"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

O Σταυρός του Χριστού

Επει­δή πάνω στο Ξύλο στο οποίο Σταυ­ρώ­θη­κε ο Χρι­στός, χύ­θη­κε το Αίμα του Χρι­στού, ο Τί­μιος Σταυ­ρός, από αν­τι­κεί­με­νο έγι­νε πρό­σω­πο, ξέ­χω­ρο από την Αγία Τριά­δα. Γι΄αυτό και ο Σταυ­ρός αυ­τε­νερ­γεί έχον­τας παν­το­δυ­να­μία και ανά­λο­γα με την πί­στη θε­ρα­πεύ­ει ή κο­λά­ζει. Όση δύ­να­μη έχει ο Θεός, τόση δύ­να­μη έχει ο Τί­μιος Σταυ­ρός!!! Ο Θεός θέ­λη­σε να γί­νε­ται αυτό, διό­τι πε­ριέ­χει το Πα­νά­γιο Αίμα Του, στο οποίο Αίμα πε­ριέ­χε­ται και η Θε­ό­τη­τα του Χρι­στού. Το Τί­μιο Ξύλο δεν καί­γε­ται και αν το βά­λου­με σε ένα πο­τή­ρι με νερό δεν επι­πλέ­ει, όπως τα άλλα ξύλα, αλλά βυ­θί­ζε­ται στον πάτο! Και μά­λι­στα χω­ρίς να κά­νου­με κά­ποια ευχή ή το ση­μείο του σταυ­ρού το νερό αυτό, γί­νε­ται Μέ­γας Αγια­σμός!

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

www.dogma.gr

Δεν σκύβουμε μπροστά σε ξύλο νεκρό,
σκύβουμε μπροστά στο μυστήριο της Αγάπης.
Γιατί ο Σταυρός χωρίς Χριστό
είναι απλώς δύο γραμμές που τέμνονται.
Μα όταν επάνω του στέκεται ο Χριστός,
τότε γίνεται παράδειγμα ζωής,
γίνεται δρόμος που οδηγεί
από τη γη στην αιωνιότητα.
Κι όταν τον προσκυνούμε,
δεν αγγίζουμε απλά το ξύλο,
αγγίζουμε την πληγή της Αγάπης Του,
την ταπείνωση και την συγχώρεσή Του.
Εκεί όπου ο πόνος έγινε φως,
και η θυσία έγινε ελπίδα.
Γιατί ο Σταυρός παίρνει αξία
από την παρουσία Του•
κι ο Χριστός φανερώνει
το άπειρο της αγάπης Του
μέσα από τον Σταυρό.
Μας δείχνει ότι η αγάπη στοιχίζει.
Δεν υπολογίζει, παρά μόνο θυσία ανθίζει.

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

Δόξα… Ἰδιόμελον Ἦχος πλ. δ’
«Τὴν ὑψηλόφρονα γνώμην τῶν κακίστων Φαρισαίων ὁ πάντων Κύριος παραβολικῶς ἐκφεύγειν ταύτην ἐδίδαξε καὶ μὴ ὑψηλοφρονεῖν, παρ’ ὃ δεῖ φρονεῖν, πάντας ἐπαίδευσεν ὑπογραμμὸς καὶ τύπος ὁ αὐτὸς γενόμενος, μέχρι Σταυροῦ καὶ θανάτου, ἑαυτὸν ἐκένωσεν. Εὐχαριστοῦντες οὖν σὺν τῷ Τελώνῃ εἴπωμεν, ὁ παθὼν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἀπαθής διαμείνας Θεὸς τῶν παθῶν ἡμᾶς ῥῦσαι, καὶ σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν».

«Ο Σταυρός είναι στήριγμα, μια ανάπαυσις. Όμως η ανάπαυσις δεν γίνεται παρά μόνον εις εκείνους που σηκώνουν τον σταυρόν κατά πνεύμα, με προθυμία, με ευχαρίστηση.
Εις αυτούς ο σταυρός είναι ανακούφισις και όπλον δυνατόν κατά των δαιμόνων»
Άγιος Άνθιμος ο εν Χίω.

Προετοιμάζοντας το αυριανό κήρυγμα, βρήκα κάποιες εκπληκτικές θέσεις του αγίου Γρηγορίου Νύσσης για τον Τίμιο Σταυρό στον λόγο του Περί της τριημέρου προθεσμίας της Αναστάσεως. Ο Σταυρός έχει τέσσερις προεκτάσεις: το βάθος, το ύψος, το πλάτος και το μήκος (Εφεσ. 3,18-19). Το ύψος δηλώνει ό,τι βρίσκεται στον ουρανό. Το βάθος ό,τι βρίσκεται κάτω από τη γη, το μήκος και το πλάτος τα πέρατα της κοσμικής δημιουργίας. Αυτό το σχήμα βλέπει και στον Ψαλμό 138 που λέει: «ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν (το ύψος), σὺ ἐκεῖ εἶ, ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ᾅδην (το βάθος), πάρει· ἐὰν ἀναλάβοιμι τὰς πτέρυγάς μου κατ᾿ ὄρθρον (το πλάτος) καὶ κατασκηνώσω εἰς τὰ ἔσχατα τῆς θαλάσσης (το μήκος)». Το ίδιο σχήμα βλέπει και στον λόγο του Κυρίου: «ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου». Το ιώτα είναι η κάθετη γραμμή του Σταυρού και η κεραία η οριζόντια. Διαμέσου του σχήματος του Σταυρού υποδηλώνεται η ενέργεια του Θεού, που συντηρεί και διακρατεί το παν. Παντού η παρουσία του Θεού• παρών επάνω, παρών κάτω, παρών στα ενδιάμεσα άκρα. Είναι ο σύνδεσμος των πάντων και μέσα σε εκείνον υπάρχουν όλα. Γι' αυτό ακριβώς διάλεξε ο Χριστός τον σταυρικό θάνατο, «για να γίνει ο Σταυρός αυτός που ανακηρύσσει με το σχήμα του ότι δεν υπάρχει κανένα ον που δεν εξουσιάζεται από την θεότητα».

Αρχιμ. Ιερόθεος Κρητικός

Ο άγγελος λέει στις μυροφόρες: "Ιησούν ζητείτε τον Ναζαρηνόν τον Εσταυρωμένον;".
Αυτό το "εσταυρωμένον",λαμβάνει πλέον άλλη αξία και έτερο βαθύ νόημα. Ο Σταυρός είναι η νίκη του Χριστού πάνω στο κράτος του θανάτου. Δεν είναι πλέον ταυτόσημο το "εσταυρωμένος" με το επικατάρατος και το ηττημένος. Μέσα από την κατάρα και την ήττα, ήρθε η ευλογία και η νίκη, νίκη για τον άνθρωπο. Ο Σταυρός είναι τίτλος τιμής και τρόπαιο για τον βασιλιά Χριστό. Έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός πώς μνημονεύεται ο Σταυρός την ώρα πού αγγέλεται η ανάσταση, από τον ευαγγελιστή της Ανάστασης. "Τί χαρά! Τί νίκη". Ο σταυρός είναι η απόδειξη και το μαρτύριο της άφατης αγάπης του Χριστού.Ο μέγας Ιουστίνος Πόποβιτς γράφει πώς " οι άνθρωποι καταδίκασαν τον Θεό σε θάνατο και ο Θεός τους ανθρώπους σε αθανασία". Ο έτερος των μεγάλων σέρβων θεολόγων άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, γράφει για τους δικούς μας σταυρούς και τις δικές μας πίκρες τα εξής, ταυτίζοντας μας με μικρούς νικητές του πόνου, μικρούς ένδοξους εσταυρωμένους και εμάς, όταν αποδεχόμαστε βέβαια αυτή την επώδυνη και χαρμόσυνη κλήση, με συναίσθηση ορθότητας πνευματικής:
Όταν σταύρωσαν τον Κύριο, που ήταν
εκείνοι οι όποιοι πριν από αυτό ήθελαν
να Τον κάνουν βασιλιά και
Του φώναζαν «Ωσαννά»;…
Να χαίρεσαι
πού ή σταγόνα της πίκρας σου
μοιάζει με τη θάλασσα της πίκρας
του σταυρωμένου Κυρίου.
Κ.W

Οι Χριστιανοί, που πιστεύουν στον Χριστό, σημειώνουν τον εαυτό τους με το σημείο του Σταυρού, όχι απλώς και όπως έτυχε, ούτε με καταφρόνηση, αλλά με κάθε προσοχή και σύνεση, με φόβο και τρόμο και με κάθε ευλάβεια. Γιατί ο τύπος του Σταυρού φανερώνει την καταλλαγή και τη φιλία που κάνει κάθε άνθρωπος με τον Θεό. Γι’ αυτό και οι δαίμονες φοβούνται τον τύπο του Σταυρού και δεν υποφέρουν να βλέπουν το σημείο του Σταυρού να είναι τυπωμένο ούτε στον αέρα· αλλά φεύγουν αμέσως, επειδή ξέρουν πως ο Σταυρός είναι το σημείο της φιλίας των ανθρώπων με τον Θεό.
Ο Χριστός και Θεός μας, αφού κρεμάσθηκε στον σταυρό, σταύρωσε επάνω σ’ αυτόν την αμαρτία του κόσμου, κι αφού γεύθηκε τον θάνατο, κατέβηκε στα κατώτατα του άδη. Όπως λοιπόν τότε ανεβαίνοντας από τον άδη επέστρεψε στο άχραντο σώμα του – από το οποίο δεν αποχωρίστηκε καθόλου - κι αμέσως αναστήθηκε και μετά ανήλθε στους ουρανούς με δόξα πολλή και δύναμη, έτσι ακριβώς και τώρα, όταν εμείς εξερχόμεθα από τον κόσμο και εισερχόμεθα με την εξομοίωση των παθημάτων του Κυρίου στον τάφο της μετανοίας και της ταπεινώσεως, αυτός ο ίδιος κατεβαίνει από τους ουρανούς, εισέρχεται στο σώμα μας σαν σε τάφο, ενώνεται με τις νεκρωμένες πνευματικά ψυχές μας και τις ανασταίνει. Έτσι παρέχει την δυνατότητα σ’ εκείνον που αναστήθηκε μαζί του να βλέπει την δόξα της μυστικής του αναστάσεως.
Άγιος Συμεών νέος Θεολόγος

Αυτή λοιπόν την τόσο μεγάλη ταπείνωση, την οποία ανέλαβε επάνω Του ο Κύριος για την αγάπη Του προς εμάς από ανέκφραστη φιλανθρωπία, να σκέφτεσαι χωρίς να την ξεχνάς, δηλαδή την κατοίκηση του Θεού Λόγου στη μήτρα της Αειπαρθένου Μαρίας, το ότι έλαβε ανθρώπινη μορφή, τη γέννησή Του από γυναίκα, την αύξησή Του σωματικά, τις ατιμίες, τις βρισιές, τις κατηγορίες, τα περιπαίγματα, τις κακολογίες, τις μάστιγες, τα φτυσίματα, τα γέλια, τον εμπαιγμό, την κόκκινη χλαμύδα, το ακάνθινο στεφάνι, την απόφαση των αρχόντων εναντίον Του, τη φωνή των ανόμων Ιουδαίων, αν και ήταν ομόφυλοί Του: «άρον, άρον, σταύρωσον αυτόν», το σταυρό, τα καρφιά, τη λόγχη, τον ποτισμό με ξύδι και χολή, τον θρίαμβο των εθνικών, τα περιφρονητικά γέλια εκείνων που περνούσαν κοντά στο σταυρό και έλεγαν: «Αν είσαι γιος του Θεού, κατέβα από το σταυρό, και θα σε πιστέψομε» και τα λοιπά πάθη που υπέφερε για χάρη μας, τη σταύρωση, το θάνατο, την τριήμερη ταφή, την κάθοδο στον άδη. Έπειτα να σκέφτεσαι τους καρπούς των παθών του Κυρίου, τι λογής και ποιοι είναι, δηλαδή την ανάσταση από τους νεκρούς, τη λαφυραγώγηση του άδη και του θανάτου από τις ψυχές που ανταμώθηκαν με τον Κύριο, την Ανάληψη στους ουρανούς, το κάθισμά Του στα δεξιά του Πατέρα, την παραπάνω από κάθε αρχή και εξουσία και από κάθε όνομα τιμημένο τιμή και δόξα, την προσκύνηση από όλους τους αγγέλους του πρωτότοκου των νεκρών εξαιτίας των παθημάτων Του, σύμφωνα με την αποστολική φωνή που λέει: «Ας υπάρχει μέσα σας το φρόνημα της ταπεινώσεως και αυταπαρνήσεως που υπήρχε και στον Ιησού Χριστό, ο Οποίος αν και είχε την ίδια ουσία και φύση με τον Θεό, κι ενώ υπήρχε με τη μορφή του Θεού, δε θεώρησε ότι ήταν κάτι που είχε αρπάξει η ισότητά Του με τον Θεό, αλλά απογύμνωσε τον εαυτό Του και μίκρυνε μόνος Του πρόσκαιρα τη δόξα και το μεγαλείο της θεότητός Του και πήρε μορφή δούλου κι έγινε όμοιος με τους ανθρώπους. Και κατά το εξωτερικό σχήμα βρέθηκε ως άνθρωπος, ενώ ήταν συγχρόνως και Θεός. Και ταπείνωσε τον εαυτό Του με το να γίνει υπήκοος μέχρι θανάτου και μάλιστα θανάτου σταυρικού. Για την ταπείνωση Του αυτή και την υπακοή, ο Θεός τον σήκωσε πάρα πολύ ψηλά και ως άνθρωπο, και του χάρισε όνομα που είναι παραπάνω από κάθε άλλο όνομα. Για να λυγίσει ταπεινά στο όνομα του Ιησού κάθε γόνατο και να προσκυνήσουν λατρευτικά Αυτόν τον Ιησού και οι Άγγελοι στους ουρανούς, και οι άνθρωποι της γης, αλλά και αυτά τα όντα που βρίσκονται στα καταχθόνια ».
ΟΣΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ

ΤΟ Σταυροδρόμι της Ψυχής
Μαξίμου επισκ. Μελιτηνής
Μιὰ φωνὴ ἀναδύεται ἀπὸ τὰ ἔγκατα τῆς ἱστορίας, ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ σταυροδρόμι τῆς Γαλιλαίας, ὅπου ἄνθρωποι καὶ Θεὸς ἀντικρίστηκαν κατὰ πρόσωπο. Δὲν ὑπάρχει ἐνδιάμεσος χῶρος, δὲν ὑπάρχει χλιαρότητα. Μιὰ ρωγμὴ στὸ χρόνο, μιὰ κρυστάλλινη στιγμὴ ἀπόφασης, ποὺ ἠχεῖ τὴν Κυριακὴ Γ΄ Νηστειῶν: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοὶ» (Μάρκ. 8,34). Στέκεται ὁ ἄνθρωπος μετέωρος ἀνάμεσα στὸ κέρδος καὶ τὴν ἀπώλεια, ἀνάμεσα στὴν ἀσφάλεια τοῦ ἐγὼ καὶ τὸ ἄγνωστο τῆς αὐταπάρνησης. Τί ἀξίζει ἡ ζωή, ὅταν μετριέται μὲ τὸ αἰώνιο; Τί σημαίνει νὰ χάσεις, γιὰ νὰ κερδίσεις; Τὸ μυστήριο τῆς σταυρικῆς πορείας ἀνοίγεται μπροστά μας σὰν μιὰ σκοτεινὴ κατάβαση, ποὺ ὁδηγεῖ, παραδόξως, στὸ φῶς.
Ὑπάρχει κάτι τὸ ἀθόρυβα βίαιο στὴν πρόσκληση τοῦ Χριστοῦ. Ἕνα ρῆγμα στὴν καθημερινὴ λογική, μιὰ ἀνατροπὴ ποὺ συντρίβει τὴν αὐτάρκεια τοῦ ἐγώ. «Ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν», μιὰ φράση ποὺ αἰωρεῖται, ὅπως ἡ λάμα πάνω ἀπὸ τὸν λαιμό, ἕτοιμη νὰ ἀποχωρίσει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν πιὸ βαθιά του ταυτότητα. Πῶς γίνεται τὸ “ἐγὼ” νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του; Μιὰ ἐσωτερικὴ ἀντίφαση, ποὺ μόνο ὡς μυστήριο μπορεῖ νὰ κατανοηθεῖ.
Παραδόξως, αὐτὴ ἡ ἐντολὴ δὲν ἔρχεται μὲ καταναγκασμό. «Ὅστις θέλει», λέγει ὁ Κύριος. Ἡ πύλη εἶναι στενὴ ἀλλὰ ἡ ἐπιλογὴ παραμένει ἐλεύθερη. Κι ὅμως, γιὰ ὅποιον ὑπακούσει, ἡ ἀπόφαση εἶναι ἀμετάκλητη καὶ ὁλική. Δὲν ὑπάρχει ἐδῶ χῶρος γιὰ δισταγμό. Ὅπως ἀναφέρει ὁ John Tillotson στὰ ἔργα του, ἡ ἔμφαση αὐτῆς τῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς δὲν ἔγκειται ἁπλῶς στὴ λέξη «ψυχή» ἀλλὰ στὴν κατανόηση τοῦ χρόνου καὶ τοῦ σύντομου βίου μας σὲ σχέση μὲ τὴν αἰώνια πραγματικότητα.[1]
Τὸ παράδοξο βαθαίνει. Ἡ ἀπώλεια γίνεται κέρδος. Ὁ θάνατος μεταμορφώνεται σὲ ζωή. Τὰ δαιμόνια τῆς αὐτοσυντήρησης οὐρλιάζουν μπροστὰ στὴν ἀδιανόητη πρόσκληση. Νὰ ἀπωλέσεις τὴν ψυχή σου, ὄχι νὰ τὴν φυλάξεις, ὄχι νὰ τὴν προστατεύσεις, ἀλλὰ νὰ τὴ χάσεις ἑκούσια. Ὅπως ὁ σπόρος ποὺ θάβεται στὸ παγωμένο χῶμα τοῦ χειμῶνα, ἀποσυντίθεται στὴν ἀφάνεια, γιὰ νὰ ἀναδυθεῖ ἀργότερα ὡς νέα ζωή.
Ὁ ἄνθρωπος τῆς σύγχρονης ἐποχῆς στέκεται ἐμβρόντητος μπροστὰ σὲ τούτη τὴν πρόσκληση, ἕνα περιστέρι μὲ σπασμένα φτερά, διχασμένο ἀνάμεσα σὲ δύο οὐρανούς. Πῶς νὰ ἐγκαταλείψει τὴν ἀσφάλεια τοῦ ἐγώ, ὅταν ὅλος ὁ πολιτισμός του ὁρκίζεται στὸν βωμὸ τῆς αὐτοεκπλήρωσης; Πῶς νὰ χαθεῖ γιὰ νὰ βρεθεῖ, ὅταν κάθε φωνὴ γύρω του κραυγάζει: κέρδισε, ἀπόκτησε, κατάκτησε, ἀσφαλίσου; Στέκεται παγιδευμένος ἀνάμεσα σὲ δύο βαθύτατα ἀσύμβατες λογικές, τοῦ κόσμου καὶ τοῦ Εὐαγγελίου. Μιὰ φλόγα τὸν καλεῖ στὸ ἄγνωστο, ἐνῶ ἡ φωτιὰ τῆς ἑστίας τοῦ ὑπόσχεται ἀσφάλεια στὰ ἤδη κεκτημένα.
Ὑπάρχει στὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ μιὰ ἀλήθεια, ποὺ ἀποκαλύπτεται μόνο στὴν πράξη, ὅπως τὰ ὑπόγεια ποτάμια ποὺ ρέουν ἀθέατα κάτω ἀπὸ τὸ ἔδαφος ποὺ πατᾶμε. Τί σημαίνει πραγματικὰ νὰ ἀκολουθεῖς τὸν Χριστό; Δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ γεωγραφικὴ μετακίνηση, μιὰ ἐξωτερικὴ ἀναχώρηση ἀπὸ τὸν κόσμο. Εἶναι μιὰ τροπικὴ μεταβολή, μιὰ ἐσωτερικὴ ἐπανάσταση ποὺ ἀναδιατάσσει τὶς προτεραιότητες τῆς ὕπαρξης.
Εἶναι ἀξιοσημείωτο, πῶς κάποιοι, μόνο μὲ τὸ ἄκουσμα τῶν λόγων τοῦ Κυρίου, ἔχουν ἀναζητήσει ἀμέσως νὰ τὸν ἀκολουθήσουν. Ὅπως μᾶς διηγεῖται ὁ Ὅσιος Συμεῶν ὁ Μεταφραστὴς στὰ συγγράμματά του γιὰ τὸν Κυριακό, ὁ ὁποῖος κάποια Κυριακή, ἀκούγοντας στὸ Εὐαγγέλιο τὴ φωνὴ τοῦ Χριστοῦ: «Εἴ τὶς θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοί», δὲν καθυστέρησε καθόλου, οὔτε τὸ σκέφτηκε διεξοδικά, «οὐκ ἔδωκε τινί τὸ πρᾶγμα μελλήσει, οὐδὲ βραχὺν ἐπέσχε χρόνον, ἢ διεσκέψατο».[2] Ἀντίθετα, ἐγκατέλειψε ἀμέσως τὴν ἐκκλησία σιωπηλὰ καὶ ξεκίνησε τὴν πορεία πρὸς τὰ Ἱεροσόλυμα.
Στὴν πράξη, ἡ ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ εἶναι μιὰ διαδρομὴ μὲ τίμημα ὑψηλό. Εἶναι ἡ ἀποδοχὴ ἑνὸς ρόλου, ποὺ ἴσως κανεὶς δὲν θὰ διάλεγε μὲ κοσμικὰ κριτήρια, τοῦ ἐξορισμένου, τοῦ περιθωριακοῦ, τοῦ σταυρωμένου. Μιὰ ζωὴ, ὅπου «αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσι καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλὶνῃ» (Μάτθ. 8,20). Ἀκόμη καὶ τὰ ἄγρια θηρία διαθέτουν καταφύγιο ἀλλὰ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ περιπλανᾶται ἄστεγος. Πῶς λοιπὸν νὰ προσδοκᾶ ὁ μαθητὴς περισσότερα ἀπὸ τὸν Διδάσκαλο;
Τὸ τίμημα αὐτῆς τῆς ἀκολουθίας εἶναι ἡ ἀποδοχὴ μιᾶς ἐσωτερικῆς ἐξορίας. Μιᾶς πορείας, ὅπου ἡ ψυχὴ σφυρηλατεῖται στὸ ἀμόνι τῆς ἀπόρριψης καὶ τῆς ἀπώλειας. Κάθε βῆμα πρὸς τὴν ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἕνα βῆμα μακριὰ ἀπὸ τὴν ἐπίπλαστη ἀσφάλεια τοῦ κόσμου. Κάθε χαραμάδα ποὺ ἀνοίγει στὸ τεῖχος τοῦ ἐγὼ, ἐπιτρέπει στὸ φῶς νὰ εἰσχωρήσει ἀλλὰ καὶ στὸν ἄνεμο νὰ μπεῖ ἀνελέητος, ἀφήνοντας τὴν ψυχὴ γυμνὴ καὶ τρέμουσα μπροστὰ στὸ ἄπειρο.
Ὑπάρχει μιὰ ἀρχέγονη τρομακτικὴ ἀλήθεια στὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ: «ὃς γὰρ ἂν θὲλῃ τὴν ψὺχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολὲσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτὴν» (Μάρκ. 8,35). Μιὰ ἀλήθεια ποὺ στέκεται ἀντίθετη στὸ πρωτόγονο ἔνστικτο τῆς αὐτοσυντήρησης, ποὺ συγκρούεται μὲ τὴν ἴδια τή φύση μας.
Ἡ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς γίνεται ἡ προϋπόθεση γιὰ τὴ σωτηρία της, ἕνα παράδοξο ποὺ μοιάζει μὲ μαθηματικὴ ἀδυναμία, σὰν νὰ ἰσχυρίζεται κανεὶς, πὼς τὸ μηδὲν μπορεῖ νὰ γεννήσει τὸ ἄπειρο. Καὶ ὅμως, σὲ αὐτὴ τὴν ἀναπάντεχη ἐξίσωση βρίσκεται ἡ καρδιὰ τοῦ χριστιανικοῦ μυστηρίου… Ἡ φωτιὰ ποὺ καταστρέφει γιὰ νὰ ἀναγεννήσει. Τὸ νερὸ ποὺ διαλύει γιὰ νὰ ἀναπλάσει.
Ὅπως παρατηρεῖ ὁ John Yate, οἱ περισσότεροι φοβοῦνται αὐτὴ τὴν ἀλήθεια: «Μπορεῖτε νὰ ὑπομείνετε ντροπὴ ἢ περιφρόνηση, χλευασμὸ ἢ μῖσος ἀπὸ αὐτὸν τὸν κόσμο γιὰ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Σωτῆρα σας, ποὺ ἔχει ὑποσχεθεῖ νὰ μᾶς ἀνταμείψει τόσο μεγαλόπρεπα;» (Ἀγγλ. Can you bear no shame or contempt, no scorn or hatred from this world for your God and Saviour’s sake, which he has promised to reward us?).[3] Καὶ δὲν παραλείπει νὰ μᾶς ὑπενθυμίσει τὰ λόγια τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Μάρκου: «Ὅποιος ντρέπεται γιὰ μένα καὶ γιὰ τοὺς λόγους μου… θὰ ντραπεῖ κι ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου γι’ αὐτὸν, ὅταν ἔρθει μὲ τὴ δόξα τοῦ Πατέρα του…» (Μάρκ. 8,38).
Τί σημαίνει, ὅμως, πρακτικὰ αὐτὴ ἡ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς; Νομίζω, πὼς δὲν εἶναι μιὰ ἁπλῆ παραίτηση ἀπὸ τὰ ὑλικὰ ἀγαθά, μιὰ ἐξωτερικὴ ἀσκητικὴ ἄρνηση τοῦ κόσμου. Εἶναι μιὰ βαθύτερη μεταμόρφωση, μιὰ ριζικὴ ἀναδιάταξη τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ τῶν ἀξιῶν. Εἶναι ἡ στιγμὴ, ποὺ ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του τὸ κέντρο καὶ ἐπιτρέπει στὴν ὕπαρξή του νὰ περιστραφεῖ γύρω ἀπὸ ἕναν ἄλλο ἄξονα.
Ἡ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς γίνεται ἔτσι ἡ ἔναρξη μιᾶς παράδοξης ἐλευθερίας, ἡ νύχτα ποὺ γεννάει χίλιους ἥλιους. Ὅποιος δὲν φοβᾶται πιὰ τὴν ἀπώλεια, δὲν μπορεῖ νὰ ἀπειληθεῖ. Ὅποιος δέχεται νὰ χάσει τὰ πάντα, δὲν ἔχει τίποτα νὰ φοβηθεῖ. Τὸ ἐγὼ ποὺ συνεχῶς προστατεύει τὸν ἑαυτό του, ποὺ ὑψώνει τείχη καὶ φράχτες, ζεῖ σὲ διαρκῆ ἀγωνία. Περιέργως, ἡ ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ δὲν ὁδηγεῖ στὴν αὐτοκαταστροφή ἀλλὰ στὴν ἀποκάλυψη ἑνὸς βαθύτερου ἑαυτοῦ, μιᾶς ὕπαρξης ποὺ δὲ χρειάζεται πιὰ νὰ ἐξαντλεῖται σὲ αὐτοπροστασία.
Αὐτὴ ἡ ἀπώλεια τῆς ψυχῆς μοιάζει μὲ τὸ σκοτάδι ποὺ περιβάλλει τὸ σπήλαιο τῆς μεταμόρφωσης. Ἕνας χῶρος ἀπουσίας, ἀφαίρεσης, ἀπογύμνωσης. Μέσα στὴν ἔρημο τοῦ μηδενός, στὴν ἀπουσία τῶν ἐπιθυμιῶν τοῦ ἐγώ, ἀναδύεται μιὰ νέα παρουσία, ὄχι δική μας, ἀλλὰ μιὰ φωνὴ ποὺ ψιθυρίζει: «Ἔρχου καὶ ἴδε» (Ἰωάν. 1,46). Στὸ κενὸ τῆς ψυχῆς ποὺ χάθηκε γιὰ τὸν Χριστό, εἰσέρχεται πλέον ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.
Στέκεται ὁ ἄνθρωπος σὰν ταξιδιώτης στὸ σταυροδρόμι τῆς ὕπαρξης. Μπροστά του ἡ διχάλα τοῦ δρόμου, ἡ ὁδὸς τῆς αὐτοσυντήρησης καὶ ὁ δρόμος τῆς αὐταπάρνησης. Ὁ σταυρὸς ὑψώνεται, ὄχι μόνο ὡς σύμβολο θυσίας ἀλλὰ καὶ ὡς δείκτης πορείας, καὶ ἡ πρόσκληση τοῦ Χριστοῦ παραμένει ἀνοιχτή.
Στὴν παραδοξότητα τῆς ἀπώλειας ποὺ γίνεται εὕρεση, τοῦ θανάτου ποὺ γεννᾶ ζωή, κατοικεῖ τὸ βαθύτερο μυστήριο τοῦ Εὐαγγελίου. Ἴσως τελικὰ ἡ ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἀπόρριψη ἑνὸς ψευδοῦς ἑαυτοῦ, ἑνὸς εἰδώλου ποὺ ἔχουμε κατασκευάσει καὶ λατρέψει. Καὶ ἡ ἄρση τοῦ σταυροῦ δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἐπιστροφὴ στὴν αὐθεντική μας κλήση, στὴν εἰκόνα ποὺ χαράχτηκε ἀρχέγονα μέσα μας.
Καθὼς ἡ νύχτα τοῦ ἐγὼ ὑποχωρεῖ, ἀνατέλλει σιωπηλὰ ἡ αὐγὴ μιᾶς νέας ζωῆς. Μιᾶς ζωῆς, ποὺ δὲν εἶναι δική μας ἀλλὰ καὶ ταυτόχρονα εἶναι πιὸ δική μας ἀπὸ ποτέ.
____________
[1] TILLOTSON John, The Works of the Most Reverend Dr. John Tillotson, Ἡνωμένο Βασίλειο: Benjamin Τοοke, John Pemberton, and Edward Valentine in Fleetstreet; Jacob Τοnsοn in the Strand, and James Round in Exchange-Alley, 1722, σ. 629.
[2] ΣΥΜΕΩΝ Λογοθέτη, Συμεῶν Λογοθέτη, τοῦ Μεταφραστῆ, τὰ εὑρισκόμενα πάντα, Patrologia Graeca, Τόμος 115, Γαλλία: J.-P. Migne, 1864, σ. 921.
[3] YATE John, A sermon preach’d in the Parish Church of Wendover, in the County of Bucks, August… 7th, 1701, Ἡνωμένο Βασίλειο: n.p., 1702, σ. 50.
ΑΓΙΑ ΖΩΝΗ

"Ο Σταυρός τοποθετείται στη μέση της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για να ενισχύσει τους Πιστούς που ίσως έχουν κουραστεί, προσφέροντας δύναμη να συνεχίσουν την άσκηση.
Αγάπη και Θυσία:
Ο Χριστός, υψούμενος στον Σταυρό, δείχνει την ακραία αγάπη Του.
Ο πιστός καλείται να σηκώσει τον δικό του σταυρό με υπομονή.
Ο Σταυρός είναι το «όπλον κατά του διαβόλου»!
Η προσκύνηση σημαίνει αναγνώριση της νίκης του Χριστού και αποτίναξη της αμαρτίας.
Η Σταυροπροσκύνηση είναι μια υπενθύμιση ότι η Χριστιανική ζωή είναι Σταυροαναστάσιμη ... Δεν υπάρχει Ανάσταση χωρίς Σταυρό"...!!!
Μακαριστός Γέροντας π. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ιεράς Μονής Γρηγορίου Αγίου Όρους

(Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως)
"Ο αγιασμός και ο Τίμιος Σταυρός, θα αγιάζουν τα φαγητά σας.."
“Κάθε πρωί, να πίνετε παιδιά μου αγιασμό. πολύ αγιασμό. Να ρίχνετε οι νοικοκυρές λίγο και στα φαγητά την ώρα που μαγειρεύετε!“.
Το πρωί λένε οι ειδικοί, ότι είναι καλό όταν ξυπνάμε, να πίνουμε ένα ποτήρι νερό.
Καλό λοιπόν είναι, όταν το πρωί γεμίσουμε το ποτήρι μας με νερό, να ρίχνουμε μέσα σ αυτό και λίγο αγιασμό. Αμέσως θα έχουμε ένα ποτήρι γεμάτο αγιασμό.
Να κάνουμε το σημείο του Σταυρού, και να το πίνουμε όλο, τρώγοντας και αντίδωρο το οποίο φέρνουμε στα σπίτια μας απ την Κυριακάτικη, η όποια άλλη Θεία λειτουργία.
Ο Άγιος Κοσμάς έλεγε : “Θα έρθει εποχή, που οι άνθρωποι θα έχουν όλα τα αγαθά στο τραπέζι τους, αλλά δεν θα μπορούν να τα φάνε”.
Πράγματι αν σήμερα ξέραμε τι τρώμε και παρ’ολα αυτά ζούμε, μόνο για αυτό, θα έπρεπε να δοξαζουμε τον Θεό!
Για αυτό λοιπόν. Μια όμορφη συνήθεια που πρέπει να αποκτήσουν οι νοικοκυρές, είναι να έχουν και ένα μπουκάλι αγιασμό στα ντουλάπια της κουζίνατους, και κάθε φορά που μαγειρεύουν, αφού πρώτα σταυρώσουν τα φαγητά, ύστερα να ρίχνουν λίγο αγιασμό στην κατσαρόλα τους.
Ο αγιασμός και ο Τίμιος Σταυρός, θα αγιαζουν τα φαγητά σας, και θα σκορπίζουν όλη την βλάβη του διαβόλου που βρίσκονται σ αυτά.
Θα διαπιστώσετε ότι τα φαγητά σας θα αποκτήσουν ευλογία και νοστιμιά.
Άγιος Ιάκωβος ο Τσαλίκης