Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ (Β΄)
ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΖΥΓΙΑ ΤΟΥ
https://youtu.be/HWd4MOkyanY
Σᾶς ἔκανα ἀνάλυσι τοῦ καρναβαλικοῦ ὀρ­γίου ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ θρησκευτικῆς. Τώρα παίρνω μιὰ ἄλλη πλευρά. Ἀφήνω τὴ θρησκευτικὴ πλάστιγγα καὶ ζυγίζω τὸν καρνάβαλο μὲ ἄλλη πλάστιγγα, τὴν κοινωνική. Ὁ καρνάβαλος εἶνε ἀντικοινωνικός. Σκορπάει, θὰ πῇς, γέλιο καὶ χαρά; Τί μοῦ λές; Ἐ­ρωτῶ· ποιά εἶνε ἡ πιὸ μεγάλη ἀνακάλυψι στὸν κόσμο; ὁ ἠλεκτρισμός; οἱ σπούτνικ; οἱ δορυφόροι; ἡ πυρηνικὴ ἐνέργεια; Δὲν μοῦ ᾽πες τίποτα. Τὸ σπουδαιότερο πρᾶγμα, ἀδέρφια μου, εἶνε ν᾽ ἀνακαλύψῃς, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἑαυτό σου ὑπάρχει δίπλα σου κ᾽ ἕνας ἄλλος ποὺ πρέπει νὰ τὸν ἀγαπᾷς, νὰ τὸν πο­νᾷς. Γλεντᾷς ἐσὺ καὶ διασκεδάζεις·
ῥῖξε μιὰ ματιὰ γύρω σου νὰ δῇς τί γίνεται, πόσοι ἄποροι ὑπάρχουν. Διαβάζω ὅτι βουλευ­τὴς τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως πῆγε σ᾽ ἕνα χωριὸ καὶ βρῆ­κε γυναῖκες μὲ μικρὰ ποὺ στέρεψαν τὰ στήθη τους, δὲν εἶχαν γάλα νὰ τὰ θηλάσουν γιατὶ δὲν εἶχαν τίποτα νὰ φᾶνε. Κ᾽ ἐσὺ σκορπᾷς χρή­ματα. Ποῦ τὰ σκορπᾷς; στὸν διάβολο; Ἄκουσα Ἀ­θηναῖο νὰ καυχᾶται, ὅτι μέσα σὲ μιὰ νύχτα ὀργίου δαπάνησε στὴν Πάτρα 30 χιλιάδες, ἄλλον νὰ λέῃ ὅτι δαπάνησε 60 χι­λιάδες, ἄλλους…, ἄλλους… Ἔμαθα ὅτι κ᾽ ἐ­δῶ κάποιος καπνέμπορος πρὸ δύο-τριῶν ἐ­τῶν ξώδεψε σὲ καρναβαλικὴ χοροεσπερίδα χίλιες λίρες. Πῆρα λοιπὸν τὸ μολύβι κ᾽ ἔκανα λογαριασμὸ τί χρήματα ξοδεύουν οἱ ἄνθρωποι μέσα στὶς λίγες αὐτὲς ἡμέρας τῆς ἀποκρι­ᾶς γιὰ ταξίδια καὶ μετακινήσεις, γιὰ φαγη­τὸ καὶ πιοτὸ σὲ ἑστιατόρια καὶ ξενοδοχεῖα, γιὰ μεταμφιέσεις, γλέντια καὶ ὄργια. Θὰ μοῦ πῆτε· Ἐπειδὴ ἐσὺ ἔγινες καλόγερος, θέλεις νὰ μᾶς κάνῃς κ᾽ ἐμᾶς καλογέρους; Κοπιάζουμε ἀπὸ τὸ πρωὶ μέχρι τὸ βράδυ, θέλουμε λίγη χαρά… Χαρὰ θέλετε; Νὰ σᾶς δώσω χαρά, νὰ πετᾶτε μὲ φτερὰ ἀγ­γέλων καὶ ἀρ­χαγγέλων. Λοιπόν, ἐὰν ἀποφάσιζαν, μόνο μιὰ φορά, νὰ σταματήσουν τὸ καρ­ναβάλι καὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ θὰ ξώδευαν νὰ τὰ δώσουν σὲ μιὰ ἐπιτροπή, σᾶς λέω ὅτι θά ᾽φτειαναν 50.000 δέματα μὲ ὅλα τ᾽ ἀ­γαθά (ἀλεύρι, ῥύζι, ζάχαρη, γάλα, σαπούνι…). Καὶ ὅταν θὰ πήγαιναν νὰ τὰ προσ­φέρουν στὴ φτωχολογιά, θὰ χτυποῦσαν καμπάνες· αὐτὴ θὰ ἦταν ἡ πιὸ μεγάλη χαρά.
* * *
● Ἀδελφοί, τώρα ἔφτασα στὸ ἄλλο κρίσιμο σημεῖο. Νὰ συνε­χίσω παρακάτω; ἢ νὰ σταματήσω, νὰ πάω στὸ κελλί μου; Ὄχι, θὰ προχωρήσω. Θὰ σᾶς πῶ ὅλη τὴν ἀλήθεια. Σᾶς ζύγισα τὸν καρ­νάβαλο μὲ τὸ Εὐαγγέλιο καὶ βγῆκε νὸκ ἄουτ· «μανή, θεκέλ, φάρες» (Δαν. 5,25). Σᾶς τὸν ζύγισα μὲ τὸ Πηδάλιο καὶ βγῆκε ἐκτός. Τώρα ἀ­φήνω αὐτὰ καὶ θὰ σᾶς ζυγίσω τὸν καρνάβαλο μὲ τὸ Σύν­ταγμα. Ἕλληνας δὲν εἶσαι; δὲν κατοικεῖς σ᾽ αὐτὴ τὴν Ἑλλάδα; –Τί δουλειὰ ἔχει ὁ καρνάβαλος μὲ τὸ Σύντα­γμα; θὰ μοῦ πῆτε. Μὰ ἔχει.
Ἀνοίγω τὸ Σύνταγμα τῶν Ἑλλήνων. Πῶς ἀρ­χίζει; ῾Ρῖγος σὲ πιά­νει· «Εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁ­γίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τρι­άδος». Αὐτὴ εἶνε ἡ ῥίζα τοῦ ἔθνους. Ἡ ἁγία Τριάδα λοιπὸν εὐλο­γεῖ αὐτὰ τὰ ἔργα; Ὄχι δὲν στέκουν. Ἂν συνεχίσῃς ἔτσι, καλύτε­ρα νὰ σβή­σῃς τὴν ἐπικεφαλίδα αὐτὴ καὶ νὰ γράψῃς Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μαμωνᾶ, Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ καρναβάλου, Εἰς τὸ ὄνομα τῶν Ἄγγλων, Εἰς τὸ ὄ­νομα τῶν Ἀμερικάνων, Εἰς τὸ ὄνομα τῶν ῾Ρώσων. Δὲν σὲ θέλω ψεύτη. Ἢ νὰ τὸ σέβεσαι ἢ νὰ μὴν ὑπάρχῃ. Σβῆσ᾽ το. Νὰ μὴ μοιάζουμε σὰν κατάστημα ποὺ ἀπ᾽ ἔξω λέει Κατάστημα ἡ καθαριότης, καὶ μέσα εἶνε ὅλα ἀκάθαρτα. Ὅ,τι λέει ἀπ᾽ ἔξω, νά ᾽νε κι ἀπὸ μέσα. Σὰν ἐκεῖνο τὸ σωκρατικό, νὰ ἔχουμε ὄχι μόνο «τὸ φαίνεσθαι» ἀλλὰ καὶ «τὸ εἶναι».
Συνεχίζω. Τὸ πρῶτο ἄρθρο τοῦ Συντάγματος γιὰ τί μιλάει; γιὰ χωράφια, γιὰ κτήματα; Ἔχει μεγαλεῖο, αἰθέρα! Ἐπικρατοῦσα θρησκεία στὸ γένος μας, λέει, εἶνε ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία. Οἱ νομικοὶ καταλαβαίνουν τί θὰ πῇ «ἐπικρατοῦσα». Δηλαδή, ὅτι τὸ Κράτος ὑποστηρίζει τοὺς θεσμοὺς καὶ τοὺς κανόνας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Καὶ παρακάτω στὸ ἄλλο ἄρθρο λέει, ὅτι οἱ κανόνες τῆς Ἐκκλησίας εἶνε ἰσοστάσιοι ἢ μᾶλλον, κατὰ τὴν ἑρ­μη­νεία δοκίμων ἐπιστημόνων τοῦ κανονικοῦ δικαίου, ὅτι οἱ κανόνες εἶνε ἀνώτεροι τῶν νόμων, διότι εἶνε ἀποστάγματα τῆς ἠθι­κῆς τοῦ Εὐαγγελίου· δὲν τοὺς γέννησε ἡ γῆ, ἀλλὰ τοὺς θέσπισε ὁ οὐρανός. Ὕψιστοι νόμοι. Μάλιστα, κύριοι. Ἡ Πολιτεία τηρεῖ ἀπαρα­σάλευτα τοὺς ἱεροὺς κανόνας. Μὲ τὸν καρ­νάβαλο ὅμως ὁ διάβολος καταπατεῖ μὲ τὰ βρωμοπόδαρά του ὅλο τὸ Πηδάλιο. Δὲ μοῦ λέτε· ἐφ᾽ ὅσον ἔχουμε τέτοιο ὀρ­θόδοξο κράτος, ἡ πολιτεία δὲν πρέπει νὰ εἶνε σύμφωνη μὲ τὴν Ἐκ­κλησία; Τὸ ὀρθόδοξο βασίλειο θὰ διακρίνεται μόνο ἀπὸ τὸ Πολυχρόνιο καὶ ὄχι ἀπὸ συνέπεια ζωῆς καὶ πράξεως;
Εἶσαι πολιτεία ὀρθόδοξη; Σύμφωνοι! ἔχεις συνέπεια; Τριακόσιοι δὲν εἶνε οἱ βουλευτάδες, ὅλων τῶν χρωμάτων καὶ ἀποχρώσεων; Νὰ τοὺς πάρω λοιπόν, νὰ τοὺς βάλω σὲ ἀεροπλάνα καὶ νὰ τοὺς πάω ποῦ; Στὴ Βιέννη. Ἐκεῖ εἶνε ἕνα μουσεῖο. Νὰ τοὺς ὁδηγήσω μπροστὰ σὲ μιὰ μπρούντζινη πλάκα, καὶ νὰ τοὺς πῶ· Κύριε πρόεδρε τῆς βουλῆς, κύριοι ὑπουργοὶ καὶ κύριε πρωθυπουργὲ τῆς χώρας, ξέρετε γράμματα, λατινικὰ εἶνε. Διαβάστε· τί λέει αὐτὴ ἡ πλάκα; Λέει ὅτι τὸ 184 π.Χ. ἡ Σύγ­κλητος τῆς ῾Ρώμης, ἡ σημερινὴ Βουλή, συνεδρίασε ἐπὶ τρεῖς ἡμέρες κεκλεισμένων τῶν θυρῶν, καὶ μερικοὶ ῥήτορες ἐξέθεσαν τί κατάστασι δημιουργοῦσαν στὴν πόλι τὰ καρναβάλια. Τὰ ἐξέτασαν ἐκεῖνοι καὶ δὲν εἶχαν Εὐ­αγγέλιο, δὲν εἶχαν προφήτας· εἶχαν μόνο τὴν ἠθικὴ συναίσθησι· καὶ παμψηφεὶ ἀποφάσισαν· Καταδικάζουμε καὶ ἀπαγορεύουμε στὴ ῾Ρωμα­ϊκὴ αὐτοκρατορία ὅλα τὰ καρναβαλικὰ ὄρ­για, γιατὶ προξενοῦν καταστροφὴ στὸ λαό. Ἐ­ρωτῶ· συνεδρίασε καμμιὰ φορὰ ἔτσι ἡ Βου­λὴ τῶν Ἑλλήνων; Βρῆκα κάποιον βουλευτή, πνευ­ματικό μου παιδὶ ποὺ τό ᾽χα σὲ κάποιο σχολειὸ στὴ Μακεδονία, καὶ τοῦ λέω· –Γιατί δὲν φέρνεις τὸ θέμα αὐτὸ στὴ Βουλή; βγάζουν τόσους νόμους κάθε μέρα, νὰ βγάλουν κ᾽ ἕνα τέτοιο νόμο· Ἀπαγορεύονται τὰ καρναβάλια. Καὶ τί μοῦ λέει· –Δὲν ξέρεις τί θὰ πῇ Βουλή· ἐὰν τολμήσω νὰ θέσω τέτοιο θέμα, ὅλη ἡ Βουλὴ θὰ γελάῃ.
Λοιπόν, ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς ὁ καρνάβαλος δὲν στέκει. Ἐμβαθύνω περισσότερο ἐδῶ καὶ λέω, ὅτι ὑπάρχει καὶ κάποια ἄλ­λη πλευρά. Ποιά; Ὁ ἀνώτατος ἄρχων, ὁ πρωθυπουργός, οἱ ὑπουργοί, ὁ δήμαρχος, ὁ πρόεδρος, καθένας ποὺ ἀναλαμβάνει ὁποιοδήπο­τε ἀξίωμα, δὲν τὸ ἀσκεῖ ἐὰν προηγουμένως –κακῶς κατ᾽ ἐμέ– δὲν ὁρ­κισθῇ στὸ Εὐαγγέλιο καὶ πῇ ὅτι, Ὅσο θὰ ἀσκήσω τὴν ἐξουσία αὐτὴ θὰ φυλάττω τὸ Σύν­ταγμα· «Εἴη μοι ὁ Θεὸς βοηθός…», καὶ ὁ παπᾶς εὐλογεῖ. Θυ­μᾶ­μαι τὸν μακαρίτη ἀρχιεπίσκοπο τὸν Σπυρίδωνα. –Γέροντα, τοῦ ἔλεγα, βγάλε ἐγκύκλιο γιὰ τὸν καρνάβαλο. –῾Ρὲ Αὐγουστῖ­νε, θὰ μᾶς γελάσουν. –Βγάλε, γέροντα! –Ὄχι. Πρὸς τιμὴν τοῦ ἀ­ειμνήστου μητροπολίτου Ἀκαρνανίας Ἱεροθέου, αὐτὸς τόλμησε καὶ ἔβγαλε ἐγκύκλιο, ἡ ὁποία τοιχοκολλήθηκε στοὺς δρόμους τῶν Πατρῶν, καὶ ἔλεγε ὅτι ἡ Ἱερὰ Σύνοδος καταδικάζει τὸ καρναβαλικὸ ὄργιο, γιατὶ δι᾽ αὐτοῦ πλήττονται τὰ θεμέλια τῆς χριστιανικῆς οἰκογενείας. Ὅταν λοιπὸν ἔρχεται ἡ ἁ­γία Γραφή, οἱ ἱεροὶ κανόνες, ἡ Ἐκκλησία, τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ­ρίζουν ἔτσι, δὲν διστάζω νὰ πῶ ὅτι κάθε δήμαρχος, κάθε πρόεδρος, κάθε δημο­τικὸ συμβούλιο, κάθε ὑπουργός, κάθε ἀξιωματοῦχος ποὺ ὑ­ποστηρίζει καρναβαλικὰ ὄργια, εἶνε ἐπί­ορκος.
Συμβαίνει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο. Λένε, ὅτι τὸ κράτος μας εἶνε φτωχό, ἔχει λίγα λεφτά. Τὸ παραδέχομαι κ᾽ ἐγὼ πρὸς στιγμήν. Εἶ­νε διακο­νιάρης ἡ Ἑλλάδα· τὸ Ἰσραὴλ δανείζει, ἐ­μεῖς συνεχῶς δα­νειζόμαστε. Πᾶνε λοιπὸν στὸν ὑπουργὸ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τὰ δεκανίκια οἱ τραυματίες, αὐτοὶ ποὺ φτειάσανε αὐ­τὴ τὴν πατρί­δα, καὶ παρακαλοῦν· –Δὲν μᾶς φτάνουν τὰ χρήματα, δῶστε μας κάτι παραπάνω. Ἀπαντᾷ ὁ ὑπουργὸς μὲ τὸ ναργιλέ του· –Γιόκ! Πᾶνε οἱ χῆρες οἱ μαυροφορεμένες, ποὺ τὰ κορμιὰ τῶν ἀντρῶν τους σάπισαν στὸ Γράμμο· –Δῶστε μας κάτι, τὰ παιδιά μας δὲν ἔχουν τετράδιο. –Γιόκ! Πᾶνε οἱ φτωχοὶ δάσκαλοι μὲ τὰ τριμμένα παντελόνια, πᾶνε οἱ παπᾶδες –Γιόκ! Ἔ, πάει στὸ ὑπουργεῖο καὶ ὁ καρνάβαλος. Συνοδεύεται ἀπὸ ἕνα πρῶτο ξάδερφο. Εἶχε καὶ ξάδερφο ὁ καρνάβαλος, δὲν ἦταν μοναχός· εἶνε καὶ μὲ ἐξάδερφο καὶ ἐξάδερφο ποὺ τὸν παίρνει ἀγκαζὲ καὶ τὸν πάει στὸ ὑπουργεῖο. Ποιός εἶνε ὁ ἐξάδερφός του; εἶνε ὁ πολὺς … Τὸν βάζουν μέσα. Μόλις τὸν βλέπουν!… Στὴ χήρα, στὸν τραυματία δὲν ση­κώνονται, κάθονται. Μόλις μπῇ ὁ καρνάβα­λος, –Ὁρῖστε καθίστε, τί θέλετε; –Στενοχώρια ἔχω στὴν Πάτρα. –Καὶ τί θές; –Παραδάκι. –Θὰ σοῦ δώσω. Πόσα; –Διακόσες χιλιάδες. ―Μμ, λί­γα εἶνε. –Τετρακόσες! –Λίγα εἶνε. –Ἑ­ξακόσες! –Λίγα εἶνε. –Ὀχτα­κό­σες, ἕνα ἑκατομ­μύριο! Οἱ ἀχαρακτήριστοι. Λὲς καὶ τὸ χρῆμα τοῦ λαοῦ μας εἶνε γιὰ τέτοιες σπατάλες. Καὶ ποῦ; στὴν Πάτρα. Ποὺ ἂν πᾷς στὶς συν­οικίες, ἐκεῖ πού ᾽νε ὁ πατὴρ Γερβάσιος, βλέπεις αὐτὰ ποὺ γράφουν συ­χνὰ οἱ ἐφημερίδες· Ὁ τάδε ἄρ­ρωστος δὲν ἔχει φάρμακα, πενικιλῖνες… Σὲ τέτοιο φτωχὸ λαὸ εἶνε δημο­σία πρόκλησις τὸ Κράτος, ποὺ ὡρκίστηκε πίστι στὸ Σύνταγμα καὶ στὴν ἁγία Τριάδα, ν᾽ ἀ­νοίγῃ τὰ ταμεῖα του καὶ νὰ σκορπάῃ τὰ χρήματα στὸ διάβολο. Ἀντισυνταγματικὸ εἶνε.
Ἄ, φτάσαμε τώρα καὶ στὸ «κουμπί». Ἐδῶ πλέον γράφω καὶ λέω κάτι, στὸ ὁποῖο θὰ ἐπιμείνω μέχρι τέλους. Τὸ Σύνταγμα ἔχει μιὰ ἀ­τέλεια. Ποιά; Ὅτι, ἐπὶ φλεγόντων θεμάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν ὅλο τὸ λαό, δὲν μπορεῖτε, σεῖς κύριοι οἱ τριακόσοι, νὰ κλείνεστε στὸ κοινοβούλιο καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ λαοῦ νὰ λαμβάνετε ἀποφά­σεις. Ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐ­τῶν πρέπει ὁ λαὸς νὰ καλῆται σὲ δη­μοψήφισμα, ὅπως γίνεται στὴν Ἑλβετία. Μακάρι νὰ γινόταν κ᾽ ἐδῶ αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισι. Δὲν ἔ­χουμε ἐκλογὲς κάθε μέρα, ἀλ­λὰ εἶνε μερικὰ ζητήματα, σὰν αὐτὸ καὶ σὰν τὸ ζήτημα τῶν θεα­μάτων, ποὺ χρειάζεται νὰ ἐρωτηθῇ ὁ λαός. Τὸ βρίσκετε μικρὸ ζή­τημα αὐτό; Φωνάξαμε, βγήκαμε στοὺς δρόμους, στὰ πεζοδρό­μια. –Ἄκου παπᾶς, λέει ὁ ἀστυνόμος ποὺ μᾶς γράπωσε ἀπὸ τὸ ῥά­σο, ἄκου παπᾶς καθυστερημένος ν᾽ ἀσχολῆται μὲ τοὺς κινηματο­γράφους! Ἂν ἴσχυε ὅμως ὁ θεσμὸς τοῦ δημοψηφίσματος, θὰ ἐτί­θετο στὸ λαὸ τὸ ἐρώτημα· Θέλετε, γονεῖς ποὺ τρέμετε γιὰ τὰ παι­διά σας, θέλετε τέτοια θέατρα καὶ κινηματογράφους; Μὲ καταπληκτικὴ πλειοψηφία ὁ λαὸς θὰ ἔλεγε σ᾽ αὐτοὺς ποὺ ἐμπορεύονται τὸ θέαμα· Νὰ πᾶτε στὸ Χόλλυγουντ, καὶ ὄχι νὰ μεταβάλλετε τὰ παιδιὰ σὲ γκάγκστερ καὶ νὰ μοῦ χτίζετε πολυκατοικίες. Ἂν πάλι, σὺ ὁ λαός, ἐγκρίνῃς τέτοια θεάματα, τότε νὰ μὴν παραπονιέσαι ἂν αὔριο τὸ παιδὶ μ᾽ ἕνα ῥόπαλο σοῦ σπάσῃ τὸ κεφάλι.
Ἂν λοιπὸν ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισι, τὸ ζήτημα τοῦ καρναβάλου ποὺ συγκλονίζει, θὰ λυνόταν ἀμέσως καὶ εἰρηνικά· οὔτε σουγιᾶδες, οὔτε ῥόπαλα, οὔτε καυγᾶδες. Δημοκρατία δὲν λέτε; Ἐρώτημα λοιπὸν κατὰ ἐνορία· Θέλεις, λαέ, καρνάβαλο; Ἐὰν θέλῃ, τότε μὲ γειά του μὲ χαρά του. Ἐγὼ ὅμως γνωρίζω τὸ λαὸ καὶ πιστεύω ὅτι, ὅταν ἀνοιχτοῦν οἱ κάλπες, ὁ καρνάβαλος θά ᾽νε θαμμένος δεκαπέντε ὀργιὲς κάτω ἀπὸ τὰ μαῦρα.
* * *
Θὰ νικήσουμε, ἀδελφοί μου, ὑπὸ τοὺς ἑξῆς 4 ὅρους.
• Πρῶτον· ἐὰν μᾶς ἀφήσουν ἐλεύθερους. Νὰ μᾶς ἀφήσουν ἐλεύθερους νὰ περιοδεύσουμε τὴν πατρίδα μας, νὰ κηρύξουμε ἀπὸ γειτονιὰ σὲ γειτονιά, ἀπὸ καλύβι σὲ καλύβι. Δὲν θέλω νὰ ζῶ, ἐὰν δὲν πέσω ἐπάνω στὸν ἀγῶνα αὐτό. Ἄ, βέβαια! Πρὸ τριῶν ἐ­τῶν (1957) πέρασαν ἀπὸ τὸν Ἰσθμὸ τῆς Κορίνθου 4.000 αὐτοκί­νητα – λιμουζῖνες μὲ 20.000 χιλιάδες ἀνθρώπους. Ἕναν μόνο τὸν σταμάτησαν καὶ τὸν συνέλαβαν σὲ ἀπόστασι 25 χιλιομέτρων. Ἄλτ! στὴν κλούβα, καὶ κατ᾽ εὐθεῖαν στὸ κρατητήριο τῶν Πατρῶν! Ποιός ἦταν; Ὁ ὑποφαινόμενος. Ὅ­λες οἱ πόρνες καὶ οἱ παλλακίδες εἶχαν ἐλευθερία μέσα στὴν Πάτρα, ἕνας μόνο πα­πᾶς, ποὺ ὑπηρέτησε τὸ ἔθνος καὶ τὴν πατρίδα, μέσα στὴν κλούβα καὶ στὸ κρατητήριο. Γιατί; Ἤξεραν αὐτοί. Μοῦ γράφεις, ἐσὺ Ψαθᾶ κ᾽ ἐσὺ Παλαιολόγε, ὅτι μᾶς νίκησε τὸ καθεστὼς αὐτό. Δὲν ἔχουμε οὔτε σουγιᾶ οὔ­τε βόμβες οὔτε πολυβόλο· τίποτα. Λευτεριὰ μόνο δῶστε μας! νὰ κηρύξουμε τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ ἀπὸ συνοικία σὲ συνοικία. Καὶ θὰ δοῦμε ἂν μποροῦσε νὰ γίνῃ καρνάβαλος. Θὰ νικήσουμε λοιπὸν πρῶτον, ἐὰν οἱ κήρυκες ἦταν ἐλεύθεροι νὰ κηρύξουν τὴν ἀλήθεια πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω.
• Θὰ νικήσουμε, δεύτερον, ἐὰν ὅλοι οἱ θεο­λόγοι καὶ ἱεροκήρυκες ἀφήσουν τὸ «γάντι», τὴν ὑπερβολικὴ εὐγένεια καὶ τὰ μειδι­άματα, καὶ καταπιαστοῦν μὲ τὰ φλέγοντα ζητήματα ἀκολουθώντας τὴ γραμμὴ ποὺ χάραξαν οἱ θεόπνευστοι πατέρες τῆς Ἐκ­κλησίας μας.
• Θὰ νικήσουμε, τρίτον. –Θεέ μου, νὰ γίνῃ τὸ θαῦμα–, ἐὰν ὅλα τὰ χριστιανικὰ σωματεῖα ἑνωθοῦν· διαφορετικά, δὲν κάνουμε τίποτα. Ἑνότης· «Εἷς Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα» (Ἐφ. 4,5). Ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης παρακαλῶ ὅλους νὰ ὁμονοήσουμε· ἂν ὅμως εἴμαστε διῃρημένοι καὶ ἄλλα λένε ἀπὸ ἐδῶ, ἄλλα λένε παρακάτω, ὁ λαὸς ζαλίζεται.
• Θὰ νικήσουμε, τέταρτον, –βγάζω κ᾽ ἐγὼ τὸ καλυμμαύχι μου–, ἐὰν κάποιος, δὲν ξέρω ποιόν θ᾽ ἀναδείξῃ ὁ Θεός, πάρῃ τὸ κόσκινο τῶν ἁγίων πατέρων καὶ μέσα σ᾽ αὐτὸ βάλῃ ὅλους τοὺς ῥασοφόρους, τὰ ὀχτὼ χιλιάδες καλυμμαύχια, ἐγκόλπια, πατερί­τσες, μίτρες, διάκους, παπᾶδες, καὶ ἀρχίσῃ νὰ μᾶς κοσκινίζῃ… Πονῶ, ἀδέρφια μου. Ἐὰν δὲν γίνῃ κόσκινο καὶ ἐξεταστῇ ἡ ζωὴ καὶ τοῦ ἱερομονάχου Αὐγουστίνου καὶ βγοῦμε ὅλοι μας μέσα ἀπὸ τὴν κρησάρα, ἐὰν δὲν καθαριστῇ ἡ Ἐκ­κλησία ἀπὸ παπᾶδες καὶ δεσποτάδες πού ᾽νε δημόσιο σκάνδαλο, μὴν περιμένετε προκοπή. Θὰ καθαριστῇ πρῶτα ἡ Ἐκκλησία καὶ μετὰ θὰ καθαριστῇ ἡ κοινωνία. Λοιπόν, νὰ καθαριστοῦ­με, καὶ ὅσοι μείνουν ψηλὰ τὰ λάβαρα, νὰ δώσουν τὴ μάχη. Τότε θὰ νικήσουμε.
Θὰ νικήσουμε, ἀδέρφια. Δὲν εἴμαστε μειοψηφία, εἴμαστε πλειοψηφία. Καὶ ἕνας ἄλλωσ­τε μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ ἀποτελεῖ πλειοψηφία. Θὰ νικήσουμε, γιατὶ ἔχουμε τὴν ἀλήθεια καὶ τὸ φῶς. Θὰ νικήσουμε, γιατὶ ὑπάρχουν αὐτοὶ ποὺ προσεύχονται, ἐκκλησιάζονται, ἐξομολο­γοῦνται καὶ κοινωνοῦν, αὐτοὶ ποὺ δακρύζουν καὶ ἱερουργοῦν μπροστὰ στὸν Ἐσταυρωμένο. Θὰ νικήσουμε, γιατὶ ὁ Θεὸς δὲν εἶνε Θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων. Κλεῖστε τὰ μάτια σας, πετάξτε πάνω ἀπὸ τὸ βοῦρκο. Κοντά μας εἶνε γονεῖς ποὺ ἔφυγαν, πρόγονοι, ἥρωες, μάρτυρες, ὅσιοι· κοντά μας οἱ ἅγιοι Δημήτριος, Γεώργιος καὶ ἄλλοι, οἱ ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι, καὶ μέσα στὴν ψυχὴ τοῦ καθενός μας ἀκούγεται ἡ φωνὴ τοῦ ἁγίου Δημητρίου· «Καὶ Λυ­αῖον νικήσεις καὶ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρήσεις». Ὑπάρχουν πιστοὶ ἕτοιμοι νὰ πέσουν στὴ φωτιὰ γιὰ νὰ νικήσουν τὸ Λυαῖο καὶ νὰ μαρτυρήσουν ὑπὲρ Χριστοῦ.
Μὲ τὴν πίστι αὐτή, ὅτι ὑπάρχουν δυνάμεις μέσα στὸ λαό μας, κι ὅτι καθένας ἀπὸ μᾶς θέλει ν᾽ ἀγωνιστῇ κόντρα μὲ ὅλη τὴν κακία· μὲ τὴν πίστι αὐτὴ χαιρετίζω τὴν αὐγὴ μιᾶς νέας ἀνατολῆς. Ἐμεῖς φεύγουμε, νέα φρουρὰ ἔρχεται, γιὰ μία ἐπανάστασι ἀγάπης ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ! Καὶ τότε μέσα ἀπὸ τ᾽ ἀποκαΐδια θὰ βγῇ μιὰ νέα γενεά, τὴν ὁποία θὰ φρουροῦν ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι, καὶ θὰ βασιλεύῃ ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ ἐσταυρωμένος· ὅν, παῖδες Ἑλλήνων, ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάν­τας τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος
Β΄ μέρος ἀπομαγνητοφωνημένης μεγάλης ἑσπερινῆς ὁμιλίας, ἡ ὁποία ἔγινε στὴν αἴθουσα τοῦ συλλόγου «Ἀπολύτρωσις» Θεσσαλονίκης τὴν Κυριακὴ 21-2-1960. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 17-1-2026.

[toula]

Η μητέρα όλων των αγαθών και το γνώρισμα των μαθητών του Ιησού
και η δύναμη που συγκρατεί όλη μας τη ζωή είναι πάνω απ΄όλα η αγάπη.
Τίποτε άλλο δεν ευχαριστεί το Θεό, όσο το να μη ανταποδίδουμε κακό αντί κακού.
Αν ο γιος σου μάθει προκαταβολικά να σκέπτεται στοχαστικά, απέκτησε
πλούτο μεγαλύτερο από κάθε άλλο πλούτο και δόξα πολύ μεγάλη.
Όπου υπάρχει πνευματική διδασκαλία,
εκεί υπάρχει και σωφροσύνη και σεμνότητα.
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος

[toula]

Ο άγιος μάρτυς Πάμφιλος και οι συν αυτώ
«Αυτοί οι ένδοξοι μάρτυρες, κατά το έκτο έτος του διωγμού του Διοκλητιανού, οδηγήθηκαν στο μαρτύριο από διάφορες πόλεις και διάφορα επαγγέλματα και αξιώματα, και συνενώθηκαν στη μία πίστη του Χριστού.
Ο τρόπος της συλλήψεώς τους έγινε ως εξής: Την ώρα που επρόκειτο αυτοί να διαβούν τις πύλες της πόλης της Καισαρείας, οι φύλακες ζήτησαν να μάθουν ποιοι ήταν και από πού έρχονταν.
Αυτοί αποκάλεσαν τους εαυτούς τους χριστιανούς και πατρίδα έχουν την άνω Ιερουσαλήμ.
Γι’ αυτόν τον λόγο συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στον ηγεμόνα Φιρμιλιανό, με αποτέλεσμα του μεν Ηλία και αυτών που ήταν μαζί του, μετά από πολλά βασανιστήρια, να κόψουν τα κεφάλια, όπως παρομοίως έκοψαν τα κεφάλια και του Παμφίλου και των υπολοίπων.
Ο δε Πορφύριος, επειδή επιζητούσε το σώμα του κυρίου του Παμφίλου, συνελήφθη κι αυτός και παραδόθηκε στη φωτιά. Το ίδιο και ο Ιουλιανός, επειδή ασπαζόταν τα σώματα των αγίων, ρίχτηκε στις φλόγες. Αλλά κι ο Θεόδουλος, σταυρώθηκε σε ξύλο, και μαρτύρησε έτσι. Τελείται δε η σύναξή τους στην αγιότατη μεγάλη Εκκλησία».
Σαν άλλοι δώδεκα απόστολοι προβάλλονται από την Εκκλησία μας σήμερα οι άγιοι δώδεκα μάρτυρες: ο ιερέας Πάμφιλος, ο Ουάλης, ο Σέλευκος, ο Δανιήλ, ο Θεόδουλος, ο Ησαΐας, ο Ιερεμίας, ο Ηλίας, ο Πορφύριος, ο Παύλος, ο Ιουλιανός και ο Σαμουήλ, κι αυτό λόγω του λογισμού τους που κινούνταν με τον ίδιο ζήλο των αποστόλων, ως προς τη σταθερότητα της πίστης τους και την αφοβία τους απέναντι στα μαρτύρια.
«Καθώς γίνατε ισάριθμοι με τους αποστόλους, αθλοφόροι, αναλάβατε λογισμό ίδιου ζήλου με αυτούς, χωρίς να φοβηθείτε την άθεη ωμότητα των τυράννων. Αλλά αφού κηρύξατε με ανδρεία και σταθερότητα τον Σωτήρα, υπομείνατε τις στρεβλώσεις των μελών» («Αποστόλων ισάριθμοι, αθλοφόροι, γενόμενοι, λογισμόν ομόζηλον ανελάβετε, μη πτοηθέντες την άθεον τυράννων ωμότητα∙ αλλ’ ανδρείως και στερρώς τον Σωτήρα κηρύξαντες, υπεμείνατε των μελών τας στρεβλώσεις» (στιχηρό εσπερινού).
Ο άγιος Θεοφάνης ο υμνογράφος προβαίνει και στην ερμηνεία αυτής της ταυτότητας λογισμού τους και της χαρισματικής εμμονής τους στο μαρτύριο, μολονότι προέρχονταν οι περισσότεροι από διαφορετικές περιοχές και δεν σχετίζονταν προ του μαρτυρίου μεταξύ τους: «Η δωδεκάριθμη φάλαγγα συγκροτήθηκε από τη δύναμη του Παναγίου Πνεύματος» («Δυνάμει του Παναγίου Πνεύματος, η δωδεκάριθμος συγκροτηθείσα φάλαγξ») (ωδή α΄).
Το Άγιο Πνεύμα δηλαδή ήταν Εκείνο που τους ένωσε, όπως γενικά ενώνει κατά τρόπο ουσιαστικό τους ανθρώπους, έστω και αν μεταξύ τους μπορεί να είναι άγνωστοι. Πρόκειται για μία αλήθεια που είχε επισημανθεί ήδη απαρχής του χριστιανισμού, όχι μόνον από τους ίδιους τους χριστιανούς, αλλά και από τους ειδωλολάτρες: οι χριστιανοί γνωρίζονται, έλεγαν, και πριν ακόμη γνωριστούν.
Είναι η μία πίστη, ο ένας Κύριος, το ένα βάπτισμα που ακριβώς ενεργοποιεί σ’ αυτούς την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και κάνει ένα τις καρδιές τους.
Το γεγονός της ενότητας των δώδεκα μαρτύρων, έστω και χωρίς γνωριμία πριν από το μαρτύριό τους, κάνει τον άγιο υμνογράφο να τους δει και ως σμικρογραφία της ίδιας της Εκκλησίας. Η Εκκλησία αποτελεί το σώμα του Χριστού που περιλαμβάνει όλους τους πιστούς ανθρώπους ανά τον κόσμο, ανεξάρτητα από φυλή, γλώσσα, φύλο, μόρφωση, κοινωνική τάξη.
Το ενοποιό στοιχείο είναι, όπως είπαμε, η μία πίστη, το ένα βάπτισμα, ο ένας Κύριος. Το κοινό τους μαρτύριο λοιπόν, παρόλη τη διαφορετικότητά τους, είναι μία εξαγγελία αυτού που είναι η Εκκλησία: η αγκαλιά του Κυρίου για όλους τους ανθρώπους.
Στην τετάρτη ωδή μάς το τονίζει: «Ήλθατε από ποικίλα πολιτεύματα και αξιωθήκατε να διασώζετε εν σμικρώ ολόκληρο τον τύπο της Εκκλησίας, γι’ αυτό και με συμφωνία κραυγάζετε: Δόξα στη δύναμή Σου, Κύριε» («Από ποικίλων αχθέντες πολιτευμάτων, ως εν βραχεί ολόκληρον τύπον εκκλησίας σώζειν ηξιώθητε, συμφώνως κραυγάζοντες∙ Δόξα τη δυνάμει σου, Κύριε»).
Χρειάζεται όμως να επεκτείνουμε αυτό που προηγουμένως ανέφερε ο άγιος Θεοφάνης, ότι δηλαδή η ενότητα των δώδεκα μαρτύρων ήταν απόρροια της παρουσίας του αγίου Πνεύματος. Κι είναι μία διευκρίνιση που κάνει όχι μία φορά ο άγιος υμνογράφος.
Το Άγιο Πνεύμα συγκρότησε σε μία φάλαγγα και τους δώδεκα, διότι βρήκε έτοιμη την καρδία τους για κάτι τέτοιο. Τους βρήκε δηλαδή, κατά το ίδιο το όνομα του αγίου Παμφίλου, σε ετοιμότητα αγάπης, φιλίας, προς τον Χριστό. Μόνον όποιος έχει μεταθέσει εν αγάπη την ύπαρξή του σε Εκείνον, μπορεί να δει ενεργούσα μέσα του και την ενοποιό παρουσία του Πνεύματος του Θεού.
«Αγάπησες τα θεία θελήματα του Χριστού κι έτσι αναδείχτηκες φιλόχριστος σωτήρας των πιστών, γενναιόφρον Πάμφιλε» («Φιλήσας Χριστού τα θεία θελήματα, εδείχθης πιστών ακέστωρ φιλόχριστος, γενναιόφρον Πάμφιλε»), μας λέει το κοντάκιο της εορτής.
Κι αλλού, στους στίχους του συναξαρίου: «Αγαπώντας ο Πάμφιλος Εσένα, Λόγε, παραπάνω από όλα, και την αποτομή της κεφαλής του την θεωρούσε αγαπητή» («Υπέρ το παν σε Πάμφιλος φιλών, Λόγε, και την τομήν ηγείτο της κάρας φίλην»).
παπα Γιώργης Δορμπαράκης
Πηγή:ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ
το «σπιτάκι της Μέλιας»

[toula]

Τον έβρισαν, τον έδειραν και τον έριξαν στη γη κλωτσώντας τον, ώσπου έχασε τις αισθήσεις του !!!!
Άγιος Φλαβιανός Κωνσταντινουπόλεως
Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας έδωσαν μεγάλους αγώνες για να διασωθεί η σώζουσα ορθόδοξη πίστη της Εκκλησίας μας. Μόνο που αυτός ο αγώνας τους είχε μεγάλο κόστος για τους ίδιους. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Φλαβιανός αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος προέταξε την ορθόδοξη πίστη και ήρθε σε σύγκρουση με την πολιτική εξουσία.
Έζησε τον 5ο αιώνα και ήταν πρεσβύτερος της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος διακρίνονταν για την πίστη του, την ευσέβειά του και τις αρετές του. Τον Ιούλιο του 448 κοιμήθηκε ο αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως άγιος Πρόκλος (434-448). Για τη θέση του προτάθηκε ο Φλαβιανός, ο οποίος κατείχε το αξίωμα του σκευοφύλακα της Μεγάλης Εκκλησίας. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β΄ (408-450), τη στιγμή της χειροτονίας του, υποκινούμενος από κάποιον άθλιο κόλακα, τον ευνούχο Χρυσάφιο, ζήτησε από τον Φλαβιανό μια ποσότητα χρυσού, ως αντάλλαγμα για την επιλογή του στο θρόνο της Βασιλεύουσας. Ο ακέραιος Φλαβιανός, προκειμένου να ντροπιάσει τον άθλιο Χρυσάφιο και να τον εκθέσει στα μάτια του αυτοκράτορα, έδωσε εντολή να σταλούν στον Θεοδόσιο τα λειτουργικά σκεύη της Μεγάλης Εκκλησίας! Με τη συμβολική αυτή πράξη του ο Φλαβιανός ήθελε επίσης να στηλιτεύσει την μάστιγα της σιμωνίας, δηλαδή την κατάληψη υψηλών εκκλησιαστικών θέσεων, με εξαγορά!
Η ενέργεια αυτή εξόργισε τον ευνούχο Χρυσάφιο. Γι’ αυτό έβαλε ως σκοπό της ζωής του την εξόντωση του Φλαβιανού. Άρχισε με ψεύτικες διαδώσεις, να διαταράξει τις καλές σχέσεις του Φλαβιανού με την ευσεβή Πουλχερία (αγία της Εκκλησίας μας), αδελφή του Θεοδοσίου, η οποία ουσιαστικά κυβερνούσε το κράτος. Διέδωσε ότι δήθεν είχε πεισθεί από τον Φλαβιανό να αφήσει την εξουσία και να αναλάβει εκκλησιαστικό αξίωμα, να χειροτονηθεί από αυτόν διακόνισσα. Ο Φλαβιανός ζήτησε από την Πουλχερία να παραμείνει στη θέση της και να αποφεύγει να εκδηλώνεται υπέρ του, δημόσια.
Αφού απέτυχε με αυτή τη ραδιουργία του ο Χρυσάφιος να πλήξει τον Φλαβιανό, έφτασε πιο ακραία ενέργεια. Εκμεταλλευόμενος την εξουσία του στήριξε έναν επιφανή κληρικό της Βασιλεύουσας, τον αρχιμανδρίτη Ευτυχή, ο οποίος έπεσε στην αίρεση του μονοφυσιτισμού, μετά την καταδίκη του αιρετικού Νεστορίου, από τη Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο (431). Θέλοντας να καταπολεμήσει τον νεστοριανισμό, ο οποίος δίδασκε ότι ο Χριστός είχε μία φύση, ανθρώπινη, έφτασε στο σημείο να αρνηθεί την ανθρώπινη φύση του Χριστού, και να διδάσκει ότι είχε μία φύση, τη θεία, η οποία είχε απορροφήσει την ανθρώπινη (μονοφυσιτισμός). Αδιαφορώντας ο ευνούχος Χρυσάφιος για την αλήθεια της Εκκλησίας και τις φοβερές συνέπειες που θα έφερνε σ’ αυτή, και ωθούμενος από φοβερό μίσος κατά του Φλαβιανού, άρχισε να παρέχει στήριξη στον αιρετικό κληρικό. Μάλιστα σκόπευε να του δώσει τη θέση του εκθρονισμένου πατριάρχη!
Τον Νοέμβριο του 448 είχε συγκληθεί Ενδημούσα Σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη. Σε αυτή ο Επίσκοπος Δορυλαίου Ευσέβιος κατάγγειλε τον Ευτυχή ως αιρετικό. Κλήθηκε να απολογηθεί, αλλά αρνούνταν επανειλημμένα, με διάφορες δικαιολογίες. Τελικά παρουσιάστηκε και ομολόγησε τις κακοδοξίες του. Η Σύνοδος τον αφόρισε, ορίζοντας την πίστη της Εκκλησίας στις δύο φύσεις του Χριστού. Ο Φλαβιανός γνωστοποίησε με γράμμα του στον πάπα Ρώμης άγιο Λέοντα το συμβάν. Ο Ευτυχής έστειλε παραπλανητική επιστολή στον Λέοντα, μη μπορώντας να τον πείσει για τις δήθεν ορθόδοξες θέσεις του. Ο Λέων έστειλε δύο επιστολές στον Φλαβιανό, συμφωνώντας για την καταδίκη του Ευτυχή. Η δεύτερη επιστολή του είναι γνωστή ως «Τόμος του Λέοντος» και αποτέλεσε την βάση των αποφάσεων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου.
Ο Ευτυχής και ο σύμμαχός του Χρυσάφιος, δεν κατέθεσαν τα όπλα. Απευθύνθηκαν στον αρχιεπίσκοπο Αλεξανδρείας Διόσκουρο, έναν απαίσιο, ραδιούργο και φιλόδοξο άνδρα, καταγγέλλοντας τον Φλαβιανό ως νεστοριανιστή! Με την υποστήριξη δε της αυτοκράτειρας Ευδοκίας, η οποία μισούσε την Πουλχερία και ήθελε την εκδίωξή της από τα ανάκτορα, και υποστηρίζοντας τον Ευτυχή, συγκάλεσε, τον Αύγουστο του 449, ψευδοσύνοδο στην Έφεσο, με σκοπό να καταδικάσουν τον Φλαβιανό. Μάλιστα ο Διόσκουρος υιοθέτησε τις κακοδοξίες του Ευτυχή, τις οποίες υποστήριξε, ως δήθεν ορθόδοξη διδασκαλία, με ένα πλήθος φανατικών Επισκόπων και μοναχών από την Αίγυπτο. Έφερε μαζί του έναν διαβόητο αιρετικό μοναχό, τον Βαρσουμά από την Συρία, με χίλιους μοναχούς για να ασκήσουν τρομοκρατία στους ορθοδόξους Επισκόπους. Έπιασαν τις πόρτες του κτηρίου και ήταν έτοιμοι να επέμβουν όταν έπαιρναν εντολή.
Με βία και φωνασκίες, κατόρθωσαν να παρουσιάσουν ως «ορθόδοξο» τον Ευτυχή και τη διδασκαλία του ως «ορθόδοξη». Ο Ευτυχής αποκαταστάθηκε και ο Φλαβιανός και ο Ευσέβιος Δορυλαίου καταδικάστηκαν, ως δήθεν νεστοριανοί αιρετικοί! Όταν άρχισαν να διαμαρτύρονται και να παρακαλούν γονατιστοί να αποφευχθεί τέτοια κατάπτωση, ο Διόσκουρος άνοιξε τις πόρτες και εισέβαλλε ο ανθύπατος της Ασίας, με τη συνοδεία στρατιωτών και συρφετό φανατισμένων αιρετικών μοναχών, ναυτών και ανθρώπων του υποκόσμου, όρμισαν κατά του Φλαβιανού, ο οποίος έτρεξε να πιαστεί από την Αγία Τράπεζα και να σώσει τη ζωή του. Οι στρατιώτες τον έσυραν έξω και τον πίεζαν, μαζί με τους άλλους ορθοδόξους Επισκόπους να υπογράψουν τις αιρετικές αποφάσεις και την καθαίρεσή του. Κατόπιν τον παρέδωσαν στον Βαρσουμά και τους κακοποιούς μοναχούς και λαϊκούς ακολούθους του, οι οποίοι άρχισαν να τον βασανίζουν, χωρίς οίκτο. Τον έβρισαν, τον έδειραν και τον έριξαν στη γη κλωτσώντας τον, ώσπου έχασε τις αισθήσεις του.
Η κακοποίησή του ήταν τέτοια, ώστε προξένησε ανεπανόρθωτες βλάβες στην υγεία, του. Τρεις ημέρες μετά κοιμήθηκε, υποκύπτοντας στα τραύματά του, καθ’ οδόν προς την εξορία, στην πόλη Ύπιδα της Λυδίας.
Το 450, μετά το θάνατο του Θεοδοσίου, όταν ανέλαβε η Πουλχερία, την αντιβασιλεία, μετέφερε το λείψανο του αγίου Φλαβιανού στην Κωνσταντινούπολη και το ενταφίασε στο ναό των Αγίων Αποστόλων. Συγκάλεσε δε την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο (451), η οποία καταδίκασε τον Διόσκουρο και Ευτυχή, κήρυξε «ληστρική» την Σύνοδο της Εφέσου και κατέταξε τον Φλαβιανό στους αγίους και ομολογητές της πίστεως. Η μνήμη του τιμάται στις 16 Φεβρουαρίου.
Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος

[toula]

Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ
«Ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων ἐμοὶ ἐποιήσατε»
Στὶς παραβολὲς ποὺ χρησιμοποιοῦσε ὁ Κύριος, ἔλεγε τὴ φράση ‹‹ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν›› (Ματθ. 22,2), δηλ. Παρομοιάζεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν μὲ δέκα παρθένες, μὲ πολύτιμο μαργαρίτη, μὲ ἀγρὸ ἢ μὲ χαμένη δραχμὴ κ. ἄ. Στὸ σημερινὸ ὅμως Εὐαγγέλιο δὲν ὁμιλεῖ παραβολικά, ἀλλὰ ἀποκαλύπτει μιὰ κατάσταση πραγματικὴ καὶ δείχνει ἀποκαλυμμένο τὸν ἑαυτό Του, γι’ αὐτὸ καὶ λέγει ‹‹ὅταν ἔλθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ› (25,31), ποὺ σημαίνει πὼς ἡ περικοπὴ ἐκφράζει πλήρως τὴν ἀλήθεια γιὰ τὴν τελικὴ Κρίση τῶν ἀνθρώπων.
Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ἐλεημοσύνη τῶν ἀνθρώπων
Μία ἰδιότητα τοῦ Θεοῦ εἶναι τὸ ἔλεός Του. Μᾶς καταδιώκει συνεχῶς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ἐπίσης ὁ ἄνθρωπος, ὁ πλασμένος κατ’ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, ἔχει πολλὰ κοινὰ σημεῖα μὲ τὸ Δημιουργό του, ἀλλὰ κατ’ ἐξοχὴν ἡ ἰδιότητα τῆς ἐλεημοσύνης καὶ τῆς εὐεργεσίας τοῦ πλησίον εἶναι ἐκείνη ποὺ τὸν κάνει νὰ πλησιάζει τὸν Κύριο. Ὁ Χριστὸς διῆγε τὴ ζωὴ Του κάνοντας διαρκῶς εὐεργεσίες στοὺς ἄλλους καὶ ‹‹ἰᾶτο πάντας›› (Λουκ. 6,19). Ἀκόμη καὶ τὸν ἑαυτὸ Του ἔδωσε ‹‹λύτρον ἀντὶ πολλῶν›› (Μάρκ. 10,45), ὡς δεῖγμα καὶ καρπὸ τῆς μεγάλης Του ἀγάπης πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Οἱ φτωχοὶ ἀδελφοί μας, εἴτε εἶναι πεινασμένοι εἴτε ἄρρωστοι καὶ ἐνδεεῖς, εἶναι ἀδέλφια τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ τὸν ἔχουν ‹‹ἐνδυθεῖ››, ‹‹κατὰ τὸν ἔσω ἀνθρωπον››, σύμφωνα μὲ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸ Θεολόγο. Ἔχουν τὸ ἴδιο βάπτισμα μέ μᾶς, μετέχουν στὴν ἴδια χάρη, ὑπακούουν στοὺς ἴδιους νόμους τοῦ Θεοῦ, μετέχουν στὴν ἴδια θεία Εὐχαριστία κι ἔχουν τὶς ἴδιες μὲ μᾶς ἐλπίδες. Πολὺ ὡραῖα τὸ τονίζει αὐτὸ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ‹‹ἀδελφὸν γὰρ τὸ βάπτισμα ἐργάζεται καὶ ἡ τῶν θείων μηστηρίων κοινωνία››. Ἡ ἐλεήμων καρδία κάνει τὸν ἄνθρωπο κληρονόμο τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ κι ὄχι τόσο τὰ μεγάλα χαρίσματα, ὅπως π.χ. τὰ θαύματα, τὸ προορατικὸ χάρισμα, ἡ μεγάλη σοφία τοῦ νοῦ κ.λ.π.
Ἕνας μεγάλος ἀσκητὴς τῆς ἐρήμου, ὁ Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος, περιγράφει πῶς πρέπει νὰ εἶναι μία ἐλεήμων καρδιά, δηλ. πῶς γίνεται ὁ ἄνθρωπος φιλάνθρωπος. Ὀφείλει νὰ καίγεται ἡ καρδιά του ἀπὸ ἀγάπη γιὰ ὅλη τὴν κτίση. Νὰ ἀγωνιᾶ ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων, ὑπὲρ τῶν ὀρνέων, ὑπὲρ τῶν ζώων, ἀκόμη καὶ ὑπὲρ τῶν δαιμόνων, ἂν εἶναι δυνατόν. Στὸν ἄνθρωπο ποὺ εἶχε τέτοια καρδιά, τὰ δάκρυα εἶναι ἀσταμάτητα. Δὲν μπορεῖ ν’ ἀκούσει δυστυχία ἢ νὰ δεῖ κάποια βλάβη καὶ νὰ μὴ συγκλονισθεῖ, νὰ μὴ δακρύσει. Προσεύχεται μὲ δάκρυα καὶ ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν του ἀκόμη καὶ ὑπὲρ τῆς φύσεως. Ὅλοι κι ὅλα νὰ ἐλεηθοῦν ἀπ’τὸ Θεό. Βλέπουμε, λοιπόν, πὼς ἕνα δάκρυ μπορεῖ νὰ μᾶς δώσει τὴν εὐκαιρία νὰ κάνουμε δική μας τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Πῶς ἐκδηλώνεται ἡ ἀγάπη μας πρὸς τοὺς ἄλλους;
Ἕνας ἀοίδιμος Ἐπίσκοπος, ὁ Κοζάνης Διονύσιος, γράφει πὼς ἁπλὰ περιστατικὰ τῆς καθημερινῆς ζωῆς μας θὰ μᾶς κρίνουν. Ὄχι σοφία, ὄχι πολιτικὴ ἐξουσία καὶ δύναμη, ὄχι ὑλικὸς πλοῦτος καὶ χρήματα, ὄχι σωματικὴ ρώμη καὶ ὡραιότητα. Δὲν εἶναι αὐτὰ ποὺ ἔχουν ἀξία ἐκείνη τὴν ἡμέρα τῆς Κρίσεως ἀλλὰ γεγονότα ἁπλά, ὅπως τὰ βλέπουμε στὴν καθημερινὴ ζωή. Ἕνα πιάτο φαγητοῦ, μιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση στὸν ἄλλο, μία συμπαράσταση σὲ κεῖνον ποὺ περνάει δύσκολες ὧρες, μία ἁπλὴ ἐπίσκεψη στὸν πονεμένο. Ὅλα αὐτὰ γίνονται μὲ ἀθόρυβο τρόπο, χωρὶς τυμπανοκρουσίες καὶ δημοσιεύσεις. Ὁ χριστιανὸς ποὺ πιστεύει καὶ ἐνεργεῖ τὴν πίστη του, ἀποφεύγει τὶς θεαματικὲς ἐκδηλώσεις κι ἐκείνους τοὺς πομπώδεις τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους μᾶς ἔχει συνηθίσει ἡ ἐποχή μας. Τὸ μοναδικὸ πράγμα ποὺ θὰ πάρουμε στὴν ἄλλη ζωὴ εἶναι ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ ὁποία γίνεται συνήγορος γιὰ μᾶς στὸ Θεό.
Τὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο ἀπευθύνεται σ’ ὅλους ἐμᾶς ποὺ τιμᾶμε τὴν εἰκόνα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ λησμονοῦμε νὰ τιμήσουμε τὴν ἔμψυχη εἰκόνα Του ποὺ εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ἂς ἀκούσουμε τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸ Θεολόγο ποὺ μᾶς προτρέπει: ‹‹Πλούτισον μὴ περιουσίαν μόνον, ἀλλὰ καὶ εὐσέβειαν…››, δηλ. ἄς πλουτίσουμε ὄχι μόνον σὲ ὑλικὰ ἀγαθά, ἀλλὰ καὶ σὲ εὐσέβεια. Ἄς γίνουμε ἐμεῖς στὸν κάθε πτωχὸ ποὺ θὰ συναντήσουμε ὅ,τι εἶναι ὁ Θεὸς γιὰ ὅλους μας, γιὰ νὰ βροῦμε κι ἐμεῖς ἔλεος.
Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας Ἰωὴλ

[toula]

Ἀγάπη: Τὸ κριτήριο τοῦ Θεοῦ (Ματθ. 25, 31- 46)
Ἕνα ἀναπόφευκτο γεγονός, ποὺ θὰ τερματίσει τὴν ἱστορία τοῦ κόσμου καὶ θὰ σφραγίσει τὴν προσωπική μας ζωή, παρουσιάζει ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ παραβολὴ τῆς μέλλουσας κρίσης, «ὅταν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου». Ὅσο τολμηρὸ καὶ παράδοξο κι ἂν ἀκούγεται, ὁ Χριστὸς δὲν θὰ ξαναέρθει, ἀφοῦ ἤδη εἶναι πανταχοῦ παρὼν στὴ συμπαντικὴ πραγματικότητα καὶ τὴν ἱστορία τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Χριστὸς δὲν ἔφυγε ποτὲ ἀπὸ τὴ ζωή μας, «ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμί πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ. 28,22). Κάποτε, στὸν ἐπίλογο τῆς ζωῆς τοῦ κόσμου, ἁπλῶς θὰ φανερωθεῖ, καὶ θὰ λάμψει αὐτὸ ποὺ τώρα δὲν βλέπουμε, καὶ ὅμως ὑπάρχει, ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ δόξα Του. Τότε τὰ σκηνικά του κόσμου καὶ τὰ παρασκήνια τῆς ἱστορίας θὰ πέσουν καὶ ἡ ζωὴ τοῦ κάθε ἄνθρωπου θὰ κριθεῖ.
Ἀγάπη στὸν ἄνθρωπο, τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ
Δυστυχῶς στὴ σκέψη πολλῶν ἀνθρώπων τὸ προφητικὸ βάθος τῆς παραβολῆς τῆς μέλλουσας κρίσης διαστρέφεται ἐπικίνδυνα, κάθε φορὰ ποὺ τὴν ἀντιλαμβάνονται μὲ ἕναν τρόπο ποὺ πανικοβάλλει καὶ τρομοκρατεῖ μὲ ἀπειλές, καταδίκες καὶ τιμωρίες. Ὅμως ὁ Θεὸς δὲν τιμωρεῖ, ἀλλὰ ὁ ἄνθρωπος αὐτοτιμωρεῖται μὲ τὶς ἐπιλογές του καὶ τὶς συμπεριφορές του, ὅπως ὑπαινίσσεται ὁ Χριστός, ὅταν λέει «καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστὶν» (Ἰω. 5,30). Ὁ Χριστὸς ἀκούει καὶ ἀποδέχεται τὴ δική μας ἀπόφαση. Ἀπὸ τὴ δική μας τοποθέτηση ἐξαρτᾶται ἡ κρίση Του. Κάθε φορὰ ποὺ ἀρνούμαστε τὴν ἀγάπη γιὰ τὸν ἐμπερίστατο ἄνθρωπο ἀρνούμαστε τὸν ἴδιο τὸν Θεό. Γι’ αὐτό, ἂν ἀδιαφορήσουμε καὶ δὲν ἀγαπήσουμε τὸν συνάνθρωπο, τότε θὰ κριθοῦμε ἀπὸ τὸν Υἱὸ τοῦ ἀνθρώπου.
Ἡ ἀγάπη, λοιπόν, γίνεται τὸ ἀπόλυτο καὶ διαχρονικὸ μέτρο τοῦ Θεοῦ, ποὺ μᾶς ζυγίζει. Ἀποτελεῖ τὸ ἀδιαμφισβήτητο κριτήριο τῆς κρίσεώς Του. Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει ἄλλον ἀσφαλῆ τρόπο καὶ δρόμο, γιὰ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεὸ καὶ νὰ ζήσει τὴν ὑπαρξιακή του εὐτυχία (αὐτὸ ποὺ λέμε σωτηρία), παρὰ μόνο τὴν ἔμπρακτη ἀγάπη στὸν ἄλλον ἄνθρωπο. Ἐδῶ σημασία δὲν ἔχει τὸ ποιὸς εἶναι ὁ πλησίον, ἀλλὰ τὸ πῶς θὰ σταθοῦμε ἐμεῖς «πλησίον», δηλαδή, κοντὰ στὸν ἄλλο.
Ὁ ὅσιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος τονίζει ὅτι «ὅταν φθάνουμε στὴν ἀγάπη, φθάνουμε στὸν Θεὸ καὶ ὁ δρόμος τοῦ ἀγώνα μας τελειώνει». Ὁ Χριστὸς ταυτίζεται μὲ τοὺς ταλαιπωρημένους, τοὺς θλιμμένους, τοὺς καταφρονημένους. Μᾶς ζητᾶ νὰ τὸν ἀνακαλύψουμε καὶ νὰ τὸν συναντήσουμε μέσα ἀπὸ τὴν ἀγάπη μας γιὰ αὐτούς. Ὅταν πάσχει ὁ ἄνθρωπος, συμπάσχει μαζί του καὶ ὁ Θεός. Γι’ αὐτὸ ἡ ἔμπρακτη ἀγάπη γιὰ τὸν πάσχοντα ἄνθρωπο ἀποδεικνύει μὲ τρόπο ἁπτὸ καὶ χειροπιαστὸ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀγάπη μας γιὰ τὸν Θεό.
Ἡ ἀγάπη ὡς διακονία
«Καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι»; Ἂν ἡ ἀγάπη δὲν διακονεῖ, τότε δὲν εἶναι γνήσια καὶ ξεπέφτει. Ἡ διακονία εἶναι κορυφαῖος τρόπος χριστιανικῆς παρουσίας καὶ μαρτυρίας. Εἶναι θυσία χωρὶς ὑπολογισμό, ἡ ὁποία θεραπεύει ὅ,τι πονάει τὸν ὅλο ἄνθρωπο. Ὁ πεινασμένος, ὁ διψασμένος, ὁ γυμνός, ὁ ξένος, ὁ φυλακισμένος, ὁ ἄρρωστος εἶναι καταστάσεις ζωῆς ποὺ μαστίζουν τὸν ἄνθρωπο ὡς πρόσωπο καὶ ὡς κοινωνία. Ὁ διάβολος, ἡ ἁμαρτία καὶ ἡ φθορὰ δημιουργοῦν συνεχῶς ἀναρίθμητες ἑστίες καὶ πλέγματα ἀνάγκης ποὺ μᾶς κυκλώνουν. Ἀσθένειες, δυστυχία, θεομηνίες, πείνα, ἐγκληματικότητα, περιφρόνηση, μοναξιά, ἐγκατάλειψη, ἐκμετάλλευση, μετανάστευση, ἀδικία, ἀνεργία, εἶναι ὁ χῶρος τῆς ἀνάγκης καὶ τῆς ἀδυναμίας τοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι καταστάσεις ὕπαρξης τῶν ἐλαχίστων ἀδελφῶν τοῦ Χριστοῦ.
Γεννιέται ὅμως ἕνα ἐρώτημα, Πῶς τοὺς ἀντιμετωπίζουμε; Οἱ πιὸ πολλοὶ ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς προσπερνᾶμε ἀδιάφορα ἤ τοὺς «προσφέρουμε» ἁπλῶς τὸν οἶκτο μας. Περιορίζουμε καὶ ἐξαντλοῦμε τὸ νόημα τῆς παραβολῆς στὸ καθῆκον τῆς ἐλεημοσύνης. Δὲν μποροῦμε νὰ ὑπερνικήσουμε τὸ φόβο καὶ τὴν ἀνασφάλεια ποὺ γεννᾶ μέσα μας ἡ ἀνωνυμία τοῦ ἀγνώστου συνανθρώπου μας, τοῦ πρόσφυγα καὶ τοῦ λαθρομετανάστη, τοῦ ἀποξενωμένου καὶ ἐγκαταλελειμμένου. Εἴμαστε τραγικὰ ἀνίκανοι νὰ κατέβουμε στὸν «ἅδη τῆς ζωῆς του», ὥστε νὰ τὸν βοηθήσουμε καὶ νὰ τὸν ἀναστήσουμε στὴ ζωὴ τῆς ἀγάπης, κατὰ τὸ παράδειγμα τῆς καθόδου τοῦ Χριστοῦ στὸν ἅδη.
Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ἀναφέρει ὅτι «δὲν μπορῶ νὰ πιστέψω γιὰ ἕναν ἄνθρωπο ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ σωθεῖ, ἂν δὲν κοπιάσει γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ διπλανοῦ του». Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι ὁ διπλανός, ὁ κάθε ἐλάχιστος ἀδελφός τοῦ Χριστοῦ, δὲν πεινάει καὶ διψάει μόνο γιὰ ψωμὶ καὶ νερό, ἀλλὰ γιὰ ἀλήθεια, ἀγάπη καὶ σωτηρία. Ἀμήν.
Ἀρχιμανδρίτης Νικάνωρ Καραγιάννης

[toula]

Τῆς Μελλούσης Κρίσεως (Ματθ. 25, 31-46)
Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Σήμερα, στὴν διαδικασία τῆς προετοιμασίας γιὰ τὴν Σαρακοστή, φθάσαμε στὸ τελευταῖο στάδιο: ἐρχόμαστε ἀντιμέτωποι μὲ τὴν κρίση. Ἂν δώσουμε προσοχὴ σ’ αὐτό, προετοιμαζόμαστε πνευματικὰ γιὰ τὴν ἑπόμενη ἑβδομάδα (ἡ πνευματική μας κατεύθυνση θάναι στὸ χέρι μας), γιατί τὴν ἑπόμενη ἑβδομάδα εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς Συγχώρησης.
Ἡ σύνδεση μεταξὺ τῶν δύο ἡμερῶν εἶναι προφανής. Καὶ μόνο ἂν μποροῦμε νὰ ἔχουμε τὴν συναίσθηση ὅ,τι ὅλοι μας κι ὁ καθένας χωριστὰ θὰ βρεθοῦμε μπροστὰ στὴν κρίση τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν κρίση τοῦ ἀνθρώπου, ἂν μποροῦμε νὰ θυμηθοῦμε καὶ νὰ συνειδητοποιήσουμε σ’ ὅλο του τὸ βάθος, μ’ ἀνοιχτὴ τὴν καρδιά, στὰ σοβαρά, πόσο εἴμαστε, ὅλοι μας, ὑπόχρεοι ὁ ἕνας στὸν ἄλλο, ἔχουμε ὅλοι εὐθύνη ἀπέναντι στὸν ἄλλο γιὰ κάποιο πόνο καὶ βάρος τῆς ζωῆς, τότε θὰ μᾶς φανεῖ εὔκολο, ὅταν μᾶς ζητιέται νὰ συγχωρήσουμε, ὄχι μόνο νὰ συγχωρήσουμε, ἀλλὰ σὰν ἀπάντηση σ’ αὐτὸ τὸ αἴτημα, νὰ ζητήσουμε νὰ συγχωρηθοῦμε.
Δὲν εἶναι μόνο γιὰ ὅ,τι ἔχουμε κάνει, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅσα δὲν κάναμε, ἀπ’ αὐτὴ τὴν ἔλλειψη εὐαισθησίας τῆς ὑπευθυνότητάς μας, ἀπ ὅλα ὅσα θὰ μπορούσαμε νὰ εἴμαστε γιὰ τοὺς ἄλλους, νὰ κάνουμε γιὰ τοὺς ἄλλους, γιατί δὲν ἐκπληρώνουμε τὴν ἀνθρώπινη κλίση μας. Μποροῦμε καὶ πρέπει σ’ ὅλα τὰ ἐπίπεδα καὶ γιὰ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους κι ἀκόμα παραπέρα γιὰ ὅλο τὸν κόσμο ποὺ εἶναι δικός μας, νὰ εἴμαστε μία εὐλογία καὶ μία ἀποκάλυψη γιὰ τὰ μεγάλα, γιὰ πράγματα τόσο μεγάλα καὶ τόσο βαθιά, ποὺ οἱ ἄνθρωποι, ἐμεῖς πρῶτ’ ἀπ ὅλα, νὰ μποροῦμε νὰ συνειδητοποιοῦμε ὅτι εἴμαστε στὴν κλίμακα τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡ κλίση μας εἶναι ὄχι μόνο ἠθική, ἀλλὰ τόσο μεγάλη ὅσο κι ὁ Θεός. Ἕνας μυστικιστὴς Γερμανὸς λέει σ’ ἕνα ἀπ’ τὰ ποήματά του «εἶμαι τόσο μεγάλος ὅπως ὁ Θεός, ὁ Θεὸς εἶναι τόσο μικρὸς ὅσο ἐγώ.»
Ἂν μποροῦμε νὰ θυμόμαστε μόνο αὐτὸ, κι αὐτὸ εἶναι ὅτι ἡ κρίση δὲν εἶναι μία στιγμὴ μόνο, τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ ἔρθουμε ἀπέναντι στὸν φόβο τῆς καταδίκης· αὐτὸ εἶναι κατὰ τὴν ἀπόλυτη ἔννοια τῆς κρίσης κάτι μεγάλο καὶ ἐμπνευσμένο. Δὲν θὰ κριθοῦμε μὲ βάση τὰ ἀνθρώπινα πρότυπα συμπεριφορᾶς καὶ κοσμιότητα. Θὰ κριθοῦμε σύμφωνα μὲ δεδομένα πέραν τῆς συνηθισμένης ἀνθρώπινης ζωῆς. Θὰ κριθοῦμε στὴν ζυγαριὰ τοῦ Θεοῦ, κι ἡ ζυγαριὰ τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἀγάπη, ὄχι ἡ ἀγάπη ποὺ νιώσαμε, ἡ συναισθηματική, ἀλλὰ ἡ ἀγάπη ποὺ ζήσαμε καὶ ἐκπληρώσαμε. Τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ κριθοῦμε, ὅτι πράγματι κρινόμαστε συνέχεια, μ’ ὅλους τοὺς τρόπους, πέρα ἀπ’ τὰ μικρότερα πρέπει μας, θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς ἀποκαλύψει τὸ ἐν δυνάμει μεγαλεῖο μας. Κι ἡ παραβολὴ ποὺ διαβάζουμε σήμερα, μπορεῖ νὰ εἰδωθεῖ ἀπὸ τόσες σκοπιές: οἱ ἄνθρωποι κρίνονται ἀπὸ τὸν Χριστό, στὴν παραβολή Του, μὲ βάση τὴν ἀνθρωπιά τους. Ὑπῆρξαν αὐτοὶ ἄνθρωποι ἢ ὄχι; Ἤξεραν πῶς ν’ ἀγαποῦν, πρῶτα μὲς τὴν καρδιά τους, ἀλλὰ καὶ μὲ πράξεις, στὸ βάθος τῶν πράξεων, γιατί ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τὸ θέτει, ὅποιος λέει, ὅτι ἀγαπᾶ τὸν Θεὸ καὶ δὲν ἀγαπᾶ τὸν διπλανό του ἐνεργά, δημιουργικά, εἶναι ἕνας ψεύτης. Καὶ δὲν εἶναι ἀγάπη Θεοῦ, ἂν δὲν ἐκφράζεται σὲ κάθε λεπτομέρεια τῆς σχέσης μὲ τοὺς ἀνθρώπους συνολικὰ, ἀλλὰ καὶ μὲ κάθε πρόσωπο ξεχωριστά.
Κι ἐπίσης, ἂς προετοιμαστοῦμε αὐτὴ τὴν ἑβδομάδα γιὰ τὸ τελευταῖο στάδιο τῆς πορείας ρωτώντας τοὺς ἑαυτούς μας ἐμπρὸς σ’ αὐτὴ τὴν θεία κρίση «εἶμαι ἄνθρωπος; Εἶμαι ἄνθρωπος μέσα μου, στὴν συμπεριφορά μου- ὄχι γενικὰ στὴν στάση μου, ἀλλὰ στοὺς τρόπους μου: εἶναι ἀνθρώπινοι οἱ τρόποι μου; Εἶναι ἡ ζωή μου μία ἔκφραση λεπτῆς, στοχαστικῆς, μὲ ὀξυδέρκεια καὶ δημιουργικότητα, καὶ κάποιες φορὲς γενναιόδωρης καὶ θυσιαστικῆς ἀγάπης; Σὰν ἀντικείμενο ἀγάπης στὸ τέστ αὐτῆς τῆς ἀγάπης, πρέπει νὰ ’ναι ὁ διπλανός μου· τὸ ν΄ ἀγαπᾶς τὸν Θεὸ ποὺ δὲν ζητᾶ τίποτα εἶναι τόσο εὔκολο.»
Κι ἂν στὴν διάρκεια αὐτῆς τῆς ἑβδομάδας βροῦμε ποῦ ἀνήκουμε, θὰ ἔχουμε βρεῖ καὶ τὶς ἀδυναμίες καὶ τὸ μεγαλεῖο τῆς κλίσης μας· ἀφοῦ εἰρηνεύσουμε μ’ ἐκείνους στοὺς ὁποίους ὀφείλουμε, ἔπειτα, ὅταν ἔρθει ἡ ὥρα τῆς συγχώρεσης, κι ὅταν κάποιος ἄλλος ἔχει ἀνακαλύψει τὸ δικό του χρέος πρὸς ἐμᾶς, θὰ μποροῦμε μὲ χαρὰ νὰ δώσουμε συγχώρεση κι εἰρήνη, μὲ αἴσθηση ὑπευθυνότητας καὶ μὲ μιὰ χαρὰ ποὺ χαρίζει ἡ μετάνοια.
Ἀμήν.
Anthony Bloom

[toula]

Ομιλία εις την Κυριακή της Απόκρεω (Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς)
1. Την περασμένη Κυριακή η Εκκλησία εμνημόνευε την απερίγραπτη φιλανθρωπία του Θεού προς εμάς που παρουσιάζεται με την παραβολή του σεσωσμένου ασώτου. Την σημερινή Κυριακή διδάσκει περί της μελλούσης φρικωδεστάτης κρίσεως του Θεού, χρησιμοποιώντας μια καλή τάξι και ακολουθώντας τις προφητικές φωνές· διότι, λέγει, «θα σου ψάλω, Κύριε, έλεος και κρίσι», και «μια φορά ελάλησε ο Θεός και άκουσα τα δυο αυτά, ότι το κράτος είναι του Θεού και ιδικό σου, Κύριε, το έλεος, διότι εσύ θ’ αποδώσης στον καθένα κατά τα έργα του».
2. Το έλεος λοιπόν και η μακροθυμία προηγείται της θείας κρίσεως. Πραγματικά ο Θεός, έχοντας και περιέχοντας κατ’ εξοχήν όλες τις αρετές, και όντας συγχρόνως δίκαιος και ελεήμων, επειδή το έλεος δεν συμβαδίζει με την κρίσι, σύμφωνα με το γραμμένο, «να μη ευσπλαγχνισθής πτωχό κατά την κρίσι», ευλόγως ο Θεός κατένειμε το καθένα στον καιρό του· τον παρόντα καιρό τον ώρισε για την μακροθυμία, τον μέλλοντα για την ανταπόδοσι. Γι’ αυτό τα τελούμενα στην Εκκλησία η θεία χάρις διέθεσε κατά τέτοιον τρόπο, ώστε εμείς αντιλαμβανόμενοι τούτο, ότι την συγγνώμη για τα αμαρτήματα λαμβάνομε από τα εδώ συμβαίνοντα, να σπεύσωμε, όσο ζούμε ακόμη στον παρόντα βίο, να επιτύχουμε το αιώνιο έλεος και να καταστήσωμε τους εαυτούς μας αξίους της θείας φιλανθρωπίας. Διότι εκείνη η κρίσις, η τελευταία, είναι ανηλέητος γι’ αυτόν που δεν έδειξε έλεος.
3. Περί της απερίγραπτης λοιπόν για μας ευσπλαγχνίας του Θεού ομιλήσαμε μόλις προ ολίγου. Σήμερα δε θα ομιλήσωμε περί της δευτέρας παρουσίας του Χριστού, καθώς και περί της φρικωδεστάτης κρίσεως και περί όσων θα συμβούν κατ’ αυτήν απορρήτως- πράγματα που οφθαλμός δεν είδε και ους δεν ήκουσε και που δεν ανέβηκαν στη σκέψι ανθρώπου, αν είναι αμέτοχη θείου Πνεύματος, που υπερβαίνουν όχι μόνο την ανθρώπινη αίσθησι, αλλά και τον ανθρώπινο νου και λόγο. Διότι, αν και αυτός που μας διδάσκει για όλα τούτα είναι αυτός που γνωρίζει τα πάντα και πρόκειται να κρίνη όλη τη γη, αλλά συγκαταβαίνει προς την δυναμικότητα των διδασκομένων, προσφέροντας τους λόγους συμμέτρους προς αυτήν. Γι’ αυτό εισάγονται αστραπή και νεφέλες, σάλπιγξ και θρόνος και τα όμοια με αυτά, αν και σύμφωνα με την επαγγελία του περιμένομε καινούς ουρανούς και καινή γη, αφού τα παρόντα αλλοιωθούν.
4. Αν δε αυτά και μόνο λεγόμενα, μάλιστα δε λεγόμενα συγκαταβατικώς, γεμίζουν την ψυχή των συνετών ακροατών με φρίκη και δέος, ποιός θα βαστάση τότε που θα τελούνται τα ίδια τα πράγματα; Πόσο άξιοι πρέπει να είμαστε στα άγια σπουδάσματα και στην ευσέβεια, όταν προσδοκούμε την παρουσία της ημέρας του Θεού, για την οποία, όπως λέγει ο θείος Πέτρος, «οι μεν ουρανοί πυρακτωμένοι θα διαλυθούν, τα δε στοιχεία καιόμενα θα λειώσουν, ενώ η γη και τα κτίσματα που υπάρχουν σ’ αυτήν θα κατακαούν;». Πριν δε από αυτά θα πραγματοποιηθή η σκληρή παρουσία και επήρεια του Αντιχρίστου κατά της πίστεως, η οποία, αν δεν εκολοβωνόταν επιτραπείσα για λίγον χρόνο, δεν θα εσωζόταν κανένας άνθρωπος, όπως λέγει ο Κύριος στα ευαγγέλια. Γι’ αυτό παραγέλλει στους μαθητάς του «αγρυπνείτε λοιπόν παρακαλώντας όλον τον καιρό, για να καταξιωθήτε ν’ αποφύγετε όλα όσα πρόκειται να συμβούν και να σταθήτε εμπρός στον Υιό του ανθρώπου».
5. Βέβαια όλα εκείνα είναι γεμάτα υπερβολική φρίκη, αλλά γι’ αυτούς που δαπανούν τον βίο τους σε απιστία και αδικία και ραθυμία απειλούνται ακόμη δεινότερα από αυτά, καθώς λέγει ο ίδιος ο Κύριος· «τότε θα κλαύσουν όλες οι φυλές της γης». Φυλές δε της γης είναι αυτοί που δεν επειθάρχησαν στον ελθόντα από τον ουρανό, που δεν αναγνωρίζουν και δεν επικαλούνται τον ουράνιο Πατέρα ούτε ανεβάζουν προς αυτόν το γένος δια της ομοιότητος των έργων. Λέγει πάλι ότι «η ημέρα εκείνη θα επέλθει σαν παγίδα σε όλους όσοι κάθονταν επάνω στο πρόσωπο της γης, δηλαδή σ’ εκείνους που με την κραιπάλη και μέθη, με τις τρυφές και τις βιωτικές μέριμνες είναι προσηλωμένοι στη γη και στα γήινα και έχουν προσκολληθή ολοσχερώς στα φαινόμενα κατά την αίσθησι λαμπρά, στον πλούτο, στη δόξα και στην ηδονή. Πραγματικά με την λέξι «πρόσωπο» της γης αινίχθηκε τον φαινομενικώς χαρωπό χαρακτήρα της, ενώ με την λέξι «κάθονται» υπονοεί την επίμονη και ενδόμυχη προσήλωση. Με τους λόγους δε αυτούς συνάπτει προς τους ασεβείς αυτούς που αμάρτησαν αμετανοήτως έως το τέλος, όπως προείπε και ο Ησαΐας, ότι «θα πάρουν φωτιά οι άνομοι και οι αμαρτωλοί συγχρόνως, και δεν θα υπάρξει κανείς να την σβήση». «Η ιδική μας όμως πολιτεία ευρίσκεται στους ουρανούς, από τους οποίους και αναμένομε τον Σωτήρα», λέγει ο απόστολος· και «εσείς δεν είσθε από αυτόν τον κόσμο», έλεγε προς τους μαθητάς του ο Κύριος, προς τους οποίους πάλι λέγει ότι, «όταν θα τελούνται όλα αυτά, ν’ ανασηκωθήτε και να υψώσετε τα κεφάλια σας, διότι προσεγγίζει η απολύτρωσίς σας».
6. Βλέπετε ότι οι ζώντες κατά τον Χριστό γεμίζουν ανέκφραστη χαρά και παρρησία για τα συμβαίνοντα ευθύς έπειτα από εκείνα, ενώ οι ζώντες κατά την σάρκα είναι γεμάτοι αισχύνη και οδύνη και κατήφεια; Καθώς φωνάζει και ο Παύλος λέγοντας, «ο Θεός θ’ αποδώσει στον καθένα κατά τα έργα του, σ’ εκείνους δηλαδή που επιζητούν με έργο αγαθό κατά υπομονή δόξα και τιμή και αφθαρσία θα αποδώσει ζωή αιώνια, ενώ για τους απειθούντας στην αλήθεια, πειθομένους δε στην αδικία θα υπάρξει θυμός και οργή, θα υπάρξει θλίψις και στενοχώρια σε κάθε άνθρωπο που κατεργάζεται το κακό». Πραγματικά παλαιά επί του Νώε, όταν αυξήθηκε η αμαρτία και επικράτησε σε όλο σχεδόν το ανθρώπινο γένος, ήλθε από τον Θεό κατακλυσμός, που κατέστρεψε κάθε πνοή, ενώ μόνο ο δίκαιος αυτός με την οικογένειά του διαφυλάχθηκε για χάρη της γενέσεως ενός δευτέρου κόσμου. Πάλι δε έπειτα από αυτόν ο Θεός την αυξηθείσα κακία περιέκοπτε μερικώς, όπως επί παραδείγματι όταν αποτέφρωσε με πυρ τους Σοδομίτες, κατεπόντισε στη θάλασσα τους Φαραωνίτες, το δε πάντολμο γένος των Ιουδαίων απεδεκάτισε με πείνα και στάση, με νόσους και πικρές ποινές.
7. Ο κοινός όμως ιατρός, που εχρησιμοποίησε χάριν του γένους μας τα αυστηρά φάρμακα και ιατρεύματα, δεν παρέλειψε εκείνα που είναι ευάρεστα και ωφελούν μ’ ευχαρίστηση, αλλά ανύψωσε πατέρες, ανέδειξε προφήτες, ετέλεσε σημεία, έδωσε τον μωσαϊκό νόμο, έστειλε αγγέλους. Επειδή δε και αυτά ήσαν ανίσχυρα για την ασυγκράτητη ορμή της κακίας μας, κατήλθε στη γη κλίνοντας προς τα κάτω τους ουρανούς ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, το μεγάλο ιατρικό που καταπαύει τις βαρείες αμαρτίες· και αφού έγινε για μας τα πάντα, πλην της αμαρτίας, κατήργησε την αμαρτία στον εαυτό του· έπειτα ενίσχυσε κι’ εμάς, ώστε να αμβλύνη το κεντρί εκείνης, και επαραδειγμάτισε στον σταυρό τους αρχηγούς και συνεργούς αυτής καταργώντας δια του θανάτου τον έχοντα την εξουσία του θανάτου.
8. Και, αφού όπως στην εποχή του Νώε κατέκλυσε με ύδωρ τους αμαρτωλούς, έτσι ύστερα κατέκλυσε την αμαρτία δια της δικαιοσύνης και χάριτός του, ανέστησε τον εαυτό του αθάνατο, σαν σπέρμα και απαρχή του αιωνίου κόσμου, σαν παράδειγμα και παράσταση τής με βεβαιότητα ελπιζομένης από εμάς αναστάσεως. Αφού δε ανέστη και αναλήφθηκε στους ουρανούς, εξαπέστειλε σε όλη την οικουμένη αποστόλους, προέβαλε μέγα στίφος μαρτύρων, προέστησε πλήθος διδασκάλων, ανέδειξε συνάξεις οσίων. Επειδή δε, ενώ έκαμε τα πάντα, χωρίς να παραλείψει τίποτε από τα απαραίτητα, είδε πάλι την κακία λόγω του αυτεξουσίου της προαιρέσεώς μας να κορυφώνεται τόσο πολύ, ή μάλλον τότε θα την ιδεί να ανυψώνεται, ώστε τότε πλέον οι άνθρωποι να προσκυνήσουν και να υπακούσουν στον Αντίχριστο, εγκαταλείποντας τον αληθινό Θεό και τον αληθινό Χριστό του· γι’ αυτό θα κατέλθη πάλι από τους ουρανούς με πολλή δύναμι και δόξα, όχι για να μακροθυμήσει, αλλά για να τιμωρήσει εκείνους που δια των πονηρών έργων εθησαύρισαν στους εαυτούς των την οργή κατά τον καιρό της μακροθυμίας του· και τους μεν αθεράπευτους θ’ αποκόψει από τους υγιείς ως σάπια μέλη και θα τους παραδώση στο πυρ, τους δε ιδικούς του θ’ απαλλάξη από την επήρεια και την συναναστροφή των πονηρών ανθρώπων και θα τους καταστήσει κληρονόμους της βασιλείας των ουρανών.
9. Ευθύς λοιπόν μετά την βδελυρά παρρησία του Αντιχρίστου θα κλονήσει τα πάντα αυτός που συγκρότησε τα πάντα, κατά το λεχθέν από τον προφήτη, ότι ακόμη μια φορά «εγώ θα σείσω όχι μόνο την γη, αλλά και τον ουρανό». Ευθύς λοιπόν κλονίζει τον κόσμο και λύει το ανώτατο όριο του σύμπαντος, συμπτύσσει το ουράνιο κύτος και αναμιγνύει την γη με πυρ και συγχέει το παν, από κάτω μεν αναμοχλεύοντας τα παγκόσμια θα ελέγαμε θεμέλια, από άνω δε στέλλοντας το πλήθος των άστρων σαν απερίγραπτους κεραυνούς επάνω στα κεφάλια των θεοποιησάντων τον πονηρό, έτσι ώστε δι’ αυτών πρώτα να τιμωρηθούν όσοι επίστευσαν στον Αντίχριστο, διότι προσηλώθηκαν με τον νου και επείσθηκαν στον αντίθεο ως θεό. Έπειτα δε, αφού επιφανεί ο ίδιος με άφατη δόξα, δια δυνατής σάλπιγγος, όπως παλαιά δι’ εμφυσήματος τον προπάτορα, θα ζωώσει όλους και θα παρουσιάσει ενώπιόν του ζωντανούς όλους τους από τους αιώνας νεκρούς. Και τους μεν ασεβείς δεν θα φέρει σε κρίση ούτε θα τους αξιώσει κανένα λόγο· διότι οι ασεβείς, κατά το γεγραμμένο, δεν θ’ αναστηθούν για κρίσι, αλλά για κατάκρισι.
10. Θα προβάλει δε για την κρίσι όλα τα δικά μας, κατά την αναγινωσκομένη σήμερα φωνή του ευαγγελίου· διότι, λέγει, «όταν έλθη ο Υιός του ανθρώπου στη δόξα του και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί του». Κατά την πρώτη του παρουσία η δόξα της θεότητός του εκρυπτόταν κάτω από την σάρκα την οποία ανέλαβε από εμάς υπέρ ημών, τώρα κρύπτεται προς τον Πατέρα στον ουρανό μαζί με την ομόθεη σάρκα, τότε δε θα αποκαλύψει όλη τη δόξα· διότι θα φανεί ολόλαμπρος από ανατολή έως τη δύση, περιαυγάζοντας τα πέρατα με ακτίνες θεότητος, ενώ παγκόσμιος και ζωοποιός σάλπιγγα θα ηχεί παντού και συγχρόνως θα συγκαλεί προς αυτόν τα πάντα. Προηγουμένως έφερε μεν και τους αγγέλους μαζί του, αλλά αφανώς, συγκρατώντας τον ζήλο τους κατά των θεομάχων ύστερα όμως θα φθάσει φανερά και δεν θα αποσιωπήσει, αλλά θα ελέγξει και θα παραδώσει τους απειθείς στις ποινές.
11. «Όταν λοιπόν έλθει ο Υιός του ανθρώπου στη δόξα του και έλθουν όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί του, τότε», λέγει, «θα καθίσει επάνω στον θρόνο δόξας του». Διότι έτσι προείδε και προείπε ο Δανιήλ· «ιδού», λέγει, «ετοποθετήθηκαν θρόνοι και εκάθισε ο Παλαιός των Ημερών και είδα ωσάν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται επάνω στις νεφέλες του ουρανού, και έφθασε έως τον Παλαιό των Ημερών και του εδόθη όλη η τιμή και η εξουσία- χίλιες χιλιάδες ελειτουργούσαν σ’ αυτόν και μύριες μυριάδες παραστέκονταν σ’ αυτόν». Σε συμφωνία με αυτόν λέγει και το Ιερό ευαγγέλιο, τότε «θα συναχθούν όλα τα έθνη εμπρός του· και θα τους ξεχωρίσει ανάμεσά τους, όπως ο ποιμήν ξεχωρίζει τα πρόβατα από τα γίδια». Πρόβατα καλεί τους δικαίους ως πράους και επιεικείς, που εβάδισαν την ομαλή οδό των αρετών, την πατημένη από αυτόν τον ίδιο, και ως αφομοιωμένους με αυτόν επειδή και αυτός ονομάσθηκε αμνός από τον Πρόδρομο και Βαπτιστή που είπε, «ιδού ο αμνός του Θεού που απαλείφει την αμαρτία του κόσμου». Γίδια δε καλεί τους αμαρτωλούς, ως θρασείς και ατάκτους, και φερομένους προς τους κρημνούς της αμαρτίας. Και λέγει, τους πρώτους θα τοποθετήσει δεξιά του ως εργάτες δεξιών έργων, τους άλλους που δεν είναι εργάτες τέτοιων έργων θα τοποθετήσει στ’ αριστερά. «Τότε θα είπη ο Βασιλεύς», λέγει, χωρίς να προσθέσει ποιος ή ποιών βασιλεύς, αφού δεν υπάρχει άλλος εκτός από αυτόν διότι με όλο που και εκεί είναι πολλοί κύριοι και βασιλείς, αλλά ένας είναι πραγματικά Κύριος, ένας βασιλεύς, ο φυσικώς δεσπότης του σύμπαντος. Θα ειπεί λοιπόν τότε στους από τα δεξιά του ο μόνος βασιλεύς· «εμπρός οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήσατε την ετοιμασμένη για σας από την θεμελίωση του κόσμου βασιλεία».
12. Πραγματικά προς αυτό απέβλεπε η από την αρχή σύστασις του κόσμου και προς αυτόν τον σκοπό απέβλεπε η επουράνια εκείνη και αρχαιότατη βουλή του Πατρός, κατά την οποία ο άγγελος της μεγάλης βουλής του Πατρός επεξεργάσθηκε τον ανθρωπο ως ζώο όχι μόνο κατ’ εικόνα, αλλά και καθ’ ομοίωσή του, για να δυνηθεί κάποτε να χωρέσει την μεγαλειότητα της θείας βασιλείας, την μακαριότητα της θείας κληρονομιάς, την τελειότητα της ευλογίας του ανωτάτου Πατρός, για την οποία έγιναν όλα τα ορατά και τα αόρατα. Διότι δεν είπε “του αισθητού κόσμου”, αλλά απροσδιορίστως «του κόσμου», τόσο του ουρανίου, όσο και του επιγείου. Όχι δε μόνο αυτός, αλλά και η θεία και απόρρητη κένωσις, η θεανδρική πολιτεία, τα σωτήρια πάθη, όλα τα μυστήρια, γι’ αυτόν τον σκοπό ερρυθμίσθηκαν προνοητικώς και πανσόφως, ώστε αυτός που θα φανεί πιστός στα παρόντα ν’ ακούσει από τον Σωτήρα· «εύγε, δούλε αγαθέ, αφού εφάνηκες πιστός στα ολίγα, θα σε ορίσω οικονόμο σε πολλά· είσελθε στη χαρά του Κυρίου σου». Έλθετε λοιπόν, λέγει, όσοι εχρησιμοποιήσατε κατά την γνώμη μου τον επίγειο και φθαρτό και πρόσκαιρο κόσμο καλώς, κληρονομήσατε και τον επικείμενο και μόνιμο και επουράνιο κόσμο. Διότι «επείνασα και μου εδώσατε να φάγω, εδίψασα και μ’ εποτίσατε, ξένος ήμουν και με περιμαζεύσατε, γυμνός και με ενδύσατε, ασθένησα και με επισκεφθήκατε, ήμουν στις φυλακές και ήλθατε προς εμένα».
13. Εδώ πρέπει να συζητηθεί για ποιο λόγο εμνημόνευσε μόνο την ελεημοσύνη και γι’ αυτήν μόνο έδωσε εκείνη την ευλογία και την κληρονομία· και την βασιλεία. Αλλά δεν εμνημόνευσε μόνο αυτήν για όσους αντιλαμβάνονται τα ακουόμενα. Επειδή δηλαδή προηγουμένως εκάλεσε πρόβατα τους εργάτες της, με αυτόν τον χαρακτηρισμό επιβεβαίωσε τόσο την προς αυτόν ομοίωση και κάθε αρετή τους, όσο και ότι ήσαν έτοιμοι συνεχώς για το θάνατο υπέρ του καλού, όπως βέβαια και αυτός οδηγήθηκε ως πρόβατο για σφαγή και ως αμνός άφωνος εμπρός σ’ αυτόν που τον κουρεύει, κατά το γεγραμμένον.
14. Αφού λοιπόν τέτοιοι είναι και αυτοί, εγκωμιάζει ιδιαιτέρως την φιλανθρωπία· διότι πρέπει και αυτήν, ως δείγμα και καρπό της αγάπης, να την έχει σαν κεφαλή που υπέρκειται όλων των άλλων αρετών αυτός που πρόκειται να κληρονομήσει την αΐδια εκείνη βασιλεία. Αυτό το έδειξε ο Κύριος και με την παραβολή των δέκα παρθένων· διότι δεν εισάγονται στον θείο νυμφώνα όσες τύχουν, αλλά οι στολισμένες με παρθενία, η οποία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς άσκησι και εγκράτεια, καθώς και χωρίς πολλούς και ποικίλους για την αρετή αγώνες, προσέτι δε αυτές που κρατούν λαμπάδες στα χέρια, δηλαδή τον νου τους και την μέσα σ’ αυτόν άγρυπνη γνώση, που επιβαίνει και στηρίζεται στο πρακτικό της ψυχής, το δηλούμενο με τα χέρια, και αφιερώνεται διά βίου στον Θεό και συνάπτεται με τις από αυτόν λάμψεις. Χρειάζεται όμως και άφθονο έλαιο, ώστε να διαρκεί το άναμμά τους. Έλαιο δε είναι η αγάπη, που είναι κορυφή των αρετών. “Όπως λοιπόν, αν θέσεις θεμέλια και οικοδομήσεις επάνω σ’ αυτά τους τοίχους, δεν πρόσθεσεις δε την οροφή, τα αφήνεις όλα εκείνα άχρηστα, κατά τον ίδιο τρόπο, αν αποκτήσεις όλες τις αρετές, δεν προσαποκτήσεις δε την αγάπη, όλες εκείνες είναι άχρηστες και ανωφελείς· και η οροφή της οικίας όμως χωρίς τα στοιχεία που την συγκρατούν δεν μπορεί να οικοδομηθεί.
15. Και ο Κύριος λοιπόν προσφέρει την κληρονομία του σε όσους έχουν σφραγίσει τις άλλες αρετές δια των έργων της αγάπης και ανέβηκαν σ’ αυτήν δια του ανεπιλήπτου βίου ή κατέφυγαν προς αυτήν διά μετανοίας. Από αυτούς εγώ τους μεν πρώτους καλώ υιούς, διότι είναι φύλακες μυστικής από τον Θεό αναγεννήσεως, τους δε δεύτερους μισθωτούς, διότι ξαναποκτούν την χάρη διά των πολυειδών ιδρώτων της μετανοίας και δια της ταπεινώσεως ως μισθόν.
16. Γι’ αυτό, αφού προηγουμένους στα θεία ευαγγέλια εξήγησε πολυειδώς τα σχετικά με την κρίση, έπειτα εξέθεσε τα περί της αγάπης με την άποψη ότι τελειοποιεί ή επαναφέρει τις εκεί απαριθμούμενες αρετές. Αλλά οι δίκαιοι θ’ αποκριθούν με τα λόγια· «Κύριε, πότε σε είδαμε να πείνας και σ’ εθρέψαμε, ή να διψάς και σ’ εποτίσαμε; Πότε σε είδαμε ξένο και σε συμμαζεύσαμε, ή γυμνόν και σε ενδύσαμε; Πότε σε είδαμε ασθενή ή στην φυλακή και σ’ επισκεφθήκαμε;». Βλέπετε ότι οι από τα δεξιά καλούνται και δίκαιοι; Επομένως γι’ αυτούς το έλεος προέρχεται από την δικαιοσύνη και είναι με δικαιοσύνη. Βλέπετε δε άλλην αρετή, την ταπείνωσι, να προσμαρτυρείται στους δικαίους από το πλήρωμα της αγάπης; Διότι ισχυρίζονται ότι είναι ανάξιοι της ανακηρύξεως και των επαίνων, σαν να μη έπραξαν κανένα αγαθόν, αυτοί που μαρτυρούνται ότι δεν άφησαν κανένα αγαθό άπρακτο.
17. Γι’ αυτό, νομίζω, ο Κύριος αποκρίνεται σ’ αυτούς με παρρησία, για ν’ αναφανούν ότι είναι τέτοιας μορφής και ανυψωθούν με την ταπείνωσι και δικαίως εύρουν από αυτόν χάρη, την οποία ο Κύριος παρέχει αφθόνως στους ταπεινούς, «διότι ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίδει χάρι», ο οποίος και τώρα λέγει προς αυτούς· «πραγματικά σας λέγω, εφ’ όσον τα επράξατε σ’ ένα από τους αδελφούς μου τους ελαχίστους, τα εκάματε σ’ εμένα». Καλεί τον άλλο ελάχιστον για την πτωχεία και την ευτέλεια, αδελφόν δε, διότι και αυτός έτσι έζησε κατά σάρκα επί της γης.
18. Ακούσετε και ευφρανθείτε, όσοι είσθε πτωχοί και ενδεείς· διότι κατά τούτο είσθε αδελφοί του Θεού· κι αν είσθε πτωχοί και ευτελείς ακουσίως,καταστήσατε εκούσιο για τον εαυτό σας το αγαθό δια της υπομονής και της ευχαριστίας. Ακούσετε οι πλούσιοι και ποθήσετε την ευλογημένη πτωχεία, για να γίνετε κληρονόμοι και αδελφοί του Χριστού, γνησιώτεροι μάλιστα εκείνων που επτώχευσαν ακουσίως· διότι εκείνος επτώχευσε για μας εκουσίως. Ακούσετε και στενάξετε εσείς που περιφρονείτε τους αδελφούς σας, όταν υποφέρουν, μάλλον δε τους αδελφούς του Θεού, και δεν μεταδίδετε στους ενδεείς από όσα διαθέτετε άφθονα, τροφή, σκέπη, ενδυμασία, επιμέλεια κατάλληλη, και δεν προσφέρετε το περίσσευμά σας στο υστέρημα εκείνων. Μάλλον δε ας ακούσωμε και ας στενάξωμε, αφού κι εγώ ο ίδιος που σας λέγω αυτά, ελέγχομαι από την συνείδησί μου ότι δεν είμαι τελείως έξω από το πάθος· διότι, ενώ πολλοί ριγούν και στερούνται, εγώ είμαι γεμάτος και ενδεδυμένος. Πολύ δε περισσότερο άξιοι πένθους είναι αυτοί που έχουν και κατέχουν θησαυρούς περισσοτέρους από την καθημερινή ανάγκη ή και φροντίζουν να τους αυξήσουν· ενώ είναι προσταγμένοι ν’ αγαπούν τον πλησίον σαν τους εαυτούς των, δεν τους θεωρούν ούτε σαν το χώμα. Διότι τι άλλο είναι ο χρυσός και ο άργυρος, που αγαπήσαμε περισσότερο από τους αδελφούς;
19 Αλλά ας επιστραφούμε, ας μετανοήσωμε και ας κοινωνήσωμε εξυπηρετώντας τις ανάγκες των ανάμεσά μας πτωχών αδελφών με όσα έχομε. Και αν δεν είμαστε διατεθειμένοι ν’ αδειάσωμε θεοφιλώς όλα τα υπάρχοντα, τουλάχιστον να μη τα κατακρατήσωμε όλα για τους εαυτούς μας ασπλάγχνως· αλλά το μεν ένα ας το πράξωμε, γι’ αυτό δε που θα παραλείψωμε, ας ταπεινωθούμε ενώπιον του Θεού, και θα επιτύχωμε από αυτόν συγγνώμη, διότι η φιλανθρωπία του αναπληρώνει την έλλειψί μας, για να μη, ο μη γένοιτο, ακούσωμε την απαίσια φωνή· διότι, λέγει, «τότε θα ειπεί και στους από τα αριστερά· φεύγετε από έμενα οι καταραμένοι». Πόσο φοβερό είναι τούτο! Απομακρυνθείτε από τη ζωή, εκβληθείτε από την τρυφή, στερηθείτε το φως!
20. Και δεν λέγει μόνο τούτο, αλλά προχωρεί· «φεύγετε από εμένα οι καταραμένοι, στο αιώνιο πυρ, το ετοιμασμένο για τον Διάβολο και τους αγγέλους του». Όπως δηλαδή οι από τα δεξιά θα έχουν ζωή, και μάλιστα με το παραπάνω, ζωή μεν αφού θα συνευρίσκωνται με τον Θεό, με το παραπάνω δε αφού θα είναι υιοί και κληρονόμοι της βασιλείας του, έτσι και οι από τα αριστερά, αποτυγχάνοντας ν’ αποκτήσουν την αληθινή ζωή λόγω της απομακρύνσεως από τον Θεό, θα εύρουν και παραπάνω κακό, αφού θα έχουν συνταχθεί με τους δαίμονες και θα παραδοθούν στο κολαστικό πυρ.
21. Ποιού δε είδους είναι το πυρ εκείνο, το οποίο άπτεται και των σωμάτων και των λογικών σε σώματα όντων, και των ασωμάτων πνευμάτων, θλίβοντας και στενοχωρώντας τα παντοτινά, και δια του οποίου θα λειώσει και το δικό μας πυρ, κατά το γεγραμμένο, «τα καιόμενα στοιχεία θα λειώσουν»; Πόση προσθήκη φέρει στην οδύνη το ανέλπιδο της απολυτρώσεως; Διότι, λέγει, υπάρχει ποταμός, που παρασύρει το πυρ εκείνο, όπως φαίνεται, και το φέρει μακρύτερα από τον Θεό. Γι’ αυτό δεν είπε “πορευθείτε”, αλλά «πορεύεσθε από εμένα οι καταραμένοι»· διότι έχετε αφθόνως δεχθεί τις κατάρες από τους πτωχούς, και με όλο που υπέφεραν εκείνοι, εσείς πάντως είσθε άξιοι κατάρας. Λέγει δε προς αυτούς «πηγαίνετε στο πυρ το ετοιμασμένο» όχι για σας, αλλά για τον Διάβολο και τους αγγέλους του· διότι τούτο δεν είναι προηγούμενο δικό μου θέλημα, δεν σας έπλασα γι’ αυτό, δεν ετοίμασα για σας την φωτιά. Το άσβεστο πυρ έχει αναφθεί για τους δαίμονες που έχουν αμετάβλητη την έξι της κακίας, με τους οποίους σας συνέδεσε η σύμφωνη μ’ εκείνους αμετανόητη γνώμη. Είναι λοιπόν εθελοντική η συμβίωσις με τους πονηρούς αγγέλους. «Διότι επείνασα και δεν μου εδώσατε να φάγω, εδίψασα και δεν με εποτίσατε, ξένος ήμουν και δεν με συμμαζεύσατε, γυμνός και δεν με ενδύσατε, ασθενής και στη φυλακή ήμουν και δεν μ’ επισκεφθήκατε». Όπως αδελφοί, η αγάπη και τα έργα της αγάπης είναι πλήρωμα των αρετών, έτσι το μίσος και τα έργα του μίσους, ο ασυμπαθής τρόπος, η ακοινώνητη γνώμη, είναι πλήρωμα της αμαρτίας. Και όπως τη φιλανθρωπία ακολουθούν και συνυπάρχουν με αυτήν οι αρετές, έτσι τη μισανθρωπία ακολουθούν οι κακίες· γι’ αυτό και από αυτήν μόνο καταδικάζονται.
22. Θα ήθελα λοιπόν να ειπώ ότι δεν υπάρχει κανένα δείγμα μίσους μεγαλύτερο από το να προτιμούμε από τον αδελφό το άφθονο αργύριο· αλλά βλέπω την κακία να έχει εύρει και μεγαλύτερο δείγμα της μισανθρωπίας. Υπάρχουν δηλαδή άνθρωποι που όχι μόνο δεν ελεούν από όσα διαθέτουν πλουσίως, αλλά και σφετερίζονται τα ξένα. Ας συλλογισθούν λοιπόν από την απόφαση προς τους μη ελεήμονες, τι θα εύρουν αυτοί και τι θα πάθουν, και ποιας ακατανόητης και αφόρητης καταδίκης είναι άξιοι, ας αποστούν από την αδικία και ας εξιλεώσουν το θείο δια των έργων της μετανοίας. Εκείνοι δε θ’ αποκριθούν τότε ως εξής· «Κύριε, πότε σε είδαμε να πεινάς ή να διψάς ή ξένον ή γυμνόν ή ασθενή ή φυλακισμένον, και δεν σε υπηρετήσαμε;».
23. Βλέπετε και αυτό το τελευταίο κακό, την υπερηφάνεια, συνεζευγμένη με τον ασυμπαθή τρόπο, όπως την ταπείνωσι με την συμπάθεια; Οι δίκαιοι εγκωμιαζόμενοι για την φιλανθρωπία τους ταπεινώνονται περισσότερο, δεν δικαιώνουν τους εαυτούς των. Οι υπερήφανοι, όταν κατηγορούνται για την ασπλαγχνία τους από τον αψευδή, δεν προσπίπτουν ταπεινωμένοι, αλλά αντιλέγουν και δικαιώνουν τους εαυτούς των. Γι’ αυτό και θ’ ακούσουν τα λόγια· «αληθινά σας λέγω, εφ’ όσον δεν το επράξατε σ’ ένα από αυτούς τους ελαχίστους, δεν το εκάματε ούτε σ’ εμένα». Κι έτσι θα μεταβούν, λέγει, «αυτοί μεν σε αιώνια κόλασι, οι δε δίκαιοι σε αιώνια ζωή».
24. Ας ελεήσωμε λοιπόν τους εαυτούς μας, αδελφοί, δια του ελέους προς τους αδελφούς, ας αποκτήσωμε δια της συμπαθείας την συμπάθεια, ας ευεργετήσωμε για να ευεργετηθούμε. Η μεν ανταπόκρισις είναι ομοία, διότι πρόκειται για ευποιία και φιλανθρωπία, για αγάπη και έλεος και συμπάθεια· αλλά δεν είναι ίση κατά την αξία και το μέτρο της υπεροχής. Διότι εσύ μεν παρέχεις από όσα έχει ο άνθρωπος, και όσο μπορεί να ευεργετήσει ο άνθρωπος, παίρνεις δε σε ανταπόδοση από τους θείους και ακενώτους θησαυρούς εκατονταπλάσια και την αιώνια ζωή, και ευεργετείσαι από όσα και όσο μπορεί ο Θεός να ευεργετήσει, «πράγματα που οφθαλμός δεν είδε και ους δεν άκουσε και που δεν ανέβηκαν στην καρδιά του ανθρώπου».
25. Ας σπεύσωμε λοιπόν για να επιτύχωμε τον πλούτο της αγαθότητος, ας αγοράσωμε με ολίγα αργύρια αιώνια κληρονομία, ας φοβηθούμε τέλος την απόφαση εναντίον των ανοικτιρμόνων, για να μη κατακριθούμε από αυτήν εκεί· ας μη φοβηθούμε μη τυχόν γίνωμε πτωχοί, δίδοντας ελεημοσύνη, διότι θ’ ακούσωμε από τον Χριστό, «έλθετε οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήσατε την γη». Ας φοβηθούμε και ας κάμωμε το παν, για να μη φανούμε έξω από την αγάπη προς τον Θεό δια της ασπλαγχνίας· «διότι αυτός που δεν αγαπά τον αδελφό του, που τον είδε», λέγει ο ευαγγελιστής, «πώς θ’ αγαπήσει τον Θεό που δεν τον είδε», αυτός δε που δεν αγαπά το Θεό πώς θα συνυπάρξει με αυτόν; Και αυτός που δεν συνυπάρχει με αυτόν θ’ απομακρυνθεί από αυτόν· ο δε απομακρυνόμενος από αυτόν οπωσδήποτε θα πέσει στη γέεννα του πυρός.
26. Αλλά εμείς ας επιδείξωμε έργα αγάπης προς τους αδελφούς μας εν Χριστώ, ελεώντας τους πτωχούς, επιστρέφοντας τους πλανημένους, σε όποιαν πλάνη και πτώχεια και αν είναι, δικαιώνοντας τους αδικούμενους, δυναμώνοντας τους κατάκοιτους από ασθένεια, είτε πάσχουν τούτο δια των αισθητών εχθρών και νοσημάτων είτε δια των αοράτων πονηρών πνευμάτων και των παθών της ατιμίας, επισκεπτόμενοι τους εγκαθείρκτους στη φυλακή, αλλά και ανεχόμενοι αυτούς που μας κτυπούν, και χαρίζοντας ο ένας στον άλλο όποια μομφή έχει εναντίον του, όπως και ο Χριστός μας την εχάρισε. Και γενικώς ας επιδείξωμε την μεταξύ μας αγάπη με κάθε τρόπο και με κάθε έργο και λόγο, για να επιτύχωμε την από τον Θεό αγάπη και ευλογηθούμε από αυτόν και κληρονομήσωμε την επηγγελμένη σ’ εμάς και για μας ουράνια και αιώνια βασιλεία από την θεμελίωση του κόσμου.
27. Αυτήν είθε ν’ αποκτήσωμε όλοι εμείς, με την χάρη και φιλανθρωπία του Κυρίου Ιησού Χριστού μαζί με τον οποίο πρέπει στον Πατέρα, καθώς και στο άγιο Πνεύμα, τιμή και δόξα στους αιώνες των αιώνων. Γένοιτο.

[toula]

Περί τῆς βεβαιότητος τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου
Τήν Κυριακή τῶν Ἀπόκρεω, ἀναγινώσκεται στήν Ἐκκλησία τό Εὐαγγέλιο τῆς Κρίσεως (Ματθ. κε΄, 31-46). Ἀναφέρεται στήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου καί στήν κρίση ζώντων καί νεκρῶν. Μιλάει ἐπίσης γιά τήν αἰώνια ζωή καί τήν αἰώνια κόλαση.
Τό πρῶτο πού πρέπει νά τονίσωμε εἶναι, περί τῆς βεβαιότητος τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου. Ἡ πρώτη παρουσία τοῦ Κυρίου μας ἔγινε μέ τήν σάρκωσή του ἐξ ἁγνῶν αἱμάτων τῆς Ὑπερευλογημένης Δέσποινας τοῦ Κόσμου. Ἦλθε ταπεινά, «ἐπτώχευσε δι’ ἡμᾶς, ἵνα ἡμεῖς πλουτίσωμεν» (Β’ Κορ. η’. 9). Ἔγινε ὁ Θεός ἄνθρωπος, «ἵνα τόν ἄνθρωπον Θεόν ἀπεργάσηται», κατά τήν διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας.
Ὅμως μετά τό Πάθος, τήν Ἀνάσταση καί τήν ἔνδοξη Ἀνάληψή του εἰς Οὐρανούς, ὁ Κύριος «ἐλεύσεται ἐν τῇ δόξῃ Αὐτοῦ». Αὐτή τήν διαβεβαίωση παρέσχε στούς Μαθητάς του λέγοντας: «Καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς∙ καὶ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος φωνῆς μεγάλης, καὶ ἐπισυνάξουσι τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων ἀπ᾿ ἄκρων οὐρανῶν ἕως ἄκρων αὐτῶν» (Ματθ. κδ΄, 30-31).
Τό δεύτερο εἶναι περί τοῦ χρόνου τῆς Δευτέρας Παρουσίας. Τό θέμα αὐτό ἀπασχολεῖ ἔντονα πολλούς ἀνθρώπους, καί γι’ αὐτό τόν λόγο ἀσχολοῦνται μέ ποικίλους τρόπους, μάλιστα δέ σέ κάποιες περιπτώσεις ἐξετάζουν τό ζήτημα μακράν τοῦ πνεύματος τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς ἑρμηνείας τήν ὁποία δίδουν οἱ θεοφώτιστοι Ἅγιοι Πατέρες.
Ἡ ἀναμονή τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου εἶναι ὑπόθεση χαρᾶς, εἶναι εὐλογία γιά τούς ἁγίους, γιά τούς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ. Στήν πρώτη Χριστιανική ἐποχή αὐτό τό αἴσθημα ἦτο ἔντονο, ἦτο πολύ δυνατό. Ἀπό τά βάθη τῆς ψυχῆς τους προσηύχοντο γιά τήν φωτοφόρο καί ἔνδοξη ἡμέρα τοῦ Κυρίου, ἐκφράζοντες αὐτό τόν πόθο μέ τό «μαράν ἀθᾶ» (Α’ Κορ. ιστ’. 22), δηλ. «ἔρχου Κύριε».
Ὅμως ὁ χρόνος τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου παραμένει ἄγνωστος. Ὁ Κύριος περί αὐτοῦ μᾶς δίνει μέ σαφήνεια νά κατανοήσωμε ὅτι μόνο ὁ οὐράνιος Πατήρ γνωρίζει περί τῆς ἡμέρας καί τῆς ὥρας: «Οὐχ ὑμῶν ἐστί γνῶναι χρόνους ἤ καιρούς» (Πραξ. α’. 7), καί ἀλλοῦ, «Περί δέ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καί ὥρας οὐδείς οἶδεν, οὐδέ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, εἰ μή ὁ πατήρ μου μόνος». (Ματθ. κδ’. 36).
Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία κάθε στιγμή τήν θεωρεῖ ὡς «ἐσχάτη» καί γιά τόν λόγο αὐτό καλεῖ σέ ἐγρήγορση τούς ἀνθρώπους. Τό κάθε δευτερόλεπτο τῆς ζωῆς μας πρέπει νά ἀξιοποιῆται κατά τρόπο πνευματικό, ὥστε νά ἀποφέρῃ καρπούς κατά Θεόν, ὠφελίμους γιά μᾶς, ἀλλά καί γιά τούς συνανθρώπους μας. Ὁ καλός ἀγῶνας δέν γίνεται ἕνεκα τοῦ φόβου γιά τά ἔσχατα, ἤ λόγῳ τοῦ τρόμου τῆς ἐλεύσεως τοῦ Κυρίου, ἀλλά γιά τήν χαρά τῆς κοινωνίας μέ τόν Θεό, γιά τήν ἀγάπη Ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐσταυρώθη δι’ ἡμᾶς καί μᾶς ἐφώτισε μέ τήν ἀλήθεια, ὄντας ὁ ἴδιος τό Φῶς καί ἡ Ἀλήθεια
Ἡ σωτηρία πραγματοποιεῖται στό «νῦν», στό τώρα, ἀφοῦ «ἰδού νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος, ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρίας» (Β’ Κορ. στ’. 2).
Ὅμως σχετικά μέ τό θέμα αὐτό, ἀπ’ ἀρχῆς ὑπῆρξε προσπάθεια —παρά τήν ρητή διαβεβαίωση τοῦ Κυρίου περί τοῦ ἀγνώστου τῆς ἡμέρας τῆς Δευτέρας Παρουσίας— νά προσδιορισθῇ τό τέλος τοῦ κόσμου.
Ὁ Κύριος μᾶς προειδοποιεῖ ὅτι «ἐγερθήσονται ψευδόχριστοι καί ψευδοπροφῆται καί δώσουσι σημεῖα καί τέρατα πρός τό ἀποπλανᾶν, εἰ δυνατόν, καί τούς ἐκλεκτούς» (Μαρκ. ιγ’. 22). Ἡ διδασκαλία τους θά εἶναι πλάνη, καί γιά τόν λόγο αὐτό δέν πρέπει νά τούς ἀκολουθήσωμε.
Μεταξύ τῶν ποικίλων πλανῶν περί τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου, θά σταθῶ στήν μεγάλη καί διαβολική πλάνη τῶν λεγομένων «Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβᾶ», οἱ ὁποῖοι ὡς γνήσια τέκνα τοῦ διαβόλου (ὅπως ὅλοι οἱ αἰρετικοί), διεστρέβλωσαν τήν διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, ἀκολουθώντας τά ἴχνη τοῦ αἱρεσιάρχου καί ἀναθεματισμένου Ἀρείου, ὡς καί ὅλων τῶν μετά ἀπό αὐτόν θεομάχων καί ἀρνητῶν τῆς ἁγίας καί ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως καί τῆς Ἀποστολικῆς καί Πατερικῆς παραδόσεως τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας.
Ἐκτός ἀπό τήν ἄρνηση τῆς πίστεως στόν Τριαδικό Θεό, τήν ὕβρη πρός τό πρόσωπο τοῦ Θεανθρώπου καί πρός τό τρίτο πρόσωπο τῆς Παναγίας Τριάδος, τό Ἅγιο Πνεῦμα, τήν ἄρνηση τῆς τιμῆς πρός τήν Θεοτόκο καί τούς Ἁγίους, ὡς καί τῆς σωστικῆς δυνάμεως τῶν Ἁγίων Μυστηρίων, τοὐτέστιν στήν παντελῆ διαστρέβλωση ὅσων ἐξ ἀποκαλύψεως κατέχομε, μπαίνουν στά ἐπίπεδα τῶν πνευματικῶν τρομοκρατῶν, ἀφοῦ ὁρίζουν μέ τό δικό τους τρόπο τό τέλος τοῦ κόσμου.
Βασικό δόγμα τῶν «Μαρτύρων τοῦ Ἱεχωβᾶ» εἶναι ὅτι τό 1914 ἔγινε ἡ «Παρουσία τοῦ Κυρίου» καί «ἡ πλήρης ἐγκαθίδρυση τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ». Δηλαδή ἔγινε σύμφωνα μέ τήν διδασκαλία τους καί τήν πλάνη τους, τό πιό συγκλονιστικό γεγονός τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου, ἡ Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου, χωρίς νά πάρῃ «εἴδηση» ὁ κόσμος. Ὅμως ὅλοι γνωρίζομε ὅτι τήν ὥρα αὐτή θά ἴδῃ «πᾶς ὀφθαλμός». Τό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως μᾶς πληροφορεῖ: «Ἰδοὺ ἔρχεται μετὰ τῶν νεφελῶν, καὶ ὄψεται αὐτὸν πᾶς ὀφθαλμὸς καὶ οἵτινες αὐτὸν ἐξεκέντησαν, καὶ κόψονται ἐπ᾿ αὐτὸν πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. ναί, ἀμήν∙ ᾿Εγώ εἰμι τὸ Α καὶ τὸ Ω, λέγει Κύριος ὁ Θεός, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὁ παντοκράτωρ» (Ἀποκ. Α΄, 7-8).
Ἀργότερα μάλιστα μίλησαν γιά τό 1925, τό 1975 κ.ο.κ. ἀλλάζοντας συνεχῶς χρονολογίες.
Ἐπειδή ἐσχάτως, ἐνεφανίσθησαν καί πάλι καί μέσα ἀπό φυλλάδια – πόρτα σέ πόρτα – προσπαθοῦν νά πλανήσουν, ὡς κατά καιρούς πράττουν, μέ τίς σατανικές, ἀντιχριστιανικές καί ἀνθελληνικές διδασκαλίες τους τούς ἀνθρώπους, ἐφιστῶμεν τήν προσοχή καί συνιστῶμεν τήν προσευχή καί τήν ἐγρήγορση.
Ἐμεῖς ὡς τέκνα τῆς Ἐκκλησίας πιστεύομε ὅτι θά ἔλθῃ ὁ Κύριος ἐν δόξῃ καί θά κρίνῃ ζῶντας καί νεκρούς.
«Καί πάλιν ἐρχόμενον μετά δόξης κρίναι ζῶντας καί νεκρούς». Αὐτό ὁμολογοῦμε στό Σύμβολο τῆς πίστεως.
Ἕνας ἐκ τῶν μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων ἀναφέρει περί τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου: «Διακηρύττουμε παρουσίαν τοῦ Χριστοῦ ὄχι μόνο μίαν, ἀλλά καί δευτέραν, ἐνδοξοτέραν τῆς πρώτης. Ἡ πρώτη ἀποτελοῦσε ἐπίδειξη ὑπομονῆς, ἐνῶ ἡ ἐρχόμενη ( ἡ δευτέρα) φέρει τό στέμμα τῆς Θείας Βασιλείας» καί συνεχίζει. «Πράγματι στόν Κύριο μας, ἔχομε διπλῆ γέννηση. Μία ἀπό τόν πατέρα προαιωνίως καί μία ἀπό τήν Παρθένο στούς ἐσχάτους καιρούς. Ἔχομε διπλῆ κάθοδο. Ἡ πρώτη εἶναι ἀφανής, ἡ δευτέρα ἔνδοξος καί ἐπιφανής. Κατά τήν πρώτη παρουσία ἐσπαργανώθη στήν φάτνη, κατά τήν Δευτέρα ἐνδύεται “φῶς ὡς ἱμάτιον”. Στήν πρώτη “ὑπέμεινε σταυρόν, αἰσχύνης καταφρονήσας”, στήν Δευτέρα θά ἔλθῃ δορυφορούμενος ἀπό στρατιές Ἀγγέλων».
«Τότε φανήσεται τό σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ». Ποιό θά εἶναι τό σημεῖο τῆς Δευτέρας παρουσίας τοῦ Κυρίου, ὥστε νά μή τολμήσῃ καμμία ἐνάντια δύναμη νά Τόν μιμηθῆ; (Ἐδῶ ὁ Ἅγιος ἐννοεῖ τίς πονηρές δυνάμεις, τόν διάβολο πού ὡς ἔργο του ἔχει νά παραπλανᾶ τούς ἀνθρώπους).
Τό διακριτικό σημεῖο τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ δηλαδή, θά εἶναι ὁ Σταυρός. Τό φωτοειδές σημεῖο τοῦ Σταυροῦ προηγεῖται τοῦ Βασιλέως, ἀναγγέλοντας αὐτόν ὁ ὁποῖος εἶχε τότε σταυρωθεῖ, ὥστε νά τόν ἴδουν οἱ Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν κεντήσει τήν πλευρά Του καί εἶχαν συνωμοτήσει ἐναντίον Του.
Θά παραστοῦν ἐνώπιόν Του πάντες ζῶντες καί νεκροί.Ἀγγελική σάλπιγγα θά προσκαλέσει τούς πάντες καί πλῆθος μέγα θά εὑρεθῇ ἐνώπιόν τοῦ φρικτοῦ βήματος τοῦ Κυρίου.
Ἐνώπιόν μας θά εὑρίσκεται πλέον ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ἀλλά καί τό πῦρ τό αἰώνιον.
Πῶς θά λάβωμεν τήν Βασιλείαν καί πῶς θά ἀποφύγωμεν τό πῦρ;
Καί πάλι ἡ ἀπάντηση δίδεται ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριό μας:«Ἐπείνασα», λέγει, «καί ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με» (Ματθ. κε, 35-36). Ἐάν τά πράξωμε ὅλα αὐτά θά κερδίσωμε τήν αἰώνια Βασιλεία. Ἐάν δέν τά πράξωμε θά κατακριθοῦμε.
Ἡ συμβουλή τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου εἶναι σαφής:
«Ἄρχισε ἀδελφέ μου ἀπό τώρα νά ἐργάζεσαι, ἐπίμενε στήν πίστη καί φρόντισε νά μή κλεισθῇς ἔξω, ἀναβάλλοντας νά ἀγοράσῃς ἔλαιον ὅπως αἱ μωρές παρθένες. Μή ξεθαρρευθεῖς ἐπειδή κρατεῖς τήν λαμπάδα, ἀλλά φρόντισε νά τήν κρατᾶς ἀναμμένη. Ἄς λάμψη τό φῶς τῶν καλῶν σου ἔργων ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων καί νά μή βλασφημῆται ἐξ αἰτίας σου ὁ Χριστός. Φόρεσε ἔνδυμα ἀφθαρσίας, διαπρέπων εἰς ἔργα ἀγαθά καί ὅποια ὑπόθεση ἀναλάβης κατ’ οἰκονομίαν ἀπό τόν Θεό, νά τήν διαχειρισθῇς σωστά.
Σοῦ ἐνεπιστεύθη χρήματα; Διαχειρίσου τα σωστά. Δέν εἶναι δικά σου, εἶναι δῶρα Θεοῦ καί ἀνήκουν καί στούς ἄλλους.
Σοῦ ἐνεπιστεύθη χάρισμα λόγου καί διδασκαλίας; Ὁδήγησε μέ τόν λόγο σου τίς ψυχές τῶν ἀκροατῶν.
Ὑπάρχουν πολλοί τρόποι διαχειρίσεως. Φρόντισε λοιπόν ἀδελφέ μου νά μή κατακριθῇς καί κληρονομήσῃς τό πῦρ τό αἰώνιον.
Προσέξτε τήν πλάνη, ὅμως, κάποιοι λέγουν. Δέν εἶναι ἀλήθεια ὅλα αὐτά. Δέν θά γίνῃ ἡ Δευτέρα Παρουσία. Δέν ὑπάρχει Παράδεισος καί αἰώνια Κόλαση.
Μή πιστέψης τά λόγια αὐτά. Μίσησε αὐτή τήν πλάνη. Ὅλα αὐτά ἐκπορεύονται ἀπό τήν κεφαλή τοῦ δράκοντος, ἀπό τήν γλῶσσα τοῦ διαβόλου πού θέλει νά σέ καταπιῇ.
Ὁ Κύριος δέν λέγει ἁπλῶς τήν ἀλήθεια. Ὁ Κύριος εἶναι ἡ σαρκωμένη ἀλήθεια. Ἔχομε τίς ἀποδείξεις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Τόν πλάνο καί ψευδῆ διάβολο ἄς τόν ἀποφύγωμε. Τόν Κύριο ἐρχόμενο ἐν δόξῃ ἄς τόν περιμένωμε».
Ἀδελφοί μου, τόν τρόπο τῆς εἰσόδου μας στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ τόν γνωρίζομε. Ἄς τηρήσωμε αὐτά πού μᾶς ἐνεπιστεύθη ὁ Θεός καί ἄς κρατήσωμε τήν παρακαταθήκη, ἵνα κληρονόμοι ζωῆς αἰωνίου γενόμεθα.
Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρῶν κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

[toula]

῾῾Αμαρτάνοντες εἰς τούς ἀδελφούς…εἰς Χριστόν ἁμαρτάνετε᾽ (Α´ Κορ. 8, 12)
α. Μέ τήν παραβολή τῆς κρίσεως πού προβάλλει τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς τῶν ᾽Απόκρεω μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ ᾽Εκκλησία μας ὅτι ἡ ζωή αὐτή ὄχι μόνο θά τελειώσει, ἀλλά καί θά ἐλεγχθεῖ. Θά᾽ ρθει ὁ Χριστός στήν Δευτέρα Του Παρουσία κι ἐκεῖ θά ἀποδώσει στόν καθένα ἀνάλογα μέ αὐτά πού πολιτεύτηκε, σέ σχέση μάλιστα μέ τόν συνάνθρωπό του. Στό ἴδιο μῆκος κύματος ὅμως βρίσκεται καί τό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. ᾽Αναφέρεται σέ ἕνα συγκεκριμένο πρόβλημα τῆς ᾽Εκκλησίας τῆς Κορίνθου, δηλαδή στή στάση ὁρισμένων πιστῶν, οἱ ὁποῖοι μέσα στά πλαίσια τῆς ἐν Χριστῷ ἐλευθερίας τους ἔτρωγαν ἀπό τά λεγόμενα εἰδωλόθυτα, δηλαδή τά κρέατα ἀπό τίς εἰδωλολατρικές θυσίες, καί ἐνῶ γι᾽ αὐτούς δέν ὑπῆρχε συνειδησιακό πρόβλημα, ἀφοῦ δέν ὑπῆρχε κάποια ῾ἱερότητα᾽ στά εἰδωλόθυτα, προκαλοῦσαν τή συνείδηση τῶν ἁπλῶν καί ἀσθενῶν στή συνείδηση ἀδελφῶν, οἱ ὁποῖοι ἀδυνατοῦσαν νά δοῦν τά εἰδωλόθυτα ὡς ἁπλά κρέατα. ῎Ετσι ὅμως ἡ ἐλευθερία τους αὐτή, λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γινόταν ἁμαρτία μέ τήν πρόκλησή τους αὐτή, ἡ ὁποία τελικῶς ἀναφερόταν στόν ἴδιο τόν Κύριο. ῾῾Αμαρτάνοντες εἰς τούς ἀδελφούς καί τύπτοντες τήν συνείδησιν αὐτῶν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστόν ἁμαρτάνετε᾽. ῾Αμαρτάνοντας ἀπέναντι στούς ἀδελφούς καί πληγώνοντας τή συνείδησή τους πού εἶναι ἀδύνατη, ἁμαρτάνετε ἀπέναντι στόν ἴδιο τόν Χριστό.
β. 1. ῾Ο ἀπόστολος μᾶς πάει σέ βαθιά νερά: μᾶς ἀνοίγει τά μάτια καταρχάς νά δοῦμε τά πραγματικά ὅρια τῆς ἁμαρτίας. Διότι μᾶς λέει ὅτι ἁμαρτία δέν εἶναι μόνον ὅ,τι εὐθέως προκαλεῖ τόν ἄνθρωπο – τόν ἑαυτό μας ἤ τόν συνάνθρωπο – δηλαδή οἱ βαριές λεγόμενες ἁμαρτίες: φόνος, ὕβρεις, μοιχεῖες, πορνεῖες κλπ., ἀλλά καί αὐτό πού ἔστω ἐπ᾽ ἐλάχιστον προκαλεῖ τή συνείδηση τοῦ ἄλλου, ὅπως γιά παράδειγμα μία καλή θεωρούμενη δική μας ἐνέργεια, ἡ ὁποία ὅμως μπορεῖ νά σκανδαλίσει ἕναν ἀρχάριο ἐν Χριστῷ ἀδελφό. Καί πέραν τούτου: ἁμαρτία εἶναι, ὅπως διδάσκει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, καί ὅ,τι μπορεῖ νά τόν προκαλέσει καί σέ ἐπίπεδο λογισμῶν μέ τίς κατά διάνοιαν λεγόμενες ἁμαρτίες. Διότι δέν πρέπει νά ξεχνᾶμε ὅτι ἡ ἁμαρτία ξεκινᾶ ὡς λογισμός στή διάνοια κι ἔπειτα προχωρεῖ καί γίνεται πράξη. ῎ Ετσι μπορεῖ κανείς νά βλάπτει τόν συνάνθρωπό του – καί τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του βεβαίως: ὁ πρῶτος συνάνθρωπος εἶναι ὁ ἴδιος μας ὁ ἑαυτός – ἀπό τήν ὥρα πού θά δεχθεῖ καί τήν παραμικρή ὑποψία ἤ κακή σκέψη ἀπέναντί του. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι οἱ ἅγιοί μας, παλαιότεροι καί νεώτεροι, ἐπανειλημμένως τόνιζαν τή σημασία τῶν λογισμῶν πού καλλιεργοῦμε μέσα μας ἀπέναντι στόν συνάνθρωπό μας: καλός λογισμός σημαίνει οὐσιαστική βοήθεια σ᾽ αὐτόν, κακός λογισμός σημαίνει ἀρνητική ἐνέργεια πού τόν ὠθεῖ σέ ἄσχημους ἀτραπούς. ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή λοιπόν ἡ ἔννοια τῆς ἁμαρτίας βαθαίνει πάρα πολύ, διότι ἀνάγεται στό βάθος τῆς καρδιᾶς τοῦ ἀνθρώπου. ῾Ο ἄνθρωπος ἁμαρτάνει εἴτε λόγῳ εἴτε ἔργῳ εἴτε διανοίᾳ.
2. Τά πράγματα ῾σκληραίνουν᾽ ἀκόμη περισσότερο ὅμως μέ τήν ἀναγωγή πού κάνει ὁ ἀπόστολος: ἡ ὅποια ἁμαρτία μας, ἀκόμη καί ἡ παραμικρότερη, δέν ἔχει τελικό ἀποδέκτη τόν συνάνθρωπο, ἀλλά τόν ἴδιο τόν Χριστό. ῾Εἰς Χριστόν ἁμαρτάνετε᾽. Κι αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ ἁμαρτία δέν κατανοεῖται σέ ἐπίπεδο μόνο ὁριζόντιο· ἁπλώνεται σέ χῶρο πέραν τῆς κτιστῆς πραγματικότητας, στήν ἴδια τή θεότητα. ῾Σοί μόνῳ ἥμαρτον καί τό πονηρόν ἐνώπιόν Σου ἐποίησα᾽ ἀκοῦμε ἤδη ἀπό τόν ψαλμωδό τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.
῞Οταν ἁμαρτάνουμε λοιπόν δέν καταστρατηγοῦμε ἁπλῶς ἕναν κανόνα, δέν γίνεται μία παρέκκλιση πού εἶναι ἐπιφανειακή, ἀλλά χαλᾶμε τή σχέση μας μέ τόν ἴδιο τόν Θεό, πού θά πεῖ δέν παθαίνει βεβαίως κάτι ὁ Θεός ἀπό ἐμᾶς, ἀλλά ἀλλοιώνονται ὅλες οἱ δικές μας σχέσεις μαζί κι ὁ ἑαυτός μας. ῾Η παραβολή τοῦ ἀσώτου μάλιστα τῆς προηγουμένης Κυριακῆς μέ τρόπο
ἀνάγλυφο καί συγκλονιστικό μᾶς περιέγραψε τίς συνέπειες τῆς ἁμαρτίας ὡς ἀπομάκρυνσης ἀπό τόν Θεό Πατέρα: ἡ ἀπώλεια τοῦ ἑαυτοῦ καί ὁ ἴδιος ὁ θάνατος. ῾῾Ο υἱός μου οὗτος νεκρός ἦν…καί ἀπολωλός᾽.
3. ῾Η ἀναγωγή αὐτή, ἡ ταύτιση δηλαδή τῆς ἁμαρτίας πρός τόν συνάνθρωπο μέ τήν ἁμαρτία πρός τόν Χριστό δέν ἀποτελεῖ βεβαίως μία αὐθαίρετη ὑπόθεση τοῦ ἀποστόλου Παύλου. ῾Ο ἀπόστολος κινεῖται ἀπολύτως ἐκκλησιολογικά καί ἀναφέρεται σ᾽ αὐτό πού συνιστᾶ τή βάση τῆς ᾽Εκκλησίας: διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ντυθήκαμε τόν Χριστό καί γίναμε ζωντανά μέλη τοῦ ἁγίου σώματός Του.
῾῞Οσοι γάρ εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε᾽. Συνεπῶς ὅ,τι συμβαίνει στή σχέση μας μέ τόν συνάνθρωπο, ὅπως καί μέ ἐμᾶς τούς ἴδιους, ἀναφέρεται στόν ἴδιο τόν Κύριο. Πρόκειται γιά τήν ἴδια πραγματικότητα γιά τήν ὁποία κάνει λόγο καί ἡ παραβολή τῆς Κρίσεως τῆς σημερινῆς Κυριακῆς. Κατά τόν λόγο τοῦ Κυρίου: ῾ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε᾽.
Καί ῾ἐφ᾽ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων οὐδέ ἐμοί ἐποιήσατε᾽. ῾Ο Χριστός ταυτίζει τόν ἑαυτό Του μέ ἐμᾶς κι αὐτό τό βλέπουμε νά ἐνεργοποιεῖται μέ τό μυστήριο τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. ῾Η θετική ἤ ἡ ἀρνητική στάση μας λοιπόν ἔναντι τοῦ κάθε συνανθρώπου μας, καί μάλιστα τόν χριστιανό, ἀντανακλᾶ ἀκριβῶς στόν ῎Ιδιο. Κι αὐτό σημαίνει βεβαίως ὅτι τό μόνο πού μᾶς δικαιώνει ἀπέναντί Του εἶναι ἡ στάση τῆς ἀγάπης μας ἔναντι τοῦ συνανθρώπου μας, γιατί Αὐτός εἶναι ἀγάπη.
4. Καί πράγματι: ἡ ἁμαρτία στό ὁποιοδήποτε ἐπίπεδό της σημαίνει τήν ἔλλειψη τῆς πίστης καί τῆς ἀγάπης. ῾Πᾶν ὅ οὐκ ἐκ πίστεως ἁμαρτία ἐστί᾽ θά πεῖ ὁ ἀπόστολος, καί ῾πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη᾽. Προκαλοῦμε τόν ἄλλον δηλαδή καί ἁμαρτάνουμε ἀπέναντί του διότι ἀκριβῶς δέν τόν ἀγαποῦμε. Καί δέν τόν ἀγαποῦμε γιατί δέν ἔχουμε Θεό μέσα μας πού μᾶς δίνει τά μάτια νά βλέπουμε τόν ἑαυτό μας καί τούς ἄλλους ὡς συνέχεια ᾽Εκείνου: ἡ ἁμαρτία ὡς ἄρνηση τῆς ἀγάπης φανερώνει τήν πνευματική μας τύφλωση. Κι αὐτό θά πεῖ: στόν βαθμό πού ἀρχίζουμε νά ἀγαπᾶμε σταματᾶμε καί νά ἁμαρτάνουμε. ῞Ο,τι κάνουμε ἐν ἀγάπῃ ἔστω κι ἄν φαίνεται ἀρνητικό, τελικῶς λειτουργεῖ ὑπέρ τοῦ ἄλλου καί ὑπέρ ἡμῶν. Κι αὐτό γιατί, ὅπως εἴπαμε, μέ τόν τρόπο αὐτό ἐνεργοποιεῖται ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία μόνο στήν ἀγάπη βρίσκει τό πρόσφορο ἔδαφος παρουσίας καί ἀναπτύξεώς της.
Κριτήριο λοιπόν τῆς στάσης τοῦ χριστιανοῦ ἔναντι τοῦ συνανθρώπου του εἶναι ἡ ἀγάπη καί μόνον αὐτή. Μπορεῖ ὁ χριστιανός νά ζεῖ καί νά ἀναπνέει ἐλεύθερα, διότι ῾ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ ἐκλήθη᾽, ἡ ἐλευθερία του ὅμως αὐτή περιορίζεται ἀπό τήν ἀγάπη του. Μία ἐλευθερία χωρίς ἀγάπη ἀποτελεῖ ἐπικάλυμμα κακίας, τήν ὁποία καταδικάζει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ (πρβλ. Α´ Πέτρ. 2, 16). ᾽Ελευθερία καί ἀγάπη λοιπόν συνυπάρχουν καί καμμία δέν ὑφίσταται χωρίς τήν ἄλλη, ἄν θεωρηθοῦν χριστιανικά. ᾽Εδῶ συνεπῶς κατανοοῦμε αὐτό πού λέει ὁ ἀπόστολος στούς Κορινθίους: πῶς μπορεῖ ἡ ἐλευθερία σας νά μή λαμβάνει ὑπόψη τή συνείδηση τῶν ἀσθενῶν ἀδελφῶν σας; Εἶναι σά νά μή λειτουργεῖτε μέ ἀγάπη. ῾ Βλέπετε μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν᾽. Προσέξτε μήπως τό ἐλεύθερο δικαίωμά σας γίνει αἰτία νά σκοντάψουν καί νά πέσουν ἐκεῖνοι πού ἡ πίστη τους εἶναι ἀδύνατη.
γ. Δέν μποροῦμε νά ἁμαρτάνουμε μέ ἐλαφριά τή συνείδηση.
῾Η ἁμαρτία ἔχει ἄμεση σχέση μέ τόν Θεό καί συνεπῶς ὅταν τή διαπράττουμε διακυβεύουμε τό αἰώνιο μέλλον μας. Δυστυχῶς ἡ ἐποχή μας χαρακτηρίζεται ἀπό τήν ἐλαφρότητα αὐτή, γι᾽ αὐτό καί ὑπάρχουν τόσες ἀνισορροπίες, τόσες μελαγχολίες, τόσες φοβίες, τόσες διαμάχες. ῾Η μόνη λύση εἶναι νά ἐνεργοποιοῦμε ὡς χριστιανοί καθημερινῶς τήν αὐτοσυνειδησίας μας, νά νιώθουμε μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ ὅτι εἴμαστε μέλη Χριστοῦ, νά βλέπουμε τόν Χριστό στό πρόσωπο τοῦ ἄλλου.
Αὐτό σημαίνει ὅμως διαρκή ἀγώνα μετανοίας, γεγονός πού ἀποκαλύπτει τό μεγαλεῖο τῆς Σαρακοστῆς πού ζοῦμε στήν ᾽Εκκλησία μας. Διότι Σαρακοστή σημαίνει κλήση γιά μετάνοια.
π. Γεώργιος Δομπαράκης