ. πέμπτη,
«Τῆνος», ᾿Αθήνα (ἄ.χ.).

Διῶξε τὴν μνησικακία ἀπὸ τὴν καρδιά σου!
᾿Απὸ τὶς ᾿Επιστολὲς τοῦ ῾Οσίου Στάρετς Μακαρίου τῆς ῎Οπτινα*
ΕΙΝΑΙ μεγάλο σφάλμα ποὺ δὲν ἀγαπᾶς τὴ μητέρα σου καὶ τὴν ἀντιμετωπίζεις μὲ
τόση καχυποψία. Προσευχήσου νὰ σοῦ δώσει ὁ Θεὸς δύναμη, μακροθυμία καὶ
ἀνεξικακία, γιὰ νὰ μπορεῖς νὰ συγχωρεῖς. Πρέπει νὰ σταματήσεις τὶς ἔντονες
ἀντεπιθέσεις σου, τὸ συχνὸ καὶ πεισματικὸ ἀναμάσημα ὅτι σοῦ φέρθηκε ἄσχημα στὸ
παρελθόν. Δέξου, ἐπιτέλους, αὐτὸ τὸ παρελθὸν σὰν ἕνα μέρος τοῦ σχεδίου τοῦ Θεοῦ
γιὰ τὴ ζωή σου, καὶ διῶξε τὴ μνησικακία ἀπὸ τὴν καρδιά σου. Ξέχασέ τα ὅλα.
Διατηρώντας μέσα σου ἐχθρότητα ἐναντίον ἐκείνων ποὺ διαμόρφωσαν τὸ παρελθόν
σου, δὲν κάνεις τίποτε ἄλλο, παρὰ ν᾿ ἀνοίγεις πόλεμο μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τὶ
παραλογισμός!
᾿Επιπλέον, ἄν θέλεις νὰ δεῖς τὰ πράγματα καθαρὰ καὶ
τίμια, θὰ διαπιστώσεις ὅτι ἡ ζωή σου ὁλόκληρη δὲν ἦταν
σκληρὴ καὶ βασανισμένη, ὅπως λές. Ξέρω, ὑπῆρχαν πικρὲς
στιγμές. ᾿Αλλά, τώρα τὸ πιὸ σωστὸ ποὺ ἔχεις νὰ κάνεις εἶναι
νὰ τὶς ξεχάσεις. Καὶ νὰ καλλιεργήσεις μέσα σου τὴ σκέψη ὅτι
κανένας ἄνθρωπος δὲν εἶναι ὑπεύθυνος γι᾿ αὐτές. Μὲ θεώρηση
οὐράνια καὶ ὄχι γήϊνη, οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο,
παρὰ ἐργαλεῖα στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ.
᾿Αλλὰ κάνε κουράγιο. ῾Ο Θεὸς θὰ σὲ ἀμείψει, ἄν μὲ
ταπείνωση ἀποκαλύψεις τὶς ἀνοιχτὲς πληγὲς τῆς ψυχῆς σου
σ᾿ ἕναν ἔμπειρο πνευματικό. Θὰ σὲ ὁπλίσει μὲ τὴ δύναμη ποὺ
χρειάζεσαι γιὰ ν᾿ ἀπαλλαγεῖς ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες σου...
Θὰ σοῦ πῶ καὶ κάτι ἄλλο, ἀλλὰ πρόσεξε μὴ μὲ παρεξηγήσεις: Δὲν θέλω γιὰ κανένα
λόγο νὰ μειώσω τὴν ἀξία τοῦ καθημερινοῦ σου κανόνα προσευχῆς καὶ πατερικῆς μελέτης.
Θέλω νὰ σ᾿ ἀφήσω ἐντελῶς ἐλεύθερη, εἴτε νὰ τὸν συνεχίσεις ἀπαράλλακτο εἴτε νὰ τὸν
τροποποιήσεις, ἀνάλογα μὲ τὶς ἀνάγκες σου, τὶς δυνατότητές σου καὶ τὸ φωτισμὸ τοῦ
Θεοῦ. Παρ᾿ ὅλ᾿ αὐτά, πρέπει νὰ θυμᾶσαι ὅτι ἡ ἀγάπη γιὰ τὸν πλησίον εἶναι ὁ πρῶτος
στόχος γιὰ τὸν ὁποῖο πρέπει ν᾿ ἀγωνίζεσαι. «᾿Εάν τις εἴπῃ ὅτι ἀγαπῶ τὸν Θεόν, καὶ τὸν
ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῇ, ψεύστης ἐστίν· ὁ γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν ὅν ἑώρακε, τὸν Θεὸν
ὅν οὐχ ἑώρακε πῶς δύναται ἀγαπᾶν;» (Α´ ᾿Ιω. δ´ 20). Καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ βγεῖς ἔξω
ἀπὸ τὸ σπίτι σου γιὰ νὰ βρεῖς τὸν πλησίον. ῾Ο συζυγός σου εἶναι αὐτὸς ὁ πλησίον. ῾Η
μητέρα σου εἶναι αὐτὸς ὁ πλησίον. Καὶ τὰ παιδιά σου ἐπίσης.
– 2 –
Μιὰ τελευταία συμβουλή: Μὴν ἀποθαρρύνεσαι ποὺ ἡ προσευχή σου εἶναι στεγνή,
ψυχρή, ἀκατάνυκτη. Συνέχισε, ἔστω κι ἔτσι. Καὶ παράλληλα ταπείνωνε τὸν ἑαυτό σου
μὲ κάθε τρόπο, σὲ κάθε εὐκαιρία. Μόνο οἱ ταπεινοὶ μποροῦν νὰ προσεύχονται ζωντανά,
καθαρά, καρποφόρα.