"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Τό φῶς τῶν ἐναρέτων
Οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι δὲν διακρίνονται ἰδιαίτερα γιὰ τὴν πρόθυμη ἐκτέλεση τῶν καθηκόντων στὸ ἐπάγγελμά τους καὶ γιὰ τὴν τήρηση τῶν θείων ἐντολῶν στὴν προσωπική τους ζωή. Τὰ δυὸ αὐτὰ εἶναι ἀλληλένδετα. Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν, ποὺ διαμορφώνει τὴν εὐσυνειδησία στὸν ἄνθρωπο, εἶναι προϋπόθεση γιὰ τὴν ἀκριβῆ τήρηση τῶν καθηκόντων του. Ὅσοι κατορθώνουν αὐτὸν τὸ συνδυασμὸ βιώνουν βαθύτατη ἱκανοποίηση, ἡ ὁποία διαρκεῖ πολλὰ χρόνια. Ὅταν δὲ εἶναι μόνιμος τρόπος ζωῆς καὶ δραστηριότητας, ἡ ἱκανοποίηση εἶναι ἰσόβια. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἐπιθυμοῦν τὴν ἱκανοποίηση, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ὅλοι συνέπεια στὶς προϋποθέσεις. Θὰ ἀναφέρουμε δύο παραδείγματα, ἀφοῦ προηγουμένως κάνουμε μία ἀναγκαία διευκρίνιση. Ἡ ἐκτέλεση τῶν καθηκόντων μὲ ἀφοσίωση ψυχῆς καὶ ὄχι μὲ ὑπαλληλικὴ νωχέλεια, προϋποθέτει θρησκευτικὴ συνείδηση καὶ παρουσία πολλῶν ἀρετῶν στὸν ἄνθρωπο.
Ἔλεγε ἕνας συνταξιοῦχος δάσκαλος, ἐνσυνείδητος στὸ λειτούργημά του, ὅτι ματαίως ψάχνει νὰ βρεῖ ἕνα μαθητή του ποὺ νὰ τὸν κατηγορεῖ. Ὅλοι τὸν ἐπαινοῦν, τὸν χαιρετοῦν, τοῦ ἐκδηλώνουν σεβασμὸ καὶ ἔχουν ὡραῖες ἀναμνήσεις. Οἱ μαθητές του εἶναι τὰ πνευματικὰ τέκνα, γιὰ τὰ ὁποῖα μιλάει μὲ ἀγάπη καὶ πολλὲς φορὲς ἀστειευόμενος διαβεβαιώνει ὅτι κάθε θετικὸ καὶ ὡραῖο ποὺ ἔχουν τὸ ὀφείλουν στὸ δάσκαλό τους! Καὶ μετὰ ἀπὸ δύο καὶ τρεῖς δεκαετίες τὰ ἀμοιβαῖα συναισθήματα ὑπάρχουν. Οἱ μαθητὲς μεγαλώνουν καὶ ἀλλάζουν, ἀλλὰ καὶ ὁ δάσκαλος μεγαλώνει καὶ ἀρχίζει νὰ λησμονεῖ καὶ νὰ μὴ ἀναγνωρίζει εὔκολα τοὺς μαθητές του, ποὺ τώρα εἶναι ἄνδρες καὶ γυναῖκες μὲ ἐπαγγέλματα καὶ οἰκογένειες. Ὁ συνταξιοῦχος δάσκαλος κάθε φορὰ ποὺ συναντᾶ μαθητή του ἢ τὸν θυμᾶται ἰδιαίτερα ἀπὸ κάποιο χαρακτηριστικὸ τῆς προσωπικότητάς του, χαίρεται καὶ πλημμυρίζει ἡ ψυχή του ἀπὸ ἱκανοποίηση, ποὺ δὲν ὑπάρχουν λόγια νὰ τὴν περιγράψουν.
Τὸ δεύτερο παράδειγμα μᾶς τὸ δίνει ἕνας Ἱερέας, ὁ ὁποῖος ἐργαζόταν ἐπὶ δεκαετίες σὲ μικρὲς καὶ ἀπόμακρες ἐνορίες, χωρὶς ποτὲ νὰ ἐπιδιώξει βελτίωση θέσης. Ἦταν εὐχαριστημένος ἀπὸ τὸ ταπεινό του ἔργο. Τὸν διέκρινε ἡ προθυμία νὰ ἐξυπηρετεῖ τοὺς ἐνορίτες του ἀφιλοκερδῶς, νὰ ἐπικοινωνεῖ μαζί τους, vὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴ συντήρηση καὶ εὐπρέπεια τῶν κεντρικῶν ναῶν καὶ τῶν ἐξωκκλησίων καὶ νὰ διαχειρίζεται τὰ ἔσοδά τους μὲ εὐσυνειδησία, κάτι ποὺ τὸ εἶχαν ἐκτιμήσει ἰδιαίτερα καὶ προσέφεραν χρήματα γιὰ τὸ ἔργο του. Ποτὲ δὲν ἔλειπαν τὰ χρήματα καὶ μποροῦσε νὰ καλύπτει τὶς ἀνάγκες τῶν ἐνοριῶν του. Ἦταν ἱεροπρεπὴς ἐντὸς τοῦ ναοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκτός, ὅταν τελείωνε ἡ θεία Λειτουργία καὶ μὲ ἐνδιαφέρον οἱ ἄνθρωποι τὸν περίμεναν γιὰ καφὲ στὸ καφενεῖο ἤ στὴν αἴθουσα τῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖ συνομιλοῦσε πρόθυμα μὲ ὅλους, ἔλυνε διάφορες ἀπορίες ποὺ εἶχαν σχέση μὲ τὴ θρησκεία, τὶς ἀνάγκες τοῦ χωριοῦ καὶ συγχρόνως ἔπαιρνε πληροφορίες καὶ γιὰ τοὺς ταξιδεμένους ἐνορίτες του. Πάντα ἔφευγε ἀπὸ τὴν ἐνορία του εὐχαριστημένος καὶ δοξολογοῦσε τὸν Κύριο ποὺ τὸν ἀξίωνε νὰ τελεῖ τὰ ἱερατικά του καθήκοντα καὶ νὰ ἱκανοποιεῖ τοὺς ἀνθρώπους. Ἦταν ἀκούραστος, παρόλο ποὺ ἔπρεπε νὰ διανύει μεγάλες ἀποστάσεις. Πάντα διακονοῦσε σὲ περισσότερες ἀπὸ μία ἐνορίες, λόγῳ ἐλλείψεως ἐφημερίων. Οἱ καλές του ἐμπειρίες ἀπὸ τὴ διακονία του, διατηροῦσαν τὸν ἱερό του ζῆλο, ἀλλὰ καὶ τὴν καλὴ προθυμία νὰ ἐργάζεται, ἄν καὶ εἶχε ξεπεράσει τὴν πεντηκονταετία στὴν ἱερωσύνη! Κάθε φορὰ ποὺ τὸν ρωτοῦσαν οἱ ἐνορίτες καὶ ἄλλοι γνωστοί του, ἂν θὰ βγεῖ στὴ σύνταξη, χαμογελοῦσε καὶ τοὺς ἔλεγε: «Ἐμεῖς οἱ ἱερεῖς τῆς ἐπαρχίας δὲν βγαίνουμε στὴ σύνταξη, ὅταν μποροῦμε νὰ λειτουργήσουμε. Δὲν λησμονοῦμε ὅτι ἡ ἱερωσύνη ὑπάρχει μέχρι τὴν τελευταία ἡμέρα τῆς ζωῆς μας καὶ μακάρι μέχρι τότε νὰ εἴμαστε στά πόδια μας καὶ νὰ ἔχουμε σώας τὰς φρένας!».
Τὸν ἐνάρετο ἄνθρωπο δὲν τὸν βλέπουν ὅλοι μὲ ἀγάπη. Πάντα ὑπάρχουν μερικοὶ ποὺ θέλουν νὰ τὸν μειώσουν στὰ μάτια τῶν πολλῶν, γιατί οἱ ἴδιοι ἐλέγχονται ἀπὸ τὴν παρουσία του. Δὲν φτάνουν νὰ γευθοῦν τοὺς καρποὺς τοῦ δέντρου καὶ θέλουν νὰ τὸ κόψουν. Ὅμως ἡ πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων τὸν ἀποδέχεται καὶ μερικοὶ καλοπροαίρετοι τὸν προσέχουν περισσότερο, διδάσκονται ἀπὸ τοὺς λόγους του καὶ τὰ ἔργα του. Ἂν δὲ ὁ ἐνάρετος εἶναι καὶ κληρικός, ἡ ὠφέλεια ποὺ προκύπτει στὸ κοινωνικὸ σύνολο εἶναι μεγάλη.
Τὸ φῶς τῶν ἐνάρετων ἀνθρώπων εἶναι ἀναγκαῖο στὴν σκληρὴ ἐποχή μας, ὅπου οἱ ἄνθρωποι ἔχουν χάσει τὸν πνευματικό τους προσανατολισμὸ καὶ δυστυχοῦν, παρόλη τὴν ἐξωτερικὴ λάμψη τους καὶ τὴν ὑποκρισία στὴ ζωή τους.
Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
orthodoxostypos

Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος: Γιατί ὁ Θεός δίνει μερικές φορές ἀσθένειες καί σέ εὐσεβεῖς ἀνθρώπους;
π. Θεόδωρος Ζἠσης, ὁμότιμος καθηγητής Πατρολογλίας τοῦ Α.Π.Θ.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος στόν λόγο «Περί Διακρίσεως» γράφει τά ἑξῆς:
Μερικές φορές ὁ Θεός μᾶς δίνει ἀρρώστιες γιά νά καθαρίσουμε τίς ἁμαρτίες μας. «Ἔστιν ἀσθένεια διά καθαρισμόν πταισμάτων».
Καί πολλές φορές ὁ Θεός μᾶς δίνει ἀρρώστια γιά νά μᾶς ταπεινώσει τό φρόνημα· νά μή εἴμαστε, στηριζόμενοι στήν ὑγεία μας, ὑπερήφανοι. «Ἔστιν ἀσθένεια διά καθαρισμόν πταισμάτων· καί ἔστιν ἀσθένεια διά τό ταπεινωθῆναι τό φρόνημα».
Ὁ ἀγαθός καί Πανάγαθος Δεσπότης, ὅταν μᾶς βλέπει πολλές φορές νά εἴμαστε ὀκνηροί στήν ἄσκηση, τότε μέ τήν ἀρρώστια, σάν μία ἄσκηση, ταπεινώνει τή σάρκα μας, ἐξασθενεῖ τή σάρκα μας.
Ἀφοῦ δέν ἐξασθενοῦμε τή σάρκα μας μέ τήν ἀγρυπνία, μέ τήν ἄσκηση κ.τ.λ., μᾶς στέλνει ὁ Θεός τήν ἀρρώστια, ὥστε μέ τήν ἀρρώστια νά ταπεινώσουμε τή σάρκα μας. Μερικές φορές, μάλιστα, καθαρίζουμε μέ τήν ἀρρώστια καί τούς πονηρούς μας λογισμούς.
Ἀπό τό τρίτομο ἔργο τοῦ πατρός Θεοδώρου Ζήση «ΟΜΙΛΙΕΣ στίς Κυριακές καί στίς Ἑορτές τοῦ ἔτους», τόμος Β΄, σελ.995, ἐκδόσεις «Τό Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος 2024.
Επιμέλεια αντιγραφής Φώτιος Μιχαήλ, ιατρός

“Ο ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΜΑΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΕΙ, ΕΜΕΙΣ ΤΟΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΙΣΤΙΑ ΜΑΣ…”
ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

«Η Θεία Λειτουργία είναι ένας αρραβώνας με το Χριστό, ένας γάμος. Μας βάζει στη Βασιλεία Του.
Ύστερα θα βγούμε πάλι, θα πάμε στο σπίτι μας, με τα πάθη μας, με τις αμαρτίες μας, με τις μιζέριες μας.
Δεν έχει σημασία. Θα πάμε πάλι στη Λειτουργία, θα αρπάξουμε πάλι το Χριστό, θα μας θεώσει ξανά. Κι έτσι, με συνεχή αγώνα με συνεχή πορεία, μπροστά ο Ιερέας, πίσω εμείς, θα φθάσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών. Πηγαίνουμε στη Λειτουργία με αυτό τον πόθο; Τότε εξασφαλίσαμε τη Βασιλεία των Ουρανών».
+Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

Όπως ένα μοσχάρι άπειρο που ψάχνοντας για χορτάρι έφτασε σε απόκρημνο τόπο,
έτσι και η ψυχή αποπλανάται λίγο-λίγο από τους λογισμούς.
Άγιος Μάρκος ο Ασκητής, Φιλοκαλία

«Ἅνω σχῶμεν τὰς καρδίας»”, εκφωνεί ο ιερέας. Και ο λαός απαντά: “Ἔχομεν πρὸς τὸν Κύριον”.
Απαντούμε με ειλικρίνεια όμως; Όχι! Η καρδιά μας είναι αλυσοδεμένη με τη γη και τη γήινα, ο νους μας απορροφημένος από το κυνήγι του πλούτου και της ηδονής και σκοτισμένος από τις περιττές μέριμνες του βίου.
Πώς να βρεθεί, έτσι, χώρος μέσα μας για τον Κύριο; Πώς να ανυψωθούμε νοερά προς τον Ουρανό; Για να ανεβεί η καρδιά μας “άνω”, πρέπει να ζούμε καθημερινά “συν τω Θεώ και εν τω Θεώ”, σύμφωνα με τις εντολές Του και το άγιο θέλημά Του.»
π. Σιλουανός
Απόσπασμα από το βιβλίο “Της αγάπης στίγματα”,
Αρχιμ. Σιλουανού, έκδοση Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Μαυρομματίου

Κάποιος είπε: «Τα θαύματα του Κυρίου είναι παραβολές και οι παραβολές θαύματα»!
Κάθε παραβολή ένα θαύμα, γιατί κρύβει μια υπέροχη αλήθεια. Η παραβολή του Ασώτου είναι το θαύμα των θαυμάτων, η ελπίδα όλων των αμαρτωλών, ο δρόμος για τη σωτηρία του ανθρώπου.
Ο νεαρός άσωτος αρχικά παρουσιάζεται αλαζόνας, υπερήφανος,
αχάριστος προς τον πλούσιο πατέρα του! Έλαβε μια τεράστια περιουσία και τη σκόρπισε σ’ ασωτίες, αμαρτωλές πράξεις. Όλοι καταδικάζομε τα βήματά του. Τί ανεβάζει στα μάτια μας τον Άσωτο; Η τραγική του κατάσταση, το κατάντημά του, η πείνα, η γύμνια, η τραγωδία του; Σίγουρα όχι! Μας συγκινεί η ομολογία του, η μετάνοιά του, η κραυγή του!
Μπορούσε να μη ζητήσει συγγνώμη, μπορούσε ν’ αποφύγει την ομολογία των αμαρτιών του.
Όταν είδε τη χαρούμενη υποδοχή, θα μπορούσε να σιωπήσει ,να «κάμει» τον «ψόφιο κοριό».
Η μετάνοιά του είναι ειλικρινέστατη, ηφαίστειο η καρδιά του, λάβα το εσωτερικό του. Είδε το έγκλημά του! Παράτησε ένα ανάκτορο, ένα παλάτι και κατέληξε χοιροβοσκός, το πιο ταπεινό και ελεεινό και παράνομο για τους Εβραίους επάγγελμα!
Ο Άσωτος δεν παραμένει στην πτώση του, δεν «καυχάται» για το κατάντημά του! Μερικοί θριαμβολογούν δημόσια, γιατί παραβαίνουν θεϊκές εντολές, γιατί έχουν σπάσει τα ταμπού της θρησκείας, γιατί ακολουθούν τον ελεύθερο έρωτα, την αμαρτωλή ζωή!
Ο Άσωτος βλέπει τα χάλια του και ταπεινά λέει: «Αναστάς πορεύομαι προς τον πατέρα μου».
Πρότυπό μας ο Άσωτος! Δρόμο για το εξομολογητήριο! Εκεί μας περιμένει ο Χριστός μας για να σηκώσει το βάρος μας, για να εξαφανίσει τα χρέη μας!
Η αναβολή είναι έργο του Διαβόλου
Ένας διάβολος παρουσιάζεται σε κάποιο γέροντα.
– Γέρο, σήμερα, φάε, πιες, γλέντα τη ζωή σου. Στα χέρια σου βρίσκεται το σήμερα, το αύριο δεν το ξέρεις.
Ο μοναχός ήρεμα του λέει:
– Σήμερα μετανοώ, σήμερα κλαίω, σήμερα προσεύχομαι στο Χριστό, γιατί σήμερα μπορώ. Το αύριο το αφήνω στα χέρια του Θεού. Ας γίνεται το δικό Του θέλημα, όχι το δικό μου!
Ο σατανάς χάνεται, ουρλιάζοντας:
– Φεύγω! Με καίει η ταπείνωσή σου!
Ο ουρανός φωνάζει στους ανθρώπους:
– Σήμερα να ζείτε χριστιανικά, σήμερα να μετανοείτε.
Η γη απαντά:
– Σήμερα αμαρτάνουμε, σήμερα κολυμπούμε σ’ αμαρτωλά, γλυκά νερά, αύριο μετανοούμε, αύριο θα ζήσουμε χριστιανικά.
Πρέπει να εκτελούμε το καλό, τις αρετές σ’ αυτή τη ζωή, σήμερα, τώρα και να μην αναβάλλουμε για το μέλλον.
Μετά το θάνατο δεν υπάρχει μετάνοια, ούτε διόρθωση.
(Από το βιβλίο «Ιστορίες και ωφέλιμα για την εξομολόγηση
Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου – Θεία Μετάληψη»)

Τον Σταυ­ρό φέρω στο σώμα μου,
τον Σταυ­ρό έχω στην πο­ρεία μου, τον Σταυ­ρό έχω στην καρ­διά μου, ο Σταυ­ρός εί­ναι η δόξα μου!
Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Εἶπε γέροντας:
​«Πιστέψτε με, τέκνα μου· τίποτα ἄλλο δὲν ταράσσει καὶ διαγείρει καὶ παροξύνει καὶ τραυματίζει καὶ καταστρέφει καὶ στεναχωρεῖ καὶ φέρνει ἐναντίον μας τοὺς δαίμονες καὶ τὸν ἴδιο τὸν ἀρχέκακο Σατανᾶ, ὅσο ἡ διαρκὴς μελέτη ἐκ μέρους μας τῶν Ψαλμῶν. Ὅλη βέβαια ἡ Ἁγία Γραφὴ εἶναι ὠφέλιμη καὶ στεναχωρεῖ ὄχι καὶ λίγο τοὺς δαίμονες· ἀλλὰ δὲν τοὺς λυπεῖ τόσο, ὅσο τὸ Ψαλτήρι.
​Γιατί, ὅπως ἀκριβῶς στὴν περίπτωση τῶν δημοτῶν, ἂν τὸ ἕνα μέρος ἀπὸ αὐτοὺς ἐπευφημεῖ τὸν βασιλιά, τὸ ἄλλο μέρος δὲν λυπᾶται οὔτε καὶ κινεῖται ἐναντίον τους, ὅταν ὅμως ἐκτραποῦν σὲ ὕβρεις, τότε ξεσηκώνονται ἐναντίον τους, ἔτσι καὶ οἱ δαίμονες δὲν λυποῦνται οὔτε ταράσσονται τόσο μὲ τὴν ἄλλη Γραφή, ὅσο μὲ τοὺς Ψαλμούς. Γιατὶ μελετώντας τοὺς Ψαλμοὺς εὐχόμαστε γιὰ τὸν ἑαυτό μας καὶ καταριόμαστε τοὺς δαίμονες.
​Ἀπὸ τὸ βιβλίο: ''Πνευματικὸς Λειμών'' Ἰωάννου Μόσχου
Απὸ τὴν σειρά ΕΠΕ Φιλοκαλία, σελ. 301.

Στήν ἀρχή τῆς Μεγάλης Νηστείας ἐδίδασκε ὡς ἑξῆς τά πνευματικά του παιδιά:
​«Καθένας νά φυλάγεται ἀπό τά ἁμαρτήματα πού διαπράττει μέ τήν συγκατάθεσή του (συνειδητά καί ἑκούσια) ἐπειδή αὐτά, κάθε ἡμέρα ὅλο καί περισσότερο, θά τόν ὁδηγοῦν στόν θάνατο. Διότι χειρότερος θάνατος δέν ὑπάρχει ἀπό τό νά ἀποχωρισθῆ κανείς ἀπό τόν Θεό λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν του, ὅπως λέγει ὁ Ἰωάννης: "ὁ ποιῶν τήν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ὅτι ἀπ' ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει" (Α΄ Ἰωάν. 3,8)
​ Ὅλες τίς ἡμέρες τοῦ ἔτους καθένας νά τρώγη τά ἀπαραίτητα γιά τή διατροφή τοῦ σώματος, μέ διάκριση, δίχως δόλο. Κανείς ὅμως νά μήν καταπατῆ τήν καθιερωμένη νηστεία γιά τήν ὠφέλεια τῆς ψυχῆς. Ἀπ' τή συνείδησή μας ἐξαρτᾶται ἐάν τήν τηροῦμε σωστά. Αὐτός πού νηστεύει, νά ξέρη ὅτι τήν ἡμέρα πού θά χαλάση τή νηστεία, θά καταδικαστῆ σέ θάνατο, ἀφοῦ παραβαίνει τοῦ Θεοῦ τήν ἐντολή. Προτιμώτερο νά πεθάνη, παρά νά παραβῆ τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ. Διότι θά ἐκδιωχθῆ ἀπό τόν Κῆπο τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως καί ὁ Ἀδάμ ἀπό τόν παράδεισο.»
Ἱερομάρτυς Άγιος Άνθιμος ο Ίβηρας(1650-1716)
​Ἀπό τό βιβλίο: Ρουμάνικο Γεροντικό.
ἐκδ. Ὀρθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη 1985. σελ. 118-119.
Μετάφραση-ἐπιμέλεια: ὑπό ἀδελφῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου, Ἁγίου Ὄρους.