Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ζήτησε νά εὕρῃς τόν ἑαυτόν σου μέσα εἰς τούς «Βίους τῶν Ἁγίων».
Θά τόν εὕρης ὁπωσδήποτε μέσα εἰς αὐτούς. Ἀκόμη θά εὕρῃς ἐκεῖ καί τά φάρμακα, μέ τά ὁποῖα ἠμπορεῖς νά τόν θεραπεύσῃς ἀπό ὅλας τάς πνευματικάς ἀρρωστίας καί νά τόν κάνῃς ὑγιῆ διά παντός.
Ὑγιῆ καί εἰς τούς δύο κόσμους, εἰς τρόπον ὥστε νά μή ἠμπορέσῃ νά σέ βλάψῃ κανένας θάνατος.
Θά εὕρης ἀκόμη μέσα εἰς τούς «Βίους τῶν Ἁγίων», ὅλα ὅσα χρειάζονται διά νά ζήσῃς καί εἰς τούς δύο κόσμους.
Οσα χρειάζονται εἰς ἐσέ, ὦ ἄνθρωπε, πού εἶσαι μία ἀθάνατος ὕπαρξις. μία αἰώνια ὕπαρξις, μία θεανθρωπίνη ὕπαρξις,
ἄνθρωπε!
ἄνθρωπε!
ἄνθρωπε!
Συν πάσι τοις Αγίοις .
Ὁ Πρόλογος καί ὁ Ἐπίλογος εἰς τούς «Βίους τῶν Ἁγίων»
Ἁγ. ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ Πόποβιτς.

[toula]

Εάν θέλης να δης και να αγναντέψης κάποιον υπέροχον τόπον πίσω από ένα βουνό, τι θα κάνης; θα ανέβης σε κάποια κορυφή και από εκεί θα αφήσης την ματιά σου να απλωθή εις όλο εκείνο το ωραίο μέρος που επιθυμούσες.
Αυτό θα κάνωμε και εμείς.
Ήλθαμε εις τον ναόν, εις την εκκλησίαν του Θεού, εις τον τόπον ακριβώς από τον οποίον μπορούμε πολύ καλά να αγναντέψωμε τον ουρανόν, τον χώρον ο οποίος φωτίζεται και ωραΐζεται και κατακοσμείται από το ανέσπερον φως της τριλαμπούς θεότητος.
Η εκκλησία, αγαπητοί μου, μέσα εις την οποίαν είμεθα τώρα, η κάθε εκκλησία, είναι ένα εκμαγείον, μία προτύπωσις, ένας τύπος, μία εικόνα, ένα κομμάτι του ουρανού.
Όταν είμεθα εις την εκκλησίαν, νοιώθομε πραγματικά πως είμεθα εις τον ουρανόν.
Γιατί υπάρχει ο τόσο μεγάλος τρούλλος επάνω; Για να υψώνη την καρδιά μας ακριβώς προς τον ουρανόν.
Γιατί υπάρχει αυτή η ωραία πύλη που ανοίγει, όταν γίνεται λειτουργία; Για να μας δείχνη πώς ανοίγουν τα ουράνια.
Γιατί είναι γεμάτη από σταυρούς;
Γιατί εκεί επάνω εικονίζει τον Χριστόν που λειτουργεί;
Για να δείχνη ότι, όταν ευρισκώμεθα εδώ, μεταφερόμεθα εις τον ουρανόν.
Ζούμε μυστικά αλλά και πραγματικά στιγμές ουράνιες.
Γι' αυτό και ο Γρηγόριος Παλαμάς λέγει ότι η εκκλησία «εφ' υψηλού κείται, αγγελικός τις άλλος ούσα και υπερκόσμιος χώρος»∙ ένας αγγελικός, ένας υπερκόσμιος χώρος είναι αυτός εντός του οποίου ευρισκόμεθα.
Ο ναός, μας λέγει, «εις ουρανόν ανάγει τον άνθρωπον, και... αυτώ παρίστησι τούτον τω επί πάντων Θεώ», μας παίρνει η εκκλησία και μας ανεβάζει και μας παριστά ενώπιον του ιδίου του Θεού.
Άραγε το νοιώθομε;
Όταν ερχώμεθα εις την εκκλησίαν, υπάρχουν στην ψυχή μας αισθητήρια που συλλαμβάνουν αυτήν την πραγματικότητα;
Αλλά τι είμαστε εμείς οι άνθρωποι!
Ξέρομε όλες τις ράτσες των σκυλιών και των αλόγων, ξέρομε τα είδη των φυτών, τις μάρκες των αυτοκινήτων, των ραδιοφώνων, πολλές φορές όμως δεν ξέρομε εκείνα τα οποία έχουν άμεσον σχέσι με την ζωή μας.
Γι' αυτό θέλω να προσέξετε σήμερα αυτό που σας λέγω.
Ο,τιδήποτε υπάρχει γύρω μας, τα ατέρμονα βάθη του ωκεανού, τα ύψη των ουρανών, οι χιλιάδες και οι μυριάδες των αστέρων, αν καλοσκεφθούμε, θα καταλάβουμε ότι πραγματικά δεν είναι παρά η φτωχογειτονιά της γης μας.
Μια μέρα -έχετε δει πώς σωριάζουν τα παλιόσπιτα, όταν θέλουν να υψώσουν πολυκατοικίες;- έτσι θα σωριασθούν όλα όσα υπάρχουν εις το σύμπαν.
Δεν θα μείνη τίποτε∙ θα μείνη μόνον ο πνευματικός ουρανός, όπου υπάρχει ο Χριστός.
Εκεί λοιπόν ας προσηλώσωμε το βλέμμα μας.
Γέρων Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετριτης.

[toula]

Κυριακή Β ' Λουκά
Οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, μας διδάσκουν ότι ο ναός του Θεού δεν περιορίζεται στους τοίχους και την αρχιτεκτονική των εκκλησιών. Ο αληθινός ναός είναι η ψυχή μας, το σώμα μας, ο νους και η καρδιά μας. Κάθε σκέψη γεμάτη πονηρία, κάθε λέξη γεμάτη κακία και κάθε πράξη που δεν ευαρεστεί τον Θεό μολύνει τον ναό αυτόν. Ο Παύλος μας καλεί, λοιπόν, σε καθαρότητα και πνευματική άσκηση. Μας προτρέπει να είμαστε συνεχώς σε εγρήγορση και να αγωνιζόμαστε με συνέπεια, ώστε ο ναός της ψυχής μας να παραμείνει άγιος και καθαρός.
Η καθαρότητα, όμως, δεν είναι το μόνο ζητούμενο. Στο Ευαγγέλιο του Λουκά, ο Κύριος μας διδάσκει ένα ακόμη θεμέλιο της πνευματικής ζωής: «Να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να κάνετε καλό σ’ αυτούς που σας μισούν… Να γίνεστε ελεήμονες, όπως και ο Πατήρ σας είναι ελεήμων» (Λουκάς 6:27–36). Η αγάπη αυτή δεν είναι απλή ηθική ή κοινωνική συμπεριφορά. Πρόκειται για υπέρβαση της φυσικής μας τάσης να αντιδράμε με θυμό ή μίσος σε όσους μας πλήγωσαν. Ο Χριστός μας καλεί να αγαπάμε εκείνους που φαίνεται αδύνατο να αγαπήσουμε, να συγχωρούμε εκείνους που μας αδίκησαν και να δείχνουμε καλοσύνη και ελεημοσύνη χωρίς όρια.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος εξηγεί ότι η αγάπη αυτή καθαρίζει την καρδιά και καθιστά την ψυχή αληθινό ναό του Θεού. Ο θυμός, η μνησικακία και η πικρία δρουν σαν σαράκι, που διαβρώνει τον ναό και δηλητηριάζει την εσωτερική μας ζωή. Αντίθετα, η συγχώρεση, η καλοσύνη και η αγάπη οικοδομούν και αγιάζουν την καρδιά, καθιστώντας την χώρο όπου η παρουσία του Θεού μπορεί να κατοικήσει. Κάθε πράξη αγάπης και κάθε επιλογή συγχώρεσης καθαρίζει τη ψυχή και την προετοιμάζει να γίνει τόπος της θείας χάριτος.
Στην καθημερινή μας ζωή, η εφαρμογή αυτών των διδαχών φαίνεται δύσκολη. Σκεφτείτε τον συνάδελφο που σας αδίκησε στη δουλειά, τον γείτονα που σας κατηγορεί άδικα ή τον φίλο που σας πλήγωσε με λόγια ή πράξεις. Ο Χριστός μας καλεί να τους αγαπήσουμε και να τους συγχωρήσουμε. Αυτό δεν είναι έργο της δικής μας δύναμης, αλλά καρπός της Χάρης Του. Κάθε φορά που επιλέγουμε συγχώρεση αντί μίσους, καλοσύνη αντί εκδίκησης, η ψυχή μας καθαρίζεται και γίνεται χώρος όπου κατοικεί η αγάπη του Θεού.
Ο καθημερινός πνευματικός αγώνας είναι, επομένως, διπλός: αφενός να καθαρίζουμε την καρδιά μας από κάθε πάθος, εγωισμό και κακία, αφετέρου να γεμίζουμε τη ζωή μας με αγάπη, οικτιρμούς και φιλανθρωπία. Ένας καθαρός ναός και μια καρδιά γεμάτη αγάπη δεν ωφελούν μόνο εμάς, αλλά μεταδίδουν φως, ειρήνη και αγάπη σε όλους γύρω μας. Η ζωή μας γίνεται μάρτυρας της παρουσίας του Θεού στον κόσμο και παράδειγμα για τους άλλους να βαδίσουν τον δρόμο της αγιότητας.
Η πνευματική καθαρότητα και η άνευ όρων αγάπη συνδέονται άρρηκτα. Δεν μπορεί να υπάρξει αληθινός ναός χωρίς αγάπη ούτε αληθινή αγάπη χωρίς καθαρότητα. Η καθημερινή προσευχή, η νηστεία, η συμμετοχή στα μυστήρια και η άσκηση των αρετών καθαρίζουν την ψυχή. Η συγχώρεση, η ανιδιοτέλεια και η φιλανθρωπία την γεμίζουν με τη ζωντανή παρουσία του Θεού. Με αυτόν τον τρόπο, η ψυχή μας γίνεται τόπος όπου το πνεύμα και η χάρη του Θεού μπορούν να κατοικήσουν και να ακτινοβολούν στο περιβάλλον μας.
Αδελφοί μου, ας αναλογιστούμε τις ευθύνες μας. Κάθε σκέψη, λόγος και πράξη έχει σημασία για τον καθαρισμό του ναού και την ανάπτυξη της αγάπης. Ο πνευματικός αγώνας δεν είναι θεωρητικός· είναι καθημερινός, πρακτικός και απαιτητικός. Κάθε επιλογή μας, ακόμη και στις πιο μικρές λεπτομέρειες, μπορεί να αγιάσει ή να μολύνει τον χώρο της καρδιάς μας. Όμως, η Χάρη του Θεού είναι πάντοτε διαθέσιμη, ώστε να μας ενισχύσει και να μας καθοδηγήσει.
Με την καθαρότητα της ψυχής και την αγάπη που υπερβαίνει κάθε λογισμό, η ζωή μας μετατρέπεται σε αληθινό μυστήριο, όπου η παρουσία του Θεού γίνεται ορατή μέσα από τις πράξεις μας, τις σκέψεις μας και την καρδιά μας. Έτσι, γινόμαστε φως για τον κόσμο, αληθινοί ναοί της Ζώντος Παρουσίας Του, και μάρτυρες της αγάπης Του σε κάθε στιγμή της ζωής μας.
π.Παντ. Κρούσκος

[toula]

Επιστολές του Αγίου Διονυσίου στον Άγιο Δωρόθεο και στον Άγιο Πολύκαρπο Σμύρνης .
ΔΩΡΟΘΕΩι ΛΕΙΤΟΥΡΓΩ,
Το θείο σκοτάδι(ο θείος γνόφος)είναι το «απρόσιτο φως», στο οποίο λέγεται ότι κατοικεί ο Θεός, και είναι αόρατο εξαιτίας της υπερβολικής λαμπρότητας· το ίδιο είναι και απρόσιτο λόγω της άπειρης και υπερούσιας ροής του φωτός. Σε αυτό εισέρχεται κάθε άνθρωπος που αξιώνεται να γνωρίσει και να δει τον Θεό, ακριβώς με το να μη βλέπει ούτε να κατανοεί. Πραγματικά, καθώς ανυψώνεται πέρα από την όραση και τη γνώση, καταλαβαίνει ότι ο Θεός είναι πάνω από όλα τα αισθητά και τα νοητά, και λέει προφητικά: «Η γνώση σου είναι θαυμαστή για μένα, είναι ισχυρή, δεν μπορώ να την πλησιάσω».
Έτσι και ο θείος Παύλος λέγεται ότι γνώρισε τον Θεό, επειδή τον κατάλαβε ως υπεράνω κάθε νόησης και γνώσης. Γι’ αυτό λέει ότι οι δρόμοι Του είναι ανεξιχνίαστοι, τα κρίματά Του ανεξερεύνητα, τα δώρα Του ανεκδιήγητα και η ειρήνη Του υπερέχει κάθε νου. Βρήκε λοιπόν Εκείνον που είναι πάνω από όλα, και κατάλαβε ότι είναι πέρα από κάθε κατανόηση, διότι Αυτός είναι η αιτία όλων.
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟ ΙΕΡΕΑ
Εγώ δεν θεώρησα αναγκαίο να μιλήσω ούτε σε Έλληνες ούτε σε άλλους, γιατί πιστεύω ότι αρκεί για τους αγαθούς ανθρώπους να μπορούν να γνωρίσουν και να πουν την αλήθεια όπως είναι στην πραγματικότητα. Όταν αποδεικνύεται με τον νόμο της αλήθειας ό,τι είναι γνήσιο και αμετάβλητο, τότε καθετί άλλο που προσποιείται ότι είναι αλήθεια, αλλά δεν είναι, καταρρίπτεται και φαίνεται ως ψεύτικο. Είναι λοιπόν περιττό να φιλονικεί εκείνος που φανερώνει την αλήθεια με τον έναν ή τον άλλον· διότι ο καθένας νομίζει ότι έχει το βασιλικό νόμισμα, ενώ ίσως έχει μόνο ένα απατηλό είδωλο, ένα μικρό κομμάτι του αληθινού. Κι αν ελέγξεις τον έναν, θα αντιδράσει ο άλλος και μετά κι άλλος για το ίδιο πράγμα. Όμως όταν τεθεί σωστά ο λόγος της αλήθειας, μένει απρόσβλητος, και έτσι ό,τι δεν συμφωνεί μαζί του καταρρίπτεται μόνο του από τη σταθερότητα του αληθινού.
Γι’ αυτό, γνωρίζοντας καλά αυτά, δεν βιάστηκα να μιλήσω σε Έλληνες ή άλλους, αλλά μου αρκεί –και ο Θεός ας το δώσει!– πρώτα να γνωρίζω την αλήθεια και έπειτα, γνωρίζοντάς την, να τη λέω όπως πρέπει.
Εσύ όμως λες ότι κατηγορώ τον σοφιστή Απολλοφάνη και τον αποκαλώ περιφρονητή των πατροπαράδοτων ελληνικών πραγμάτων επειδή χρησιμοποιεί τα ελληνικά πράγματα όχι με ιερό τρόπο. Αλλά θα ήταν πιο αληθινό να πούμε προς αυτόν, ότι οι Έλληνες δεν χρησιμοποιούν με ιερότητα τα θεία, αφού με τη σοφία τους προσπαθούν να διώξουν το ίδιο το θείο μεγαλείο. Δεν μιλώ μόνο για τους πολλούς, που μένουν στις ποιητικές φαντασίες και λατρεύουν την κτίση αντί για τον Κτίστη, αλλά και ο ίδιος ο Απολλοφάνης δεν χρησιμοποιεί σωστά τη γνώση των όντων· γιατί η φιλοσοφία του, που ο ίδιος ονόμασε έτσι, θα έπρεπε να οδηγεί, μαζί με τη σοφία του θείου Παύλου που την είπε «σοφία Θεού», προς την αιτία όλων, τόσο των όντων όσο και της γνώσης τους.
Και αν ήταν πράγματι σοφός, θα έβλεπε ότι ποτέ δεν θα μπορούσε η ουράνια τάξη και κίνηση να ξεφύγει από τον δεσμό και την αιτία της, αν δεν υπήρχε Εκείνος που τα κινεί όλα και τα αναπλάθει, όπως λέει ο ιερός λόγος. Πώς λοιπόν δεν σέβεται τον Θεό, που μας έγινε γνωστός και είναι πραγματικά ο Θεός των όλων, Αυτός που έχει την πανίσχυρη και ανέκφραστη δύναμη; Όταν ο ήλιος και η σελήνη με θαυμαστή τάξη κινούνται μαζί με όλο το σύμπαν γύρω από το ακίνητο κέντρο και δίνουν το μέτρο της ημέρας· ή όταν ακόμη πιο θαυμαστά, ο ήλιος αλλάζει την πορεία του, όπως έγινε τότε που ξάφνιασε ακόμη και τους Βαβυλώνιους, ώστε να τιμήσουν τον Εζεκία σαν κάποιον θεό· δεν μιλώ για τα σημεία στην Αίγυπτο ή αλλού, αλλά για αυτά τα κοινά και ουράνια που φανερώθηκαν σε όλους.
Ο Απολλοφάνης βέβαια θα πει ότι αυτά δεν είναι αληθινά· αλλά μοιάζουν πολύ με τις περσικές παραδόσεις, και οι μάγοι ακόμη τελούν μνημόσυνα του τριπλάσιου Μίθρα. Ας του επιτραπεί λοιπόν να δυσπιστεί από άγνοια. Αλλά ρώτησέ τον: Τι λες για την έκλειψη που έγινε στον σωτήριο Σταυρό; Γιατί και οι δύο τότε είδαμε τον ήλιο να σκεπάζεται από τη σελήνη, χωρίς να είναι καιρός συνόδου· και πάλι η σελήνη στάθηκε μπροστά στον ήλιο από την ενάτη ώρα ως το βράδυ, με τρόπο υπερφυσικό. Μάλιστα, ξέρει καλά ότι η έκλειψη φάνηκε να ξεκινά από την ανατολή και να φτάνει ως τη δύση, και μετά να αντιστρέφεται, ώστε η είσοδος και η έξοδός της να γίνονται από αντίθετα σημεία.
Τόσα υπερφυσικά γεγονότα εκείνου του καιρού, που ήταν δυνατά μόνο για τον Χριστό τον Παντοδύναμο, Αυτόν που «κάνει μεγάλα και θαυμαστά, που δεν έχουν αριθμό».
Αν λοιπόν θέλεις, πες τα αυτά στον Απολλοφάνη και έλεγξέ τον· γιατί εγώ τότε ήμουν παρών μαζί του και τα είδαμε και τα εξετάσαμε μαζί. Εκείνος μάλιστα είπε τότε σε μένα, σαν να αναγνώριζε τα γεγονότα: «Αυτά, φίλε Διονύσιε, είναι θείες ανταλλαγές πραγμάτων».
Τόσα αρκεί να ειπωθούν σε μια επιστολή. Εσύ όμως μπορείς να συμπληρώσεις τα υπόλοιπα και να οδηγήσεις τελείως τον σοφό άνδρα στον Θεό, ώστε να μην αρνηθεί να μάθει με πραότητα την υπέρσοφη αλήθεια της πίστης μας.

[toula]

ΑΓΙΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ- Περί του αγαθού της ΥΠΟΜΟΝΗΣ
Η σωτήρια εντολή του Κυρίου και διδασκάλου μας είναι η εξής: ««Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ματθ. 10, 22· 24, 13. Μαρκ. 13, 13)⸱ καὶ πάλι: «Ἐὰν μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε⸱ καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ιω 8, 31-32). Πρέπει να υπομένουμε και να επιμένουμε, φίλτατοι αδελφοί, ώστε να γίνουμε δεκτοί στην ελπίδα της αληθείας και της ελευθερίας και να μπορέσουμε να φθάσουμε στην ίδια την αλήθεια και την ελευθερία⸱ διότι αυτό ακριβώς, το ότι είμαστε Χριστιανοί, είναι θέμα πίστεως και ελπίδος.
Όμως, για να μπορέσουν η ελπίδα και η πίστη να φθάσουν στον καρπό τους, χρειάζονται την υπομονή. Δεν επιδιώκουμε την παρούσα δόξα, αλλά τη μέλλουσα, σύμφωνα με αυτό που υπενθυμίζει και λέει ο απόστολος Παύλος: «Τῇ ἐλπίδι ἐσώθημεν. Ἐλπὶς δὲ βλεπομένη οὐκ ἔστιν ἐλπίς. Ὃ γὰρ βλέπει τις, τί καὶ ἐλπίζει; Εἰ δὲ ὃ οὐ βλέπομεν ἐλπίζομεν, διὰ προσδοκίας ἐλπίζομεν» (Ρω 8, 24-25). Η προσδοκία και η υπομονή είναι απαραίτητες, ώστε να εκπληρώσουμε αυτό που αρχίσαμε και να λάβουμε αυτό που ελπίζουμε και πιστεύουμε, το οποίο παρέχει ο Θεός.
Επίσης σε άλλη περικοπή ο ίδιος απόστολος νουθετεί και διδάσκει όσους είναι δίκαιοι, αγαθοεργούν δε και αποθέτουν για τον εαυτό τους τους θησαυρούς του ουρανού, των οποίων τον τόκο αυξάνει ο Θεός. Λέει, λοιπόν, τα εξής: «Ἄρα ὡς καιρὸν ἔχομεν, ἐργαζώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίστεως. Τὸ δὲ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐκκακῶμεν⸱ καιρῷ γὰρ ἰδίῳ θερίσομεν» (Γαλ. 6, 10, 9).
Συμβουλεύει να μη δυσανασχετεί κάποιος και αποκάμει εργαζόμενος⸱ να μη απομακρυνθεί κάποιος από τον δρόμο, ενώ είναι στο μέσον του επαίνου και της δόξας, τον αποτρέψουν και τον νικήσουν οι δοκιμασίες και χάσει όσα προηγήθηκαν⸱ εφ’ όσον όσα άρχισαν, παύουν να είναι τέλεια, όπως λέει η Γραφή: «Δικαιοσύνη δικαίου οὐ μὴ ἐξελεῖται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ πλανηθῇ» (Ιεζ 33, 12)⸱ καὶ πάλι: «Κράτει ὃ ἔχεις, ἵνα μὴ ἕτερος λάβῃ τὸν στέφανόν σου» (Αποκ. 3, 11).
Με αυτά τα λόγια προτρέπει να επιμένουμε με υπομονή και γενναιότητα, ώστε όποιος έχει πεποίθηση στο στεφάνι, ενώ ο έπαινος είναι ήδη πολύ κοντά, να στεφανωθεί, διότι έχει σταθερή υπομονή.
Όμως η υπομονή, φίλτατοι αδελφοί, όχι μόνο διαφυλάσσει τα αγαθά, αλλά και απωθεί όσα είναι εναντίον μας. Ευνοεί το Πνεύμα το Άγιο, προσηλώνεται στα ουράνια και θεία, αντιτίθεται στα έργα της σάρκας και του σώματος, τα οποία καταπολεμούν και αιχμαλωτίζουν την ψυχή, και ανθίσταται από τον προμαχώνα των αρετών της. Επομένως ας παρατηρούμε τα λίγα από τα πολλά, ώστε από τα λίγα να καταλαβαίνουμε και τα υπόλοιπα.
Η μοιχεία, η απάτη, η ανθρωποκτονία είναι θανάσιμα αμαρτήματα. Ας είναι η υπομονή δυνατή και σταθερή στην καρδιά. Το σώμα δεν αγιάζεται με τη μοιχεία και ο ναός του Θεού μολύνεται. Η αθωότητα, που αφιερώνεται στη δικαιοσύνη, δεν μιαίνεται με το μίασμα της απάτης και ούτε το χέρι, που προσέφερε την Ευχαριστία, μιαίνεται με το μαχαίρι και το αίμα.
Η αγάπη είναι σύνδεσμος της αδελφωσύνης, θεμέλιο της ειρήνης, αδιάσπαστος και σταθερός δεσμός της ενότητας, ανώτερη από την ελπίδα και την πίστη (πρβλ. Α΄ Κορ. 13, 13), είναι ανώτερη των έργων και των μαρτυρίων και θα παραμείνει μαζί μας πάντοτε, αιώνια, στην ουράνια βασιλεία. Αφαίρεσε από την αγάπη την υπομονή και, έρημη πλέον, δεν έχει διάρκεια. Αφαίρεσε την ουσία της υπομονής και της ανοχής, και θα παραμείνει χωρίς καμμία ρίζα και δύναμη.
Γι’ αυτό, όταν ο απόστολος μιλούσε για την αγάπη, προσέθεσε την καρτερία και την υπομονή. «Ἡ ἀγάπη», λέει, «μακροθυμεῖ, ἡ ἀγάπη χρηστεύεται, ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ, οὐ φυσιοῦται, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν⸱ πάντα στέργει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει» (Α΄ Κορ. 13, 4-5). Με αυτό καταδεικνύει ότι μπορεί να παραμένει πολύ σταθερή, επειδή ξέρει να υπομένει τα πάντα. Σε άλλη δε περικοπή «ἀνεχόμενοι ἀλλήλων», λέει, «ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης» (Εφ 4, 2-3).
Αποδεικνύει ότι ούτε την ενότητα μπορούμε να τηρήσουμε ούτε την ειρήνη, εάν οι αδελφοί δεν περιβάλλουν ένας τον άλλο με αμοιβαία υπομονή και δεν διαφυλάσσουν τον δεσμό της ομόνοιας με ενδιάμεση την υπομονή.
Γιατί, λοιπόν, να μη ορκίζεσαι, να μη κακολογείς, να μη απαιτείς τα δικά σου που στερήθηκες, όταν ραπίζεσαι, να δίνεις και το άλλο μάγουλο σε αυτόν που σε κτυπά (πρβλ. Ματθ. 5, 39)⸱ τον αδελφό που αμαρτάνει σε σένα όχι μόνον να τον συγχωρείς εβδομήντα φορές το επτά, αλλά να τον συγχωρείς για ό,τι αμάρτησε απέναντί σου (πρβλ. Ματθ. 18, 22)⸱ να αγαπάς τους εχθρούς σου, να προσεύχεσαι για τους εχθρούς και τους διώκτες; (πρβλ. Ματθ. 5, 44). Μήπως θα μπορέσεις να τα υπομείνεις αυτά, αν δεν έχεις σταθερή υπομονή και καρτερία;
Βλέπουμε ότι αυτό έκανε ο Στέφανος, ο οποίος, όταν οι Ιουδαίοι τον φόνευσαν με βιαιότητα και λιθοβολισμό, δεν ζητούσε τιμωρία, αλλά συγχωρούσε τους φονείς. Έλεγε: «Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην» (Πραξ. 7, 60). Έτσι έπρεπε να είναι του Χριστού ο πρωτομάρτυρας, ο οποίος με ένδοξο θάνατο προηγήθηκε από τους μάρτυρες που θα ακολουθούσαν⸱ και όχι μόνον ήταν διαπρύσιος κήρυκας του Πάθους του Κυρίου, αλλά μιμήθηκε την πραότητα και τη μέγιστη υπομονή Του.
Τι να πω για την οργή, τη διχόνοια, την υποκρισία, οι οποίες δεν πρέπει να υπάρχουν στον Χριστιανό; Ας υπάρχει η υπομονή στην καρδιά, και αυτά δεν μπορούν να έχουν θέση εκεί⸱ ή, εάν επιχειρήσουν να υπάρξουν, αμέσως αποκλείονται και αποχωρούν⸱ ώστε να παραμείνει ειρηνικό το κατοικητήριο στην καρδιά, όπου ευφραίνεται να κατοικεί ο Θεός. Επίσης ο απόστολος υπενθυμίζει και διδάσκει τα εξής: «Μὴ λυπεῖτε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως. Πᾶσα πικρία καὶ θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ κραυγὴ καὶ βλασφημία ἀρθήτω ἀφ’ ὑμῶν» (Εφ 4, 30-31).
Εάν, δηλαδή, ο Χριστιανός είναι ανώτερος από τη μανία και την έχθρα της σάρκας σαν τις θύελλες της θαλάσσης, και άρχισε να είναι γαλήνιος και ήρεμος στο λιμάνι του Χριστού, οφείλει να μη αποδέχεται ούτε την οργή ούτε τη διχόνοια μέσα στην καρδιά του⸱ και δεν επιτρέπεται ούτε κακό αντί κακού να ανταποδίδει (πρβλ. Ρωμ. 12, 17), ούτε να μισεί.
Η υπομονή είναι απαραίτητη ακόμη και για όσα βλάπτουν το σώμα και όσα συχνά και επίμονα βασανίζουν το σώμα, με τα οποία το ανθρώπινο γένος ταλαιπωρείται και ταράσσεται. Επειδή με εκείνην την πρώτη παράβαση της εντολής χάσαμε την υγεία του σώματος μαζί με την αθανασία και μαζί με τον θάνατο ήλθε και η αρρώστια, δεν μπορούμε δε να ανακτήσουμε την υγεία, παρά μόνον όταν ανακτήσουμε και την αθανασία, πρέπει πάντοτε, μέσα σε αυτήν την ευπάθεια και την αδυναμία του σώματος, να παλεύουμε και να πολεμάμε.
Αυτήν δε την πάλη και τον πόλεμο δεν μπορούμε να βαστάξουμε, παρά μόνο με τις δυνάμεις της υπομονής. Όμως, εφ’ όσον εμείς πρέπει να προσπαθούμε και να δοκιμαζόμαστε, εισέρχονται στην ζωή μας διάφορες θλίψεις και προστίθεται πολλαπλή ποικιλία πειρασμών από τη μείωση του πλούτου, από τη σφοδρότητα του πυρετού, από τους πόνους των τραυμάτων, από την απώλεια των αγαπητών μας.
Τίποτε άλλο δεν ξεχωρίζει περισσότερο τους αδίκους από τους δικαίους από το ότι στις δυσκολίες μας ο άδικος μεμψιμοιρεί, δεν έχει υπομονή και βλασφημεί, ο δε δίκαιος δοκιμάζεται με την υπομονή, όπως λέει η Γραφή: «Ἐν θλίψει ὑπόμενε καὶ ἐν τῇ ταπεινώσει σου ὑπομονὴν ἔχε, ὅτι ἐν πυρὶ δοκιμάζεται χρυσὸς καὶ ἄργυρος» (Σοφ. Σειρ. 2, 4-5).
Έτσι ο Ιώβ “ζυγίσθηκε” και δοκιμάσθηκε και έφθασε στην υψίστη κορυφή του επαίνου, χάρη στην αρετή της υπομονής. Πόσα βέλη του έριξε ο διάβολος, πόσα βασανιστήρια του επέφερε! Πλήττεται με την απώλεια της περιουσίας⸱ προστίθεται η στέρηση των πολλών τέκνων⸱ πλούσιος κύριος με χρήματα και πλουσιώτερος πατέρας με τα τέκνα και ξαφνικά ούτε κύριος ούτε πατέρας είναι. Ακόμη είναι οι φοβερές πληγές, αλλ’ επιπλέον τον φθείρει και η τιμωρία με τα ολόσωμα σκουλήκια που λιώνουν και ρέουν και τον κατατρώγουν.
Προκειμένου δε να μη απομείνει απολύτως τίποτε που να μη δοκιμασθεί ο Ιώβ στους πειρασμούς του, ο διάβολος αρματώνεται και τη γυναίκα. Χρησιμοποιεί εκείνο το παλαιό τέχνασμα της πονηρίας του, τάχα για να μπορέσει, με τη γυναίκα, να εξαπατήσει και ξεγελάσει όλους, κάτι που έκανε στην αρχή. Όμως ο Ιώβ δεν “σπάζει” με τις βαριές και πυκνές προσβολές και έτσι με εκείνες τις στενοχώριες και τις πιέσεις διακηρύσσεται η ευλογία του Θεού, διότι νίκησε η υπομονή.
Επίσης ο Τωβίας, μετά από τα μεγαλοπρεπή έργα της δικαιοσύνης και της ελεημοσύνης του, δοκιμάσθηκε με το να χάσει το φως⸱ και όσο βάσταξε με υπομονή την τύφλωση, τόσο πιο πολύ αξιώθηκε να τον επαινέσει ο Θεός για την υπομονή του.
Προκειμένου να γίνει περισσότερο καταφανές, φίλτατοι αδελφοί, το αγαθό της υπομονής, ας εξετάσουμε τι κακό εξ αντιθέτου εισάγει η έλλειψη υπομονής. Όπως η υπομονή είναι αγαθό του Χριστού, έτσι αντιθέτως η έλλειψη υπομονής είναι κακό του διαβόλου⸱ και, όπως σε όποιον κατοικεί και μένει ο Χριστός, είναι υπομονετικός, έτσι όποιος δεν έχει υπομονή, τον νου του κατέχει η φαυλότητα του διαβόλου. Ας δούμε, λοιπόν, την ίδια την αρχή.
Ο διάβολος δεν ανέχθηκε και δεν υπέμεινε το ότι ο άνθρωπος πλάσθηκε κατ’ εικόνα Θεού. Γι’ αυτό και πρώτος απωλέσθηκε και απώλεσε. Ο Αδάμ, χωρίς υπομονή, ενήργησε αντίθετα με την εντολή του Θεού για τη θανάσιμη τροφή και κατέπεσε στον θάνατο. Εφ’ όσον δεν διαφύλαξε την υπομονή, δεν κράτησε και το χάρισμα που έλαβε από τον Θεό. Ο Κάιν, για να φονεύσει τον αδελφό του, υπήρξε ανυπόμονος για τη θυσία του και τη δωρεά του. Ο Ησαύ κατέβηκε από τα μεγαλύτερα στα μικρότερα και με την ανυπομονησία του για τη φακή έχασε τα πρωτοτόκια.
Τι να πούμε για τον άπιστο και αχάριστο λαό των Ιουδαίων απέναντι στις ευεργεσίες του Θεού; Μήπως πρώτη φορά αποστάτησε από τον Θεό και διέπραξε το αμάρτημα της ανυπομονησίας; Επειδή δεν μπορούσε να υποφέρει την καθυστέρηση, όταν ο Μωυσής μιλούσε με τον Θεό, τόλμησε να ζητήσει βέβηλους θεούς⸱ ώστε αρχηγούς στην πορεία του να αποκαλέσει το κεφάλι του βοδιού και γήινο πλάσμα. Δεν σταμάτησε ποτέ από την ίδια την ανυπομονησία, ώστε πάντοτε, μη ανεχόμενος την επιείκεια και τη φροντίδα του Θεού, φόνευε τους προφήτες Του και όλους τους δικαίους, και επιπλέον όρμησε να σταυρώσει και να χύσει το Αίμα του Κυρίου.
Η έλλειψη υπομονής, ακόμη και στην εκκλησία, κάνει τους αιρετικούς και, όπως οι Ιουδαίοι, αντιθέτως προς την ειρήνη και την αγάπη του Χριστού, ωθεί τους αποστάτες στην έχθρα, στη μανία και στα μίση. Και για να μη μακρύνουμε τον λόγο με το να τα απαριθμούμε χωριστά, όλα ανεξαιρέτως όσα η υπομονή με τα έργα της οικοδομεί προς δόξα, η έλλειψη υπομονής καταστρέφει και γκρεμίζει.
Συνεπώς, φίλτατοι αδελφοί, εφ’ όσον εξετάσαμε με προσοχή τα αγαθά της υπομονής και τα κακά της έλλειψης υπομονής, ας διατηρούμε και ας διαφυλάσσουμε πλήρως την υπομονή, με την οποία μένουμε εν τω Χριστώ και μπορούμε, μαζί με τον Χριστό, να έλθουμε στον Θεό. Είναι πλούσια και πολλαπλή, δεν κατακλείεται με τέλος στενό, ούτε περιορίζεται με όρια μικρά. Η αρετή της υπομονής έχει ευρύ άνοιγμα. Ο πλούτος της και η γενναιοδωρία της προέρχονται μεν από την πηγή ενός ονόματος, αλλά πλημμυρίζουν με πολλές φλέβες και διαχέονται μέσα από πολλούς δρόμους δόξας.
Δεν μπορεί να ωφελήσει κατά τι στις πράξεις μας, ώστε να επιτύχουμε τον έπαινο, εάν δεν σταθεροποιηθεί αυτή η επιτυχία. Η υπομονή μας εμπιστεύεται στον Θεό, για να τον υπηρετούμε. Είναι αυτή που μετριάζει την οργή, χαλιναγωγεί τη γλώσσα, κυβερνά τον νου, διαφυλάσσει την ειρήνη, κατευθύνει τη μάθηση, θραύει την επίθεση της ηδονής, περιορίζει την ορμή της έπαρσης, σβήνει τη φωτιά της έχθρας, συγκρατεί τη δύναμη των πλουσίων, αναψύχει την πενία των πτωχών, φυλάσσει τη μακαρία ακεραιότητα των παρθένων, την επίμοχθη αγνότητα των χηρών, την αχώριστη αγάπη των συνεζευγμένων.
Μάς κάνει ταπεινούς στην ευτυχία, δυνατούς στις αντιξοότητες, πράους έναντι των αδικιών και των ύβρεων. Μάς διδάσκει να συγχωρούμε γρήγορα όσους αμάρτησαν σε εμάς και, αν εμείς οι ίδιοι αμαρτήσαμε, να παρακαλούμε πολύ και για μεγάλο διάστημα. Καταπολεμά τους πειρασμούς, υπομένει τους διωγμούς, μας κάνει τελείως έτοιμους για τα πάθη και τα μαρτύρια.
Αυτή είναι που σκεπάζει και σταθεροποιεί τα θεμέλια της πίστεως μας⸱ αυτή προάγει και αυξάνει υψηλότερα την ελπίδα. Η ίδια κατευθύνει τις πράξεις μας, ώστε να μπορούμε να τηρούμε την οδό του Χριστού, εφ’ όσον πορευόμαστε με του Χριστού την ανοχή. Αυτή επιτυγχάνει να παραμένουμε υιοί Θεού, εφ’ όσον μιμούμαστε την υπομονή του Πατέρα.
Επειδή, φίλτατοι αδελφοί, γνωρίζω ότι πάρα πολλοί επιθυμούν να εκδικηθούν γρήγορα, είτε υπό το βάρος των αδικιών που γίνονται σε αυτούς, είτε εξ αιτίας του πόνου γι’ αυτούς που αγριαίνονται και μαίνονται εναντίον τους, στο τέλος δεν πρέπει να αποσιωπήσουμε ούτε αυτό⸱ εφ’ όσον είμαστε μέσα σε αυτές τις θύελλες του κόσμου που κλυδωνίζεται και διωκόμαστε, από τους Ιουδαίους, είτε τους εθνικούς, είτε τους αιρετικούς, ας αναμένουμε με υπομονή την ημέρα της εκδικήσεως⸱ και να μη σπεύδουμε, με μία μεμψίμοιρη βιασύνη, να εκδικούμαστε για όσους πόνους υφιστάμεθα.
Η Γραφή λέει: «Ὑπόμεινόν με, λέγει Κύριος, εἰς ἡμέραν ἀναστάσεώς μου εἰς μαρτύριον⸱ διότι τὸ κρίμα μου εἰς συναγωγὰς ἐθνῶν τοῦ εἰσδέξασθαι βασιλεῖς καὶ ἐκχέαι ἐπ’ αὐτοὺς ὀργήν μου» (Σοφ. 3, . Ο Κύριος μας παραγγέλλει να αναμένουμε και με ισχυρή υπομονή να υπομένουμε την ημέρα της μελλούσης εκδικήσεως.
Αυτός και στην Αποκάλυψη λέει: «Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ λόγου τούτου, ὅτι ἤδη ὁ καιρὸς ἐγγύς ἐστι⸱ καὶ οἱ ἐπιμένοντες βλάπτειν βλάπτωσαν καὶ ὁ ρυπαρὸς ρυπαρευθήτω ἔτι, ὁ δὲ δίκαιος ἔτι δικαιότερα ποιησάτω, ὁμοίως καὶ ὁ ἅγιος ἁγιώτερα. Ἰδοὺ ἔρχομαι ταχύ, καὶ ὁ μισθός μου μετ’ ἐμοῦ ἐστι, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ» (Αποκ. 22, 10-12).
Συνεπώς και τους μάρτυρες, που κραυγάζουν και βιάζονται να εκδικηθούν για τον δυνατό πόνο, επιτάσσει να αναμένουν ακόμη και, ωσότου να εκπληρωθεί ο χρόνος και να συμπληρωθούν οι μάρτυρες, να δείξουν υπομονή. «Καὶ ὅτε ἤνοιξε», λέει, «τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ Θεοῦ τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ⸱ καὶ ἔκραξαν φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες⸱ ἕως πότε, ὁ δεσπότης ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός, οὐ κρίνεις καὶ ἐκδικεῖς τὸ αἷμα ἡμῶν ἐκ τῶν κατοικούντων ἐπὶ τῆς γῆς; Καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκὴ καὶ ἐρρέθη ἵνα ἀναπαύσωνται ἔτι χρόνον μικρόν, ἕως πληρώσωσι καὶ οἱ σύνδουλοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν οἱ μέλλοντες ἀποκτέννεσθαι ὡς καὶ αὐτοί» (Αποκ. 6, 9-11).
Όμως, το πότε θα έλθει η τιμωρία του Θεού για το αίμα των δικαίων, αυτό διασαφηνίζει το Πνεύμα το Άγιο δια του προφήτου Μαλαχία: «Ἰδοὺ ἡμέρα Κυρίου ἔρχεται καιομένη ὡς κλίβανος καὶ ἔσονται πάντες οἱ ἀλλογενεῖς καὶ πάντες οἱ ἄνομοι καλάμη, καὶ ἀνάψει αὐτοὺς ἡ ἡμέρα ἡ ἐρχομένη, λέγει Κύριος» (Μαλαχ. 4, 1).
Παρόμοιο διαβάζουμε στους Ψαλμούς, όπου αναγγέλλεται η έλευση του Κριτή Θεού, ο οποίος θα γίνει σεβαστός λόγω της κρίσεως και του μεγαλείου Του: «Ὁ Θεὸς ἐμφανῶς ἥξει, ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐ παρασιωπήσεται. Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ οὐρανὸν ἄνω καὶ τὴν γῆν τοῦ διακρῖναι τὸν λαὸν αὐτοῦ. Συναγάγετε αὐτῷ τοὺς ὁσίους αὐτοῦ τοὺς διατιθεμένους τὴν διαθήκην αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις. Καὶ ἀναγγελοῦσιν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστι» (Ψαλμ. 49, 2-6).
Και ο Ησαΐας προφητεύει τα ίδια με τα εξής λόγια: «Ἰδοὺ γὰρ Κύριος ὡς πῦρ ἥξει καὶ ὡς καταιγὶς τὰ ἅρματα αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐν θυμῷ ἐκδίκησιν. Ἐν γὰρ τῷ πυρὶ Κυρίου κριθήσονται καὶ ἐν τῇ ρομφαίᾳ αὐτοῦ τραυματισθήσονται» (Ησ. 66, 15-16)⸱ καὶ πάλι: «Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων ἐξελεύσεται καὶ συντρίψει πόλεμον, ἐπεγερεῖ ἀγῶνα καὶ βοήσεται ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ μετὰ ἰσχύος⸱ ἐσιώπησα, μὴ καὶ ἀεὶ σιωπήσομαι;» (Ησ. 42, 13-14).
Όμως, ποιος είναι αυτός που λέει ότι πρωτύτερα σιώπησε και δεν θα σιωπά πάντοτε; Οπωσδήποτε είναι αυτός, ο οποίος «ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος οὐκ ἤνοιξε τὸ στόμα αὐτοῦ» (Ησ 53, 7). Σίγουρα είναι αυτός, ο οποίος δεν κραύγασε, ούτε στις πλατείες ακούσθηκε η φωνή Του (πρβλ. Ησ. 42, 2). Οπωσδήποτε είναι αυτός, ο οποίος δεν υπήρξε απειθής, ούτε αντέλεγε. «Τὸν νῶτον ἔδωκεν εἰς μάστιγας καὶ τὰς σιαγόνας εἰς ραπίσματα, τὸ δὲ πρόσωπον αὐτοῦ οὐκ ἀπέστρεψε ἀπὸ αἰσχύνης ἐμπτυσμάτων» (Ησ. 53, 6).
Είναι αυτός, ο οποίος δεν απάντησε τίποτε, όταν τον κατηγορούσαν οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι, και, όταν θαύμασε ο Πιλάτος, τήρησε σιωπή με μέγιστη υπομονή (πρβλ. Ματθ. 27, 12-14). Είναι αυτός, ο οποίος, ενώ σιώπησε κατά το Πάθος, έπειτα δεν θα σιωπήσει στην εκδίκηση. Αυτός είναι ο Θεός μας, δηλαδή, όχι όλων, αλλά Θεός των πιστευόντων. Όταν έλθει κατά τη δευτέρα παρουσία, δεν θα σιωπήσει. Ενώ πρωτύτερα ήταν ταπεινός και κεκρυμμένος, θα έλθει εμφανώς με εξουσία.
Ας αναμένουμε, φίλτατοι αδελφοί, αυτόν τον κριτή και εκδικητή μας. Θα εκδικηθεί τον λαό της εκκλησίας Του και όλους τους δικαίους απ’ αρχής του κόσμου. Όποιος βιάζεται πάρα πολύ για την εκδίκησή του και σπεύδει, ας αναλογισθεί ότι αυτός που εκδικείται δεν εκδικήθηκε ακόμη. Στην Αποκάλυψη ο άγγελος αποτρέπει τον Ιωάννη, που θέλει να τον προσκυνήσει, και του λέει: «Ὅρα μή⸱ ὅτι σύνδουλός σού εἰμι καὶ τῶν ἀδελφῶν σου. Τῷ Ἰησοῦ Κυρίῳ προσκύνησον» (Αποκ. 22, 9).
Ποιος είναι ο Ιησούς Κύριος και πόση η υπομονή, ώστε αυτός που τον προσκυνούν στον ουρανό να μη εκδικείται ακόμη στη γη! Ας αναλογισθούμε, φίλτατοι αδελφοί, την υπομονή Του, όταν εμείς διωκόμαστε και πάσχουμε. Ας υπακούμε πλήρως και ας προσδοκούμε την έλευση Του και να μη επειγόμαστε να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας πριν από τον Κύριο εμείς οι δούλοι, με βιασύνη ανόσια και αναίσχυντη.
Ας επιμένουμε περισσότερο και ας κοπιάζουμε και ας αγρυπνούμε με όλη μας την καρδιά. Ας είμαστε σταθεροί στην υπομονή όλων και να τηρούμε τις εντολές του Κυρίου⸱ ώστε, όταν έλθει εκείνη η ημέρα της οργής και της εκδικήσεως, να μη τιμωρηθούμε μαζί με τους ασεβείς και τους αμαρτωλούς, αλλά να στεφανωθούμε μαζί με τους δικαίους και τους φοβούμενους τον Θεό.
Ειρηναίος Ι. Χατζηεφραιμίδης.
Αγίου Κυπριανού Καρχηδόνος. Ομιλίες.
εκδ. Μ. Σταμούλη. Θεσσαλονίκη, 2025.

[toula]

Εσύ έχεις αγαπηθεί. Υπάρχει θέση για ένα ανάξιο πρόσωπο μέσα στη φλόγα της Καιομένης Βάτου;
Μια ψυχή, ένα πρόσωπο που αγαπώ δεν είναι ευτελές. Έχεις αγαπηθεί. «Εσύ» έχεις αγαπηθεί. Εμβάθυνε στην αξία αυτού του «εσύ». Δεν εξαγγέλλω εδώ μια γενική διαβεβαίωση. Δεν μιλώ αυτή τη στιγμή σ' ένα πλήθος. Δεν λέω τώρα: «έχετε αγαπηθεί».
Από ποια Αγάπη έχεις λοιπόν αγαπηθεί; Δεν σου λέω: «αγαπήθηκες». Ούτε σου λέω: «θα αγαπηθείς». Δεν είναι μόνο χθες ή προχθές που σ' αγάπησα. Δεν είναι μό­νον αύριο ή μεθαύριο που θα σ' αγαπήσω. Είναι σήμερα, αυτό το λεπτό, που αγαπιέσαι.
Έτσι συμβαίνει στην περίπτωση κάθε ανθρώπου. Ξα­φνιάζεσαι, παιδί μου, και με ρωτάς: «Αλήθεια; Σε όλες τις περιπτώσεις;» Ναι, σε όλες τις περιπτώσεις. Και συ­νεχίζεις: «Κύριε, πώς γίνεται αυτό; Εκείνος που αμαρτάνει εναντίον σου, μπορεί την ίδια στιγμή να αγαπιέται από σένα;» Ναι, παιδί μου. Αν δεν εξακολουθούσα ν' αγαπώ εκείνον που αμαρτάνει, θα τον άφηνα να υπάρχει ενώπιόν μου; Η Αγάπη κάθεται σαν ζητιάνος στην πόρτα εκεί­νου που δεν αγαπάει. Περιμένει. Θα περιμένει. Η διάρ­κεια της προσμονής μου ξεπερνά όλες τις ανθρώπινες προ­βλέψεις. Μη ζητάς να εισδύσεις στο μυστήριο. Εγώ περι­μένω. Και ποιος μπορεί να με χωρίσει από τον αγαπημέ­νο μου αμαρτωλό;
π. Λεβ Ζιλέ

[toula]

Η άπειρη σοφία του Θεού που κυβερνά τις τύχες των ανθρώπων
Θαυμαστές αλλαγές συμβαίνουν καθημερινά στις τύχες των ανθρώπων σήμερα, όπως και στο παρελθόν. Εκείνοι πού ταπεινώθηκαν χάριν της δικαιοσύνης του Θεού, ανυψώνονται σε μεγάλα ύψη και εκείνοι πού βλασφημούν την Πίστη μεταστρέφονται σε υπηρέτες αυτής.
Ο βασιλιάς Τιριδάτης πέταξε τον άγιο Γρηγόριο μέσα σ’ ένα βαθύ λάκκο. Ο άγιος πέρασε δεκατέσσερα χρόνια εγκλωβισμένος εκεί μέσα, ξεχασμένος απ’ ολόκληρο τον κόσμο, αλλά όχι απ’ τον Θεό! Ποιοι άνθρωποι θα μπορούσαν άραγε να διανοηθούν ότι το πιο δυνατό φως του Αρμένικου λαού βρισκόταν καταχωνιασμένο στο σκοτάδι ενός λάκκου βαθιά μέσα στη γη; Αλλά και ποιος θα μπορούσε να διανοηθεί ότι ο ίδιος αυτός, ο ισχυρός και τυραννικός βασιλιάς Τιριδάτης, θα έσωζε κάποια ημέρα τη ζωή του Γρηγορίου, τον οποίο είχε καταδικάσει σε θάνατο, και μάλιστα, ότι αυτός θα τον βοηθούσε περισσότερο άπ’ όλο τον υπόλοιπο κόσμο;
Μετά από 14 ολόκληρα χρόνια ο Θεός αποκάλυψε τον Γρηγόριο, ο οποίος ζούσε ακόμη. Ο Γρηγόριος θεράπευσε θαυματουργικά τον δαιμονισμένο βασιλιά. Υστερα αυτός, ο βασιλιάς Τιριδάτης, ο αδίστακτος διώκτης του Χριστού, βαπτίστηκε και έγινε ένας από τους μεγαλύτερους ζηλωτές της χριστιανικής Πίστεως!
Θα μπορούσαμε να πούμε πώς, με τη βοήθεια του Θεού, τόσο ο Γρηγόριος όσο και ο Τιριδάτης ανελκύστηκαν έξω από τον βαθύ λάκκο του σκότους, ο Γρηγόριος του σωματικού και ο Τιριδάτης του πνευματικού!
’Ώ, η άπειρη σοφία του Θεού πού κυβερνά τις τύχες των ανθρώπων! Ο πρώην άγριος και εμπαθής Τιριδάτης μαλάκωσε και τόσο εξευγενίστηκε από τη χάρη της μετάνοιας και της χριστιανικής Πίστεως, ώστε έφτασε να μοιάζει στον άγιο Γρηγόριο περισσότερο, παρά στον παλιό αμετανόητο εαυτό του!
Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ημερολόγιο – Ο Πρόλογος της Αχρίδος (Σεπτέμβριος).
Iconandlight

[toula]

Ίσως είναι βλασφημία, άλλα έχω κι εγώ μια δική μου θεωρία, σύμφωνα με την οποία ό Χριστός στα Ευαγγέλια δεν είναι μόνο πράος, καλός, δίκαιος, αναμάρτητος οικτίρμων, δυνατός, κτλ.
Από τις αφηγήσεις των Ευαγγελίων —μηδενός εξαιρουμένου—, ό Χριστός φαίνεται προικισμένος με όλες εκείνες τις εξαίρετες ιδιότητες που χαρακτηρίζω έναν τζέντλεμαν, έναν ιππότη.
Κατ’ αρχάς διότι στέκεται στην πόρτα μας και χτυπά διακριτικά. Άλλα και έχει εμπιστοσύνη στους ανθρώπους. Δεν είναι καχύποπτος. Ή εμπιστοσύνη είναι πρώτη ιδιότητα πού χαρακτηρίζει έναν πραγματικό τζέντλεμαν, έναν αληθινό ιππότη, ενώ αντίθετα ή καχυποψία είναι βασικό χαρακτηριστικό του πανούργου άνθρωπου. Εκείνος πού είναι αληθινός τζέντλεμαν, εμπιστεύεται (μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου) τα πάντα και δεν βιάζεται, διψασμένος για σκάνδαλα, να πιστέψει τις κακές φήμες πού κυκλοφορούν για κάποιον. Στους εξυπνάκηδες και στα κοπρόσκυλα, ή ύπ’ αριθμόν ένα αντίδραση είναι πάντοτε ή καχυποψία, και πρέπει να ξέρουμε ότι κάθε όμοιος τους είναι το ίδιο βρομιάρης, όπως και οι ίδιοι
Παρακάτω τώρα.
Ό Χριστός συγχωρεί εύκολα και ολοκληρωτικά. Ό κακός ο άνθρωπος δεν συγχωρεί ποτέ, ενώ αν τύχει και υποχωρήσει (χωρίς να συγχωρέσει), το κάνει δύσκολα, καταναγκαστικά, με το σταγονόμετρο. Ό Χριστός όμως στο Ιω. 8, 11, λέει στη γυναίκα πού είχε συλληφθεί επί μοιχεία: «ουδέ εγώ σε κατακρίνω- πορεύου και από του νύν μηκέτι άμάρτανε», δηλαδή, ούτε εγώ σε καταδικάζω- πήγαινε και μην αμαρτάνεις πια.
Ό Κύριος είναι πάντοτε έτοιμος να τρέξει σε βοήθεια και περιμένει. Μας συμπονά. Τη χήρα της Ναΐν, τούς τυφλούς, τούς άρρωστους, όλους τους ελεεί χωρίς καν οι ίδιοι να προλάβουν να του ζητήσουν κάτι. Ξέρει να διαβαθμίζει την εκτίμηση Του, δίνει στον καθένα ότι είναι δικό Του. Στη Χαναναία, ή οποία έδειξε επιμονή και θάρρος, μιλά πιο πολύ απ’ ότι σε άλλους πού λυτρώνει από ασθένειες και πόνο και χρησιμοποιεί μια συμπληρωματική φράση: (Ματθ. 15, 28) Ω γύναι, μεγάλη σου ή πίστις», δηλαδή, Ω γυναίκα, μεγάλη ή πίστη σου. Μόνο σε εκείνη μιλά έτσι ό Κύριος. Μόνο σ’ εκείνη το θαυμαστικό Ώ, μόνο σ’ εκείνη και ο χαρακτηρισμός μεγάλη, της πίστης της.
Ό Χριστός είναι πάντοτε (ιδιαίτερα σ’ αυτό το σημείο) προσεκτικός και ευγενικός. Ποτέ δεν ακούστηκε από το στόμα Του ύβρις, λόγος περιφρονητικός για τούς αμαρτωλούς. Πουθενά δεν υπάρχει οξύς ηθικός λόγος, άλλα πουθενά δεν υπάρχει και διστακτικότητα. Βγαίνει να προϋπαντήσει τον άσωτο υιό και τον βλέπει «έτι δε αυτού μακράν απέχοντος», δηλαδή, ενώ ήταν ακόμη μακριά. Κάθε που δίνει, δίνει πλουσιοπάροχα, δίνει πιο πολύ απ’ ότι του ζητούν, δίνει σαν βασιλιάς . (Τί θα μπορούσε να είναι πιο αντίθετο από τους μικροπρεπείς φαρισαϊκούς υπολογισμούς και πιο καλή απόδειξη γενναιοδωρίας, από το χωρίο 3,34 «ου γαρ εκ μέτρου δίδωσιν ό Θεός το Πνεύμα», δηλαδή, ό Θεός δεν δίνει με μέτρο το Πνεύμα;) Το περιστατικό με τον Χριστό να μυρώνεται στη Βηθανία
Δείχνει από τη μια τον Ιούδα να νοιάζεται τόσο πολύ για τα χρήματα πού «σπαταλούνται» και να μην έχει ούτε στο ελάχιστο την αίσθηση της γενναιοδωρίας από την άλλη τον Κύριο να δίνει τα πάντα απλόχερα, για να γευθεί τη χαρά του μοιράσματος (πού είναι ίδια με τη χαρά της θυσίας), έτοιμο ανά πάσα στιγμή να θυσιάσει τη ζωή του ή να σκορπίσει τα πλούτη του
(Οι ευγενείς παλιά μπορούσαν να δώσουν τη ζωή τους σε κάποια μονομαχία ή να δώσουν την περιουσία τους παίζοντας την στα χαρτιά. Αυτές όμως οι ενέργειες όπως και καθετί γήινο— δεν είναι παρά μια αδέξια μίμηση κάποιων γενναιόδωρων αρετών. Μήπως όμως και ή σωματική αγάπη δεν είναι κι αυτή φτωχή ποίηση της θεϊκής αγάπης;)
Εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, θάρρος, καλή θέληση για τούς κατατρεγμένους (άρρωστους, ξένους, φυλακισμένους), γενναιοδωρία, προδιάθεση για συγχώρεση , επιβράβευση για τούς συνετούς και για όσους κερδίζουν με το μόχθο τους {το ψωμί τους: στοιχεία πού χαρακτηρίζουν τον αληθινό κύριο.
Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να καταλάβουν κάποια στιγμή ότι στην πραγματικότητα είναι παιδιά ενός Πατέρα, ενός Κυρίου. Απ’ αυτή την άποψη, το βιβλίο προσεγγίζει πιο πολύ τα Ευαγγέλια είναι ό Δον Κιχώτης και ιδιαίτερα ή στιγμή που ο ιππότης από τη Μάντσα λέει στους θαμώνες της ταβέρνας πώς είναι και οι κάτοικοι ενός κάστρου (χωρίς να το ξέρουν) και τούς ζητά να συμπεριφέρονται σαν ευγενείς πού είναι.
Πως αντιδρά ό πρίγκιπας Μίσκιν του Ντοστογιέφσκι, όταν βλέπει πώς ή πράξη του Γκάνσα, είναι πράξη ενός άξεστου χωριάτη και τοκογλύφου; Ντρέπεται και συνάμα λυπάται για εκείνον πού ξέχασε (στη μανία του και στη δίψα για το χρήμα) ότι είναι παιδί του Θεού.
Η κατάσταση για έναν χριστιανό είναι ακριβώς ίδια μ’ εκείνη του αριστοκράτη. Γιατί; Διότι βασίζονται και οι δύο στα πιο «αριστοκρατικά» προτερήματα: την ελευθερία και την εμπιστοσύνη (πίστη).
Τί είναι ό αριστοκράτης, ό ευγενής; Πάνω απ’ όλα είναι άνθρωπος ελεύθερος.
Τί σημαίνει όμως πίστη; Πίστη σημαίνει εμπιστοσύνη στον Κύριο, παρόλο πού ό κόσμος είναι κακός, παρά την αδικία πού υπάρχει, παρά την άχρειότητα, παρόλο πού από παντού τα μηνύματα πού φτάνουν είναι αρνητικά.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ. ΝΙΚΟΛΑΕ ΣΤΑΙΝΧΑΡΤ.

[toula]

Το ουσιώδες είναι να είμαστε με τον Χριστό. Γι’ αυτό, όσο σκληρό και αν ακούγεται, η αποκατάσταση της όποιας σωματικής υγείας, η οποία είναι ανθρώπινο να απασχολεί πολλούς αδερφούς μας, δεν έχει και τόσο σημασία. Ίσως για κάποιους είναι ωφέλιμο να «φύγουν» και να συναντήσουν τον Χριστό. Οπότε το να γίνεις καλά ίσως να μην συμφέρει πάντα. Αν η ίαση του σώματος γίνει η αιτία για την ολοκλήρωση της μετάνοιας, τότε έχει καλώς. Αλλιώς δεν έχει νόημα. Με λίγα λόγια «Καλύτερα να πάω στον Χριστό παρά να ζήσω εδώ με τον διάβολο».
Πολλοί σταυροί ασθενειών οδήγησαν τους ανθρώπους στην αγιότητα, πολλοί πειρασμοί μεταμόρφωσαν καρδιές και ζωές. Πολλές φορές ένας θάνατος σταμάτησε ένα κακό από το να γίνει χειρότερο, άλλες φορές ένας θάνατος ήρθε όταν ο άνθρωπος ήταν έτοιμος για τη συνάντηση. Δεν ξέρουμε, δεν γνωρίζουμε, δεν βγάζουμε πορίσματα. Ο Θεός ξέρει. Δεν μπαίνουμε στη «λογική» του Θεού, ούτε μπορούμε να την κρίνουμε. Απλά λέμε ένα «Έχει ο Θεός», καθώς αδυνατούμε να ξεστομίσουμε οτιδήποτε άλλο.
Μας προβληματίζουν οι ηλικίες αποχώρησης. Ανάλογα την ηλικία λέμε: «Δεν πρόλαβε να ζήσει» ή «Τελικά έζησε τη ζωή του οπότε έφυγε χορτάτος». Να ζήσουμε όμως ακριβώς τι; Είναι γλυκιά η ζωή και οι ανθρώπινες επιθυμίες και τα όνειρα. Μπροστά στον Χριστό όμως και την αιωνιότητα τι είναι όλα αυτά; Το έχουμε σκεφτεί; Συνάντησα ανθρώπους που περίμεναν τον θάνατο ως λύτρωση και συνάντηση, και άλλοι ήθελαν να ζήσουν για να συνεχίσουν το καταστροφικό έργο στους συνανθρώπους τους. Ο καθένας κάνει τις επιλογές του, ανάλογα το πώς «βλέπει» τα πράγματα…
Δεν μας απασχολεί ο θάνατος με την έννοια του τέλους ή της ανυπαρξίας όπως πιστεύουν αρκετοί. Ξέρουμε ότι είναι μια νέα αρχή, μια συνάντηση χωρίς τέλος. Γνωρίζουμε καλά ότι είναι μια σταθερά, ότι καταργήθηκε, ότι πλέον μιλάμε για κοίμηση και πως είναι απλά ένα επεισόδιο. Δεν στεκόμαστε εκεί. Μας αρκεί το «Χριστός Ανέστη».
Το θέμα είναι η προετοιμασία για τη μεγάλη συνάντηση. Το αν ζήσω ή αν θα πεθάνω δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Το θέμα είναι να είμαι με τον Χριστό.
Όταν ακούω για έναν θάνατο, το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι αν ο άνθρωπος ήταν προετοιμασμένος. Δεν με απασχολεί κάτι άλλο. Από εκεί και πέρα «μιλάει» ο Θεός.
Τελικά όταν μιλάμε για ζωή, να έχουμε στο νου μας τον Χριστό που είναι η όντως ζωή. Αν εννοούμε κάτι άλλο, τότε δεν μας αφορά και δεν έχει καμία σημασία.
Ας είμαστε λοιπόν μαζί με τον Χριστό και δεν έχει σημασία ο τόπος, η ηλικία ή οτιδήποτε άλλο. Αρκεί να είμαστε μαζί Του.
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
https://invite.viber.com/...
euxh.gr - Σκέψεις ζωής, θανάτου και αιωνιότητας.

[toula]

"Ό,τι θέλω έτσι το ζητώ από τον Άγιο και
μου το δίνει.."
Μια φορά σαν μοναχός, καθάριζα το Ιερό του Αγίου Δαυΐδ της Ευβοίας.
Μπαίνει ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης μέσα πάει μπροστά στην εικόνα του Αγίου Δαυΐδ, χωρίς να έχει αντιληφτεί ότι είμαι και εγώ μέσα στο Ιερό και
αρχίζει να μιλάει στον Άγιο, να του διαβάζει ένα γράμμα και να του λέει για κάποιον ασθενή, να πάει να τον κάνει καλά.
Τα έλεγε αυτά γεμάτος συγκίνηση και θαυμασμό, λες και ήταν ο Άγιος Δαυΐδ δίπλα του παρών.
Εμένα μου έπεσε το φαράσι μες το Ιερό που σκούπιζα και ρώτησε:
Ποιός είναι μέσα;
Γέροντα εγώ, του λέω.
Ιλαρίωνά μου, έχεις ώρα, με άκουσες αυτά που έλεγα, μην με παρεξηγήσεις, έχω πάρει κάτι χάπια για την καρδιά και βλέπω παραισθήσεις, τα έχω χαμένα, έχω ζαλάδα. (Φυσικά για να κρύψει την αρετή της προσευχής που είχε και μίλαγε με τον Άγιο και το έκανε συχνά).
Μου λέει:
Πάτερ, μήν λές τίποτα τί άκουσες και τί είδες, μην μας κοροϊδέψουν.
Να είναι ευλογημένο, Γέροντα.
Το απόγευμα με βλέπει στην κουζίνα που μαγείρευα γιατί είχα το διακόνημα του μάγειρα και ήμουν βοηθός του π. Κυρίλλου και μου λέει διακριτικά:
Ιλαρίωνά μου, χίλια συγγνώμη που σου είπα ψέματα το πρωΐ στην Εκκλησία.
Δεν είχα ζαλάδα, ούτε χάπια πήρα, αλλά απλά ήθελα να κρύψω την αρετή της προσευχής και την επικοινωνία που έχω με τον Άγιο (Δαυΐδ), μήπως πέσω σε κενοδοξία και χαθώ.
Ό,τι θέλω έτσι το ζητώ από τον Άγιο και μου το δίνει.
Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης