Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Τί εἶναι καρδιὰ ποὺ ἔχει ἔλεος;
Εἶναι ἡ φλόγα τῆς καρδιᾶς γιὰ ὁλόκληρη τὴ δημιουργία, γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, γιὰ τοὺς ἐχθρούς, γιὰ ὅλους τοὺς ἐχθρούς.
Καὶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὅταν τοὺς σκέφτεται, χύνει δάκρυα ἀπὸ τὰ μάτια του, καὶ ἡ καρδιά του λιώνει ἀπὸ τὴν ἀγάπη.
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος

[toula]

Δεν έχω αγάπη. Τι να κάνω;
Κάποτε ένας προσκυνητής στο Άγιο Όρος έθεσε σε πολλούς γέροντες το ερώτημα:
– Τι είναι σπουδαιότερο στη ζωή μας;
Όλοι του απαντούσαν: Είναι η αγάπη του Θεού· ν’ αγαπάς τον Θεό και τον πλησίον σου…
Σκέφθηκε: Δεν έχω αγάπη ούτε για προσευχή, ούτε για τον Θεό, ούτε για τους άλλους. Τι να κάνω;
Και ύστερα μόνος του αποφάσισε, «Θα ενεργώ σαν να είχα αυτή την αγάπη».
Τριάντα χρόνια αργότερα το Άγιο Πνεύμα του έδωσε τη χάρη της Αγάπης…
Αναπόφευκτα θα περάσουμε ώρες, εβδομάδες, χρόνια που θα ζούμε χωρίς να αισθανόμαστε την ενέργεια του Πνεύματος μέσα μας.
Πρόκειται για σημαντικές περιόδους, κατά τις οποίες έχουμε την ευκαιρία να φανερώσουμε την πιστότητα της αγάπης μας για τον Χριστό.
Έστω και αν δεν αισθανόμαστε την ενέργεια της χάριτος οφείλουμε να ζούμε σαν να ήταν το Πνεύμα μαζί μας…
Είναι συνεπώς ανώφελο να βιαζόμαστε.
Στην αρχή η χάρη μας διδάσκει, προκαλεί μέσα μας κινήσεις σύμφωνα με το πνεύμα των εντολών του Ευαγγελίου. Όλα είναι εύκολα…
Στο ερώτημα, «πώς να ζήσουμε χωρίς τη χάρη;», απαντούμε:
Πρέπει να συνεχίσουμε να ενεργούμε σαν να ήταν το Άγιο Πνεύμα μαζί μας, να προσπαθούμε να μένουμε στην ίδια μορφή ζωής που με τη χάρη αποκτήσαμε για ορισμένη συμπεριφορά απέναντι στον αδελφό και την αδελφή μας,
Οφείλουμε να ασκούμε βία στον εαυτό μας…
Το ίδιο ισχύει και για την προσευχή.
Όταν μας εγκαταλείπει το Πνεύμα, πρέπει να προσπαθούμε να προσευχόμαστε όπως πριν, όταν είχαμε τη χάρη: με όλο το είναι μας, με όλη την καρδιά μας, με όλη τη διάνοιά μας, και ακόμη με όλο το σώμα μας.
Πώς πρέπει να ζήσουμε για να αποφύγουμε την πλάνη;
Όταν στην οδυνηρή κατάσταση όλου του είναι μας, πάσχουμε για να μη αμαρτήσουμε, δεν πρέπει να νομίζουμε ότι μετέχουμε στα παθήματα του Χριστού…
Η οδός μας είναι να ταπεινωνόμαστε, να προχωρούμε διαρκώς προς τα κάτω. Μόνο ο Θεός μπορεί να μας υψώσει και να μας δοξάσει…
Δεν μπορούμε να ζήσουμε χριστιανικά χωρίς έμπνευση…
Αμήν,
Την ευχή του Αγίου πατέρα και αδερφού μας να ‘χουμε και τη μνήμη του βίου και του λόγου του,
Αγίου Σωφρονίου του Έσσεξ

[toula]

20 Σεπτεμβρίου ο Άγιος Ευστάθιος και η συνοδεία του
Ο Άγιος Ευστάθιος, πριν βαπτιστεί Χριστιανός, ονομαζόταν Πλακίδας και ήταν διακεκριμένος στρατηγός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας επί αυτοκράτορα Τραϊανού. Διακρινόταν για την ανδρεία, τη δικαιοσύνη και την ελεημοσύνη του προς τους φτωχούς, παρότι παρέμενε ειδωλολάτρης.
Η ζωή του άλλαξε ριζικά κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού, όταν είδε ανάμεσα στα κέρατα ενός ελαφιού έναν λαμπερό Σταυρό και άκουσε τη φωνή του Χριστού να τον καλεί στην πίστη. Επιστρέφοντας στην οικογένειά του, διηγήθηκε το θαύμα στη σύζυγό του, Τατιανή, η οποία είχε επίσης λάβει θεία αποκάλυψη. Οικογενειακώς βαπτίστηκαν: ο ίδιος έλαβε το όνομα Ευστάθιος, η σύζυγός του ονομάστηκε Θεοπίστη, και οι δύο γιοι τους Θεόπιστος και Αγάπιος.
Μετά τη βάπτισή τους, η οικογένεια ήρθε αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες βαριές δοκιμασίες. Έχασαν όλη την περιουσία τους, υπέστησαν διωγμούς και σε ένα ταξίδι χωρίστηκαν βίαια: ο Ευστάθιος έχασε τη σύζυγό του από έναν αλλόθρησκο καπετάνιο, ενώ τα παιδιά του αρπάχτηκαν από άγρια ζώα (ένα λιοντάρι και έναν λύκο), αν και τελικά σώθηκαν από βοσκούς και γεωργούς χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει.
Παρά τις θλίψεις και τους αβάσταχτους πόνους, ο Άγιος Ευστάθιος δεν έχασε την πίστη του στον Θεό, μιμούμενος την υπομονή του Ιώβ. Έζησε για χρόνια στην ξενιτιά εργαζόμενος ως απλός εργάτης.Μετά από χρόνια, όταν η αυτοκρατορία βρέθηκε σε δύσκολη θέση, ο αυτοκράτορας αναζήτησε τον ικανό στρατηγό. Ο Ευστάθιος επέστρεψε στο στράτευμα και κατά τη διάρκεια της εκστρατείας αξιώθηκε από τη Θεία Πρόνοια να ξαναβρεί τη σύζυγό του και τους δύο γιους του, οι οποίοι υπηρετούσαν ως στρατιώτες κάτω από τις διαταγές του.
Η επανένωση της οικογένειας συνοδεύτηκε σύντομα από το στεφάνι του μαρτυρίου. Ο νέος αυτοκράτορας, Αδριανός, ζήτησε από τον Ευστάθιο να προσφέρει θυσία στα ειδωλολατρικά αγάλματα για τη νίκη του. Ο Άγιος και η οικογένειά του αρνήθηκαν σθεναρά, ομολογώντας με παρρησία την πίστη τους στον Χριστό.
Για την αρνητική τους στάση καταδικάστηκαν σε μαρτυρικό θάνατο: ρίχτηκαν μέσα σε έναν πεπυρακτωμένο χάλκινο ταύρο, όπου παρέδωσαν την ψυχή τους στον Θεό. Όταν τα σώματά τους ανασύρθηκαν, βρέθηκαν εντελώς ανέπαφα από τη φωτιά, αποτελώντας ζωντανή μαρτυρία της χάριτος του Θεού.
Η μνήμη του Αγίου Ευσταθίου, της συζύγου του Θεοπίστης και των τέκνων τους Θεοπίστου και Αγαπίου τιμάται στις 20 Σεπτεμβρίου, προβάλλοντας ως πρότυπο ακλόνητης πίστης, οικογενειακής ενότητας και υπομονής στις δοκιμασίες της ζωής.

[toula]

https://www.youtube.com/watch?v=4i7nMrrqCkI

«Επανάσταση χαράς» - Παρέα της Τρίτης, π. Γεώργιος Σχοινάς

[toula]

Πόσο μεγάλος θεραπευτής της ψυχής ήταν ο π. Ιάκωβος το κατάλαβα ξεκάθαρα......
Ο γέροντας Ιάκωβος – διηγείται ο π. Λάμπρος Φωτόπουλος – ήταν άριστος Πνευματικός. Είχε την απέραντη αγάπη που σε ανάγκαζε να σκέφτεσαι ότι, αν ένας άνθρωπος, όπως ο Γέροντας, μπορή να σε αγαπήση τόσο ανιδιοτελώς και τόσο τέλεια, τότε κάπως έτσι, αλλά σε άπειρο βαθμό, πρέπει να μας αγαπάη και ο Θεός. Με αυτό τον τρόπο κάθε εξομολογούμενος είχε μπροστά του μία εικόνα του αοράτου Θεού.
Η αγάπη του, όμως, δεν οδηγούσε σε ηθική χαλάρωση και αμνήστευση των αμαρτιών μας, γιατί ο Γέροντας τηρούσε όλη την ακρίβεια των Ιερών Κανόνων, χωρίς να παύη η αγάπη του. Αυτό το έκανε κατά δύο τρόπους. Προληπτικά και κατασταλτικά. Όταν έβλεπε ότι η ψυχή του χριστιανού παρασύρεται προς κάποιο πάθος, αμέσως του έλεγε τον κίνδυνο του επιτιμίου, αν θα ακολουθούσε πτώση. Έτσι με το φόβο τον συγκρατούσε. Αν πάλι έπεφτε σε κάποιο πάθος, που είχε επιτίμιο, ο Γέροντας με όλη τη γλύκα που τον διέκρινε επέβαλε τον θεραπευτικό κανόνα: Αποχή από την θεία Κοινωνία, καθημερινή Παράκληση στην Παναγία, νηστεία κλπ. Ο τρόπος του Γέροντα ήταν τέτοιος που φιλοτιμούσε τον εξομολογούμενο να αγωνιστή, για να μην ξαναπικράνη τον Πνευματικό του. Τόσο πολύ συνέπασχε μαζί του ο Πνευματικός. Αν πάλι ο εξομολογούμενος πριν συμπληρώση τον Κανόνα του πήγαινε στο Γέροντα να εξομολογηθή, ή να του πη κάτι, ο Γέροντας τον ρωτούσε – χωρίς δήθεν να θυμάται – από πότε έχει να κοινωνήση και γιατί (!). Εφ’ όσον έβλεπε ότι υπήρξε μετάνοια, του έκοβε τον Κανόνα και του επέτρεπε άμεσα να κοινωνήση. «Να πας να κοινωνήσης και να προσέχης», του έλεγε.
Πόσο μεγάλος θεραπευτής της ψυχής ήταν ο π. Ιάκωβος το κατάλαβα ξεκάθαρα, όταν κάποτε επισκέφθηκα τον άγιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη. Είχα εξομολογηθεί πριν μερικές μέρες στον π. Ιάκωβο. Με ρωτάει λοιπόν ξαφνικά ο γέρων Πορφύριος, χωρίς να του το έχω αναφέρει, «που εξομολογήθηκες;». Του απάντησα «στον π. Ιάκωβο». Μου λέγει με νόημα «το βλέπω, είσαι καθαρός». Τότε για πρώτη φορά κατάλαβα τι σημαίνει να εξομολογήσαι σε άγιο Πνευματικό. Σε καθαρίζει σε βάθος.
Φεύγοντας παραμονή Χριστουγέννων από την Ιερά Μονή Οσίου Δαβίδ, ο Γέροντας με συνόδευσε μέχρι το αυτοκίνητό μου και μου υπέδειξε το σημείο του δρόμου, κοντά στο Προκόπι, που έπρεπε ιδιαίτερα να προσέξω. Πράγματι στο σημείο εκείνο από το απέναντι ρεύμα κυκλοφορίας ήλθε πάνω μου ένα αυτοκίνητο. Σώθηκα, και με κατεστραμμένο κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτοκίνητο, γύρισα στην Αθήνα χωρίς πρόβλημα, μέσα σε μια μεγάλη χαρά για την εξομολόγηση που είχα κάνει στον Γέροντα. Αισθανόμουνα για μέρες τη θεϊκή παρουσία που μου είχε μεταδώσει ο Γέροντας.
(από το βιβλίο: “Ο Γέρων Ιάκωβος (Διηγήσεις – Νουθεσίες – Μαρτυρίες)”, σελ. 224, 227. Έκδοση «Ενωμένη Ρωμηοσύνη» 2016)

[toula]

Ο Γέροντας Βησσαρίωνας ταξίδευε για τη Χαλκίδα. Το λεωφορείο σταμάτησε για αρκετή στη διασταύρωση προς Θήβα.
Εκεί έφτασε μια αστυνομική κλούβα, από την οποία οι αστυνομικοί κατέβασαν τρεις κρατουμένους, των οποίων τα χέρια ήταν δεμένα με χειροπέδες.
Ένας αστυνομικός ανέβηκε στο λεωφορείο από την πίσω πόρτα και παρεκάλεσε τους επιβάτες των πίσω θέσεων να πάνε μπροστά.
Ήθελε στις πίσω θέσεις να βάλει τους κρατουμένους για να τους ελέγχει.
Όλοι σηκώθηκαν εκτός από έναν, τον πατέρα Βησσαρίωνα.
-" Σήκω και συ παππούλη, δεν άκουσες τι είπα;" του είπε ο αστυνομικός.
-" Εγώ παιδί μου θέλω να καθήσω εδώ, δεν θέλω να σηκωθώ".
-" Μα πάτερ μου, πρέπει να σηκωθείς. Υπάρχει λόγος".
-" Σε παρακαλώ παιδί μου, μη με ταλαιπωρείς".
Ο αστυνομικός τον σεβάστηκε και δεν επέμεινε άλλο.
Ανέβασε τους κρατουμένους στο λεωφορείο και ο ένας από αυτούς κάθησε δίπλα στον Γέροντα.
Είδε ο Γέροντας τις χειροπέδες και ρώτησε τον κρατούμενο:
-" Τι κάνατε; Γιατί σας έχουν δεμένους;
-" Σκοτώσαμε έναν άνθρωπο, πάτερ, και μας πηγαίνουν στις φυλακές της Χαλκίδας".
Κουβέντιασε αρκετή ώρα ο Γέροντας μαζί του.
Άκουσε τα κρίματά του και του ξαλάφρωσε την ψυχή.
-" Θέλουν και οι άλλοι, πάτερ, να εξομολογηθούν, ζητήσαμε πνευματικό στη φυλακή και δεν μας έφεραν".
Με τη σύμφωνη γνώμη του αστυνομικού, ήλθαν ένας - ένας δίπλα στον παππούλη και οι άλλοι δύο κρατούμενοι και εξομολογήθηκαν.
Όταν κατέβηκε, πήγε στον ιερό ναό της Αγίας Παρασκευής και διάβασε την συγχωρητική ευχή.
Ώ των θαυμασίων Σου Κύριε!
Ο πατήρ Βησσαρίων ανυπάκουος και απείθαρχος;
Όχι.
Τον εφώτισε το Πανάγιο Πνεύμα, γιατί έτσι ενεργεί η Χάρις του Θεού μας που "θέλει πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν".
(+ Αρχ. Δαμασκηνός Ζαχαράκης)

[toula]

Ένα από τα πασίγνωστα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, το οποίο κατέχει ιδιαίτερη θέση στη προφητική φιλολογία, είναι αυτό του Ιωνά. Το βιβλίο, που αποτελείται από συνολικά τέσσερα κεφάλαια, αναγιγνώσκεται ολόκληρο το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου. Μικρό σε έκταση, αλλά πλούσιο σε διδάγματα έχει προσελκύει το ενδιαφέρον, καθώς συνδυάζει ιστορία και προφητεία. Σε αυτό δεν γίνεται αναφορά στη βιογραφία και το κήρυγμα του προφήτη, όπως στα άλλα προφητικά βιβλία, αλλά περιγράφεται η περιπέτεια του, μέσα από την οποία αναδεικνύεται η παγκοσμιότητα του Θεού και η πανανθρώπινη διάσταση της θείας συγκατάβασης.
Η βασική υπόθεση του βιβλίου
Ως κύριο θέμα το βιβλίο δεν έχει τα Ιεροσόλυμα και το θυσιαστήριο, που είναι κυρίαρχα στα κηρύγματα των υπολοίπων προφητών, αλλά τη Νινευή, μια πολυάνθρωπη ειδωλολατρική πόλη, πρωτεύουσα των Ασσυρίων, που είναι βυθισμένη στην αμαρτία. Γι’ αυτό ο Θεός στέλνει τον προφήτη Ιωνά να κηρύξει τον θείο λόγο, προβάλλοντας με τον τρόπο αυτό τη μετάνοια και τη σωτηρία ανεξαιρέτως των ανθρώπων.
Στο βιβλίο καταγράφονται δυο επεισόδια σχετικά με τη προφητική αποστολή του Ιωνά. Στο πρώτο (1,2 – 2,11) αναφέρεται η εντολή του Θεού προς τον Ιωνά να κηρύξει στη Νινευή και την άρνηση του να την εκτελέσει (1, 2-3). Ακολούθως, λαμβάνουν χώρα η φυγή του προφήτη από την Παλαιστίνη με κατεύθυνση τη Θαρσίς (πόλη η οποία βρισκόταν στη σημερινή Ισπανία), το περιπετειώδες ταξίδι του με την ενσκήψασα θαλασσοταραχή και τη ρίψη του στη θάλασσα (1,4-16), την καταβρόχθιση του από το θαλάσσιο κήτος, την προσευχή του στη κοιλιά του και τη θαυμαστή διάσωσή του (2,1-11).
Στο επεισόδιο της δεύτερης αποστολής (3,1 – 4,11) περιλαμβάνονται η νέα εντολή του Ιωνά να κηρύξει στην ίδια πόλη και τη συναίνεσή του να την εκτελέσει (3,1-4), τη μεταστροφή των κατοίκων της Νινευή, τη συγχώρησή τους και τη διάσωσή τους από την καταστροφή (3,5-10), την απαγόρευση του προφήτη για τη ματαίωση της προαναγγελθείσας θείας τιμωρίας για τους νινευΐτες και τη θλίψη του για τη σωτηρία της πόλης τους (4, 1-4), τη επιτίμηση του προφήτη και τη νουθεσία από το Θεό (4, 5-11).
Ας δούμε όμως αναλυτικότερα το περιεχόμενο με τα όσα αναφέρονται στο βιβλίο. Ο Θεός αρχικά δίνει εντολή στον Ιωνά να πορευθεί στη Νινευή, προκειμένου να γνωστοποιήσει στους κατοίκους της την επικείμενη καταστροφή της ένεκα των αμαρτιών των ανθρώπων που κατοικούσαν σεαυτοί και να ζητήσει μετάνοια. Ο Ιωνάς όμως αρνείται να το πράξει αυτό, διότι θεωρεί πως ο Θεός του Ισραήλ δεν μπορεί να ενδιαφέρεται για τη σωτηρία άλλων λαών. Για το λόγο αυτό παραβαίνει την εντολή του Θεού και από το λιμάνι της Ιόππης (σημερινή Γιάφα) αναχωρεί για τη Θαρσίς της Ισπανίας, θεωρώντας πως με αυτόν τον τρόπο θα απέφευγε τη τιμωρία του Θεού. Το ταξίδι όμως επεφύλασσε εκπλήξεις για τον Ιωνά, καθώς ξέσπασε μεγάλη θαλασσοταραχή. Αυτό αναγκάζει το πλήρωμα να ρίξει στη θάλασσα μέρος του φορτίου. Βλέποντας ότι αυτή η προσπάθεια δεν απέδωσε καρπούς αποφασίζουν να πράξουν κάτι σύνηθες για τους ναυτικούς την εποχή εκείνη. Να ρίξουν κλήρο έτσι ώστε να εντοπίσουν τον αίτιο. Και ο κλήρος πέφτει στον Ιωνά, ο οποίος τελικά ρίπτεται στη θάλασσα. Εκεί όμως, δια θαυματουργικού τρόπου, διασώζεται στην κοιλιά ενός θαλάσσιου κήτους, όπου μετά από την τριήμερη παραμονή του εκεί θα εκβληθεί σε κάποια ακτή της Παλαιστίνης.
Ύστερα από τη θαυμαστή διάσωση ο Θεός θα δώσει στον Ιωνά νέα εντολή να πορευθεί στη Νινευή, την οποία τώρα με προθυμία αναλαμβάνει και εκτελεί. Άρχοντες και λαός δέχονται το κήρυγμα και μετανοούν, δεχόμενοι το έλεος και τη συγχώρεση του Θεού. Το αποτέλεσμα αυτού του κηρύγματος θλίβει τον προφήτη, καθώς βλέπει τη ματαίωση της εξαγγελίας του Θεού για τιμωρία των κατοίκων της πόλης. Για το λόγο αυτό διαμαρτύρεται στο Θεό. Εκείνος όμως, με παιδαγωγικό τρόπο, αναφέρει το γνωστό παράδειγμα με τον ίσκιο της κολοκυθιάς η οποία προστάτευε τον Ιωνά από τον ήλιο, ενώ όταν αυτή ξηράθηκε, λύπησε τον προφήτη. Το βιβλίο κλείνει με το ερώτημα του Θεού προς τον προφήτη, πόσο θα έπρεπε να λυπηθεί από την καταστροφή μιας πολυάνθρωπης πόλης;
Οι βασικοί πόλοι της διήγησης
Οι δυο βασικοί πόλοι της διήγησης είναι ο στενόκαρδος και «ισχυρογνώμων», όπως τον χαρακτηρίζει ο Βασίλειος Βέλλας, Ιωνάς και ο πλήρης αγάπης και παιδαγωγίας Θεός. Αυτή την αγάπη του Θεού δίνεται πρώτα στον ίδιο τον Ιωνά. Καθώς οι ναύτες είναι έτοιμη να τον ρίξουν στη θάλασσα, αυτός δείχνει να αποδέχεται τη μοιραία εξέλιξη χωρίς να ζητεί τη βοήθεια του Θεού. Τότε η θεία επέμβαση επέρχεται με τον θαυματουργικό τρόπο διάσωσης του στη κοιλία του κήτους, σώζοντας τον από βέβαιο πνιγμό. Ο προφήτης γίνεται όμως παραλήπτης και της θείας παιδαγωγίας, ύστερα από την οργή που επέδειξε στη διάσωση της Νινευή, μέσα από το παράδειγμα με τον ίσκιο της κολοκύνθης. «Kαὶεἶπεν ὁ ΘεὸςπρὸςἸωνᾶν· εἰ σφόδρα λελύπησαισὺἐπὶτῇκολοκύνθῃ; καὶεἶπε· σφόδρα λελύπημαιἐγὼἕως θανάτου. καὶεἶπε Κύριος· σὺἐφείσωὑπὲρτῆς κολοκύνθης, ὑπὲρἧςοὐκἐκακοπάθησαςἐπ᾿ αὐτὴνοὐδὲἐξέθρεψαςαὐτήν, ἣ ἐγενήθηὑπὸ νύκτα καὶὑπὸ νύκτα ἀπώλετο.ἐγὼδὲοὐφείσομαιὑπὲρΝινευὴτῆς πόλεως τῆς μεγάλης, ἐν ᾗ κατοικοῦσιπλείους ἢ δώδεκα μυριάδες ἀνθρώπων, οἵτινεςοὐκἔγνωσανδεξιὰναὐτῶν ἢ ἀριστερὰναὐτῶν, καὶ κτήνη πολλά;»
Η έννοια της παγκοσμιότητας του Θεού
Η άρνηση του Ιωνά να εκτελέσει άμεσα την εντολή του Θεού να κηρύξει λόγο μετανοίας στους νινευΐτες, ερμηνεύεται, με βάση το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, ως αποτέλεσμα και προϊόν της ιουδαϊκής αντίληψης πως ο Θεός δεν μπορεί να σώσει άλλους λαούς εκτός από τον περιούσιο λαό του Ισραήλ. Μπροστά στον θεωρούμενο κίνδυνο της αφομοιώσεως από ξένους λαούς, οι ιουδαίοι έκλειναν κάθε είσοδο σε εθνικά στοιχεία. Οι στενές αυτές αντιλήψεις όμως φαίνεται πως καταργούνται στο βιβλίο του Ιωνά, καθώς αντιπαρατίθεται η παγκοσμιότητα του Θεού, κατατάσσοντας τον Θεό των ιουδαίων και Θεό του εθνικού κόσμου. Μάλιστα, ο προφήτης συνδέει τη σχέση αυτή με το δεσμό της αγάπης του Θεού προς όλους ανεξαιρέτως. Αυτό τεκμηριώνεται από το κάλεσμα που απευθύνει ο Θεός στον εθνικό κόσμο για μετάνοια προκειμένου να λάβουν τη συγχώρεση. Μέσα από την απλή αυτή διήγηση διασπώνται τα στενά ιουδαϊκά όρια και η στενοκαρδία, δείχνοντας σε αυτούς πως θα πρέπει να επιδείξουν ιεραποστολική δράση προς τον εθνικό κόσμο, έτσι ώστε να βρεθεί και αυτός στο δρόμο του αληθινού Θεού και λυτρωτή.
Κάθε άνθρωπος που δέχεται το λόγο του Θεού και μετανοεί ειλικρινά για τις αμαρτίες του είναι ευπρόσδεκτος στους κόλπους του και άξιος του ελέους και της συγγνώμης του. Αυτό καθίσταται αληθές μέσα από τη διήγηση, με τη παραχώρηση της θείας συγγνώμης στους μετανοήσαντες αμαρτωλούς νινευΐτες. Από αυτή οι ιουδαίοι διδάσκονται πως ένα ξένο έθνος είναι πρόθυμο να δείξει διάθεση μετανοίας. Η μετάνοια εδώ εκλαμβάνεται ως εσωτερική, πνευματική και ηθική, μεταμόρφωση των ανθρώπων, ως αλλαγή τρόπου ζωής και συμπεριφοράς, φρονήματος και ήθους, νοοτροπίας στις σχέσεις τους με το Θεό και τον πλησίον. Ακόμη από αυτή δέχονται το μήνυμα της ταπείνωσης και της μεγαλοθυμίας, που θα τους βοηθήσει να δουν τα όρια του βασιλείου της θείας χάριτος εκτεινόμενα και πέραν του έθνους των.
Η αναφορά του βιβλίου στην Καινή Διαθήκη
Η ιστορικότητα και η σπουδαιότητα της διήγησης του βιβλίου, επιβεβαιώνονται στην Καινή Διαθήκη από τον ίδιο τον Ιησού, καθώς το επεισόδιο της τριήμερης παραμονής του προφήτη στη κοιλιά του κήτους εκλαμβάνεται ως τύπος και προεικόνιση της τριήμερης ταφής και ανάστασης του. Αυτό μάλιστα φαίνεται στην αρχαία Εκκλησία και από την απεικόνιση του προφήτη στις παραστάσεις των κατακομβών ως το σύμβολο της ανάστασης των νεκρών. Επίσης ο Ιησούς χρησιμοποιεί το παράδειγμα των Νηνευιτών που μετανόησαν, για να καταδικάσει την ιουδαϊκή απιστία. «Το βιβλίο αυτό έτσι προσλαμβάνει ευαγγελική σπουδαιότητα επειδή ετοιμάζει την παραβολική διδασκαλία του Σωτήρα για την απροσωπόληπτη θεία φιλανθρωπία», παρατηρεί ο Αθανάσιος Χαστούπης.
Συγκεκριμένα η αναφορά στον Ιωνά μαρτυρείται, στο Ματθ 12, 38 – 41: «Τότε ἀπεκρίθησάν τινες τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων λέγοντες· διδάσκαλε, θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον ἰδεῖν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰμὴ τὸ σημεῖον ᾿Ιωνᾶ τοῦ προφήτου. ὥσπερ γὰρ ἐγένετο ᾿Ιωνᾶς ὁ προφήτης ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν, ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα ᾿Ιωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον ᾿Ιωνᾶ ὧδε.».
Και στο Λκ 11, 29 – 30: «Τῶν δὲ ὄχλων ἐπαθροιζομένων ἤρξατο λέγειν· ἡ γενεὰ αὕτη γενεὰ πονηρά ἐστι· σημεῖον ζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον ᾿Ιωνᾶ τοῦ προφήτου. καθὼς γὰρ ἐγένετο ᾿Ιωνᾶς σημεῖον τοῖς Νινευΐταις, οὕτως ἔσται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον».
Οι Πατέρες και οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς κάνουν συχνή χρήση του βιβλίου του Ιωνά, εξαίροντας τις χριστιανικές αλήθειες που προτυπώνονται σε αυτό. Από τα υπομνήματα στο βιβλίο του Ιωνά σώζονται αυτά των Θεοδώρου Μοψουεστίας, Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Θεοδωρήτου Κύρου και ΘεοφυλάκτουΑχρίδος, ενώ στα λατινικά αυτό του Ιερωνύμου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Βέλλα Μ. Βασ, Το Δωδεκαπρόφητον, Αθήναι 1948.
Του ιδίου, Θρησκευτικαί προσωπικότητες της Παλαιάς Διαθήκης, εκδ. Έννοια, Αθήνα 2008.
Γιαννακόπουλου Ιωηλ (Αρχιμ), Η Παλαία Διαθήκη κατά τους Ο΄, Οι 12 Μικροί Προφήται, Αθήναι 1963.
Καλαντζάκη Ε. Σταυρ, Επίτομη Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη. Μετά στοιχείων Θεολογίας, Επιμέλεια: Αθανάσιος Παπαρνάκης, εκδ. Γράφημα, Θεσσαλονίκη 2016.
Κολιτσάρα Θ. Ιω, Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν της Αγίας Γραφής, εκδ. Αδελφότης Θεολόγων η «ΖΩΗ», Αθήναι 1998.
Παπαδοπούλου – Σιδέρη Γ. Βελ, Δωδεκαπρόφητον, τ. Α. Το βιβλίο του προφήτη Ιωνά, εκδ. Έννοια, Αθήνα 2009.
Τρεμπέλα Ν. Παν, Ο Προφήτης Ιωνάς, εκδ. εκδόσεις Θεολόγων ο «ΣΩΤΗΡ», Αθήναι 1993.
Χαστούπη Π. Αθ, Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη, Επιμέλεια: Χ. Καραγιάννης, απόδοση στη νέα Ελληνική: Δ. Μπαλιάτσας, εκδ. Έννοια, Αθήνα 2017.
Πεμπτουσία

[toula]

Παπα – Τύχων ο Ρώσσος,
ο πνευματικός του αγίου Παϊσίου.
Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1968
(10-9 με το παλιό ημερολόγιο) έφυγε για την αιώνια πατρίδα ο ρώσος γέροντας του π. Παϊσίου, παπα Τύχων ο πνευματικός.
Δίπλα του καθ’ όλες τις τελευταίες μέρες της ζωής του ήταν ο γέρων Παΐσιος ο οποίος αναφέρει ότι ο ετοιμοθανάτος ερημίτης έβλεπε τον άγιο Σέργιο του Ράντονεζ τον οποίο ευλαβείτο πολύ.
Ο π. Παΐσιος τον είδε επίσης ολοζώντανο τρία χρόνια μετά. Γράφει ο γέροντας: «στις 10 Σεπτεμβρίου 1971, βράδυ, μετά το μεσονύκτιο. Ενώ έλεγα την ευχή, βλέπω ξαφνικά τον Γέροντα να μπαίνη στο κελλί! Πετάχτηκα και του έπιασα τα πόδια και τα φιλούσα με ευλάβεια. Δεν κατάλαβα όμως πώς ξεγαντζώθηκε από τα χέρια μου και, καθώς έφευγε, τον είδα να μπαίνη στο Ναό, και εξαφανίστηκε. Φυσικά, τα χάνει κανείς εκείνη την ώρα, όταν συμβαίνουν τέτοια γεγονότα. Ούτε και μπορεί να τα εξήγηση αυτά με την λογική, γι’ αυτό και λέγονται θαύματα.
Άναψα αμέσως το κερί, γιατί μόνο το καντήλι είχα αναμμένο, όταν συνέβη αυτό, για να σημειώσω στο ημερολόγιο την ήμερα αυτή πού μου είχε παρουσιασθή ό Γέροντας, για να το θυμάμαι. “Όταν είδα ότι ήταν ή ήμερα πού είχε κοιμηθή ό Γέροντας (10η Σεπτεμβρίου), πολύ λυπήθηκα και ελέγχθηκα, που μου πέρασε τελείως απαρατήρητη εκείνη η ήμερα. Πιστεύω να με συγχώρησε ο καλός πατέρας, γιατί εκείνη την ήμερα, από το φώτισμα το ηλιοβασίλεμα, είχα επισκέπτες στο Καλύβι και είχα κουραστή και ζαλιστή και ξεχάστηκα τελείως. Αλλιώς, κάτι θα έκανα για να βοηθηθώ ο ίδιος και να δώσω λίγη χαρά στον Γέροντα με ολονύκτια προσευχή».
Στη μνήμη του αγίου ερημίτη, με την ψυχή μικρού παιδιού και την ζωή επουράνιου αγγέλου, κατατίθεται ευλαβικά αυτή η δημοσίευση.
Οι συμβουλές του ήταν σταλαγματιές βιωμάτων τής καρδιάς του. «Για να βρής καλόν πνευματικό, έλεγε, πρέπει να κάνης τρεις μέρες προσευχή και κατόπιν τι ο Θεός θα φωτίση. Και στο δρόμο που θα πηγαίνης να κάνης προσευχή να τον φωτίση ο Θεός να σου πή λόγους καλούς.
Πάντοτε να κάνης ευχή, πριν αρχίσης κάθε δουλειά. Να λες: Θεέ μου δώσε μου δύναμη και φώτιση» και κατόπιν ν’ αρχίζης τη δουλειά σου και στο τέλος Δόξα τω Θεώ».
Πολύ μιλούσε για την ταπείνωση «Κάθε πρωί ο Θεός ευλογεί τους ανθρώπους με το ένα χέρι. Όταν βλέπει ταπεινό άνθρωπο τον ευλογεί με τα δύο χέρια».
Κάποτε τον επισκέφτηκε ένας μοναχός και του είπε πως δεν έχει κάνει τίποτε κακό στη ζωή του. Διέκρινε όμως πως τα λόγια του έκρυβαν μεγάλη υπερηφάνεια και λυπήθηκε πολύ και τον θεώρησε ξεπεσμένο δαίμονα. «Δεν θέλω να βλέπω τέτοιον άνθρωπον», έλεγε, «χίλιες φορές να είχε πέσει σε αμαρτία, παρά έτσι που είναι. Αυτός είναι για την κόλαση παιδί μου». «Η κόλαση έχει γεμίσει από ανθρώπους παρθένους-υπερήφανους. Ταπεινό άνθρωπο θέλει ο Θεός».
Η ταπείνωση του παπα Τύχωνα ήταν τόση που όταν πήγαινε κανείς να εξομολογηθή, μετά από την συγχωρητική ευχή, τού έλεγε : «Παιδί μου, κάνε ευχή και για μένα…»
Όταν ένας νέος, αδιάφορος ήλθε στο Άγιον Όρος για περιοδεία, τον οδήγησα στην καλύβη τού Γέροντα. Αφού εξομολογήθηκα, θέλησε κι αυτός να εξομολογηθή. Μπαίνοντας στην εκκλησία ξέσπασε σε δάκρυα κι έπεσε στα πόδια του παρακαλώντας την συγχώρεση των πολλών του αμαρτιών. Ο παπα Τύχων τόσο τον αγάπησε, που του ζητούσε εκείνη τη στιγμή να κάνη ευχή γι’ αυτόν να τον συγχωρέση ο Θεός, γιατί ο νέος είχε πολλά δάκρυα ενώ ο ίδιος έλεγε, δεν είχε. Αυτός που ποτέ δεν του έλειπαν κι είχε ένα πανί που τα μάζευε κι ήταν πάντα μουσκεμένο. Το πετραχήλι του κι αυτό ήταν πάντα βρεμένο απ’ τα καθημερινά του δάκρυα-το φυλάω ως ακριβή ευλογία. Ακόμα και ο μεγάλος σταυρός αν τον προσέξη κανείς, θα δή τα στίγματα των δακρύων του, που τού τα έχυνε με τις φούχτες. Θεωρούσε πως με τα δάκρυα πλένουμε τα πόδια του Χριστού και με τις τρίχες της κεφαλής τα σκουπίζουμε.
Τήν ευχή του να έχουμε

[toula]

Ὅταν βλέπεις τὸν ἀδελφό σου, μὴ βλέπεις μόνο τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ ποὺ εἶναι μέσα του.
Ἂν τιμήσεις τὸν ἀδελφό σου, τίμησες τὸν Θεό, ἂν τὸν περιφρονήσεις, περιφρόνησες τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ.
Τίποτε δὲν συνδέει τόσο τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν Θεόν, ὅσο ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον.
Ἅγιος Ἰωάννης ο Χρυσόστομος

[toula]

«Τους κακούς λογισμούς να τους διώχνεις έξω γρήγορα με τις «κλωτσιές»..
«+Έξω, αλήτες από τον ναό του Θεού, από την ψυχή μου!», να φωνάζεις.
Διώχνε τους κακούς λογισμούς αμέσως, μόλις έρθουν, μη τους αφήνεις μέσα σου, διότι κινδυνεύεις να υποστείς πληγή και ύστερα χρειάζονται δάκρυα και στεναγμοί+».
(+Γέροντας Εφραίμ Αριζόνας.+)