"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

π. Συμεών Κραγιόπουλος: “Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα “
Ένα μεγάλο λάθος των χριστιανών
Ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου. Δεν μπορούσε να γίνει άνθρωπος, ας πούμε, χωρίς τους ανθρώπους. Aλλά και δεν μπορούσε να είναι Θεάνθρωπος παρά εκ Πνεύματος Αγίου. Γεννήθηκε ο Κύριος ως άνθρωπος και γιορτάζουμε τη Γέννησή του αυτές τις ημέρες.
Πλην όμως πρέπει να έχουμε υπόψιν μας ότι όλα βέβαια γίνονται για μας τους ανθρώπους, σ’ όλα έχουμε συμμετοχή οι άνθρωποι ως άνθρωποι, αλλά όλα όμως γίνονται διά του Πνεύματος του Αγίου.
Όσο και αν από την ανθρώπινη πλευρά ετοιμασθούμε, προσέξουμε, εργασθούμε, κοπιάσουμε, προσφέρουμε τα πάντα, δεν θα είναι τίποτε αυτό, εάν δεν έρθει το Άγιο Πνεύμα, εάν δεν εργασθεί το Άγιο Πνεύμα, εάν δεν ενεργήσει το Άγιο πνεύμα. Κάνουμε λάθος μεγάλο, όταν ως χριστιανοί δεν λαμβάνουμε υπόψιν αυτή την αλήθεια πάντοτε και ιδιαίτερα αυτές τις ημέρες, ότι το Άγιο πνεύμα είναι εκείνο που ενεργεί τα πάντα. Αυτό δεν το λαμβάνουμε υπόψιν.
Όχι μόνο οι συνηθισμένοι χριστιανοί κάνουν πολλά πράγματα αυτές τις ημέρες λόγω των εορτών, όμως εντελώς από την ανθρώπινη πλευρά, αλλά και οι καλοί χριστιανοί, εκείνοι δηλαδή που υποτίθεται ότι έχουν μιά κάποια γνώση, εκείνοι που υποτίθεται ότι κάνουν πνευματικό αγώνα, εκείνοι που υποτίθεται ότι πιστεύουν και ζουν δια πίστεως, μένουν σ’ αυτό που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος. Και στο σπίτι που είναι και στο ναό όταν έρθουν, απλώς προσπαθούν ανθρωπίνως να συμμετάσχουν στο μυστήριο του Θεού.
Φυσικά ο άνθρωπος τι μπορεί να κάνει; Τα ανθρώπινα μπορεί να κάνει. Και θα λέγαμε ότι ο Θεός αυτό θέλει από τον άνθρωπο, να βάλει το ανθρώπινο μερτικό. Όμως αυτό πρέπει να γίνεται πάντοτε με την προϋπόθεση ότι θα ενεργήσει ο Θεός, πάντοτε με την προϋπόθεση ότι τον τελευταίο λόγο τον έχει ο Θεός. Πρέπει να γίνεται έτσι, ώστε όλος ο κόπος, όλη η προσπάθεια, όλο το δόσιμο, όλη η ετοιμασία, όλη η ανθρώπινη εργασία να είναι ένα άνοιγμα της ψυχής στην Χάρι του Θεού, ένα άνοιγμα της ψυχής στην Χάρι του Αγίου Πνεύματος. Πρωτίστως να πιστεύει κανείς έτσι και να αναμένει κατ’ αυτόν τον τρόπο και πάντοτε μ’ αυτή την ελπίδα να εργάζεται, αλλά και γενικότερα να παίρνει αυτή τη στάση.
Εργασία στην καθεμιά ψυχή εκ Πνεύματος Αγίου
Πολλές φορές στους πνευματικούς λεγόμενους ανθρώπους, που, όπως είπαμε, κάνουν κάποια προσπάθεια, και τον άλλο καιρό και μέσα στη εκκλησία γιγαντώνεται από μέσα τους… Ποιό άλλο; Η ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους, ο εγωισμός που έχουν, η φιλαυτία που υπάρχει μέσα τους. Στους πνευματικούς ανθρώπους, καθώς μάλιστα αγωνίζονται πνευματικά, αυτά γιγαντώνονται. θα έλεγε κανείς, όχι απλώς απελευθερώνονται από τα δεσμά τους, τα οποία δεσμά μπορεί να βάλει ο άνθρωπος σ’ αυτά, αλλά και σαν να ενισχύονται, σαν να φορτίζονται, σαν να προμηθεύονται επιπλέον και κάποια δύναμη ακόμη και ξεπετάγονται μέσα από την ψυχή και ορθώνονται. Πού; Ενώπιον του Θεού. Έτσι, δεν έχει περιθώρια το πνεύμα του Θεού να επισκιάσει την ψυχή. Δεν έχει περιθώρια να καταλαγιάσει, να κουρνιάσει, αν θέλετε, το πνεύμα του Θεού μέσα στην ψυχή, να εργασθεί, για να φωτίσει την ψυχή, για να την κάνει την ψυχή να νιώσει το μυστήριο του Θεού, να το καταλάβει όσο γίνεται, να το δεχθεί και να το ζει. Να γίνει δηλαδή μία εργασία στην καθεμιά ψυχή εκ Πνεύματος Αγίου και του ιδίου του ανθρώπου. Του κάθε ανθρώπου, αλλά εκ Πνεύματος Αγίου.
Πώς μπορούμε να γιορτάσουμε Χριστούγεννα, εάν δεν ενεργήσει το Άγιο πνεύμα; Πώς μπορείς να καταλάβεις τί είναι Χριστούγεννα, να ζήσεις τα Χριστούγεννα, εάν δεν ενεργήσει το Άγιο Πνεύμα; Πώς μπορείς να καταλάβεις τί είναι Θεία Λειτουργία, τι είναι Θεία Κοινωνία, τι είναι αγάπη του Θεού, τι είναι όλα αυτά, εάν δεν ενεργήσει το Άγιο πνεύμα, εάν δεν δώσει το Άγιο πνεύμα, εάν δεν δημιουργήσει το Άγιο πνεύμα; Τα ανθρώπινα, όσο τέλεια και αν είναι, είναι πάντοτε πολύ φτωχά και αμαρτωλά. Αν είσαι απλώς ένας χριστιανός, ένας πνευματικός άνθρωπος, θα πηγαίνεις, θα έρχεσαι κάτι ν’ αρπάξεις από την Χάρι του Θεού. Αυτό δεν είναι δύσκολο· αυτό το κάνει ο καθένας. Όμως είναι δύσκολο να παραδεχθεί κανείς ότι είναι φτωχός, είναι δύσκολο να παραδεχθεί κανείς ότι, ό,τι και να κάνει, αν δεν ενεργήσει ο Θεός, δεν κάνει τίποτε.
Δύσκολο, ξεδύσκολο πρέπει να αποφασίσουμε…
Δύσκολο είναι να ταπεινωθεί ο άνθρωπος. Ας βλέπει τον Κύριο ταπεινωμένο εκεί στη φάτνη. Ας βλέπει τον Κύριο θυσιαζόμενο για μας. Ας βλέπει την αγάπη του. Ο άνθρωπος και πάλι έχει τόση αγάπη στον εαυτό του! Είναι τόσο δεμένος με τα δικά του! Τα οποία μάλιστα δικά του τα φτιάχνει και πνευματικά, ενώ είναι φιλαυτία. Γι’ αυτό, είπα, γιγαντώνεται ο εγωισμός. Είναι δύσκολο να ταπεινωθούμε. αλλά δύσκολο-ξεδύσκολο πρέπει να τον ξεπεράσουμε τον εγωισμό.
Δύσκολο-ξεδύσκολο πρέπει να το αποφασίσει όποιος έχει διάθεση να γίνει χριστιανός αληθινός, όποιος έχει διάθεση, αν μπορώ να πω έτσι, να μην πάει γι’ αυτόν χαμένο το έργο του Θεού, χαμένη η οικονομία του Θεού, το ότι δηλαδή ο Θεός γίνεται άνθρωπος.
Όποιος έχει διάθεση να μην αφήσει να πάει χαμένο γι’ αυτόν το έργο του Θεού, η οικονομία του Θεού, ας μην περιμένει άλλο, βλέποντας τον Κύριο, τον νεογέννητο Κύριο, βλέποντας την ταπείνωσή του, τη θυσία του, την αγάπη του, όλη αυτή τη συγκατάβασή του που γίνεται για τον άνθρωπο. δεν γίνεται για κανέναν άλλο ή για κάποιον άλλο λόγο, αλλά γίνεται για τον άνθρωπο. Για σένα που έχεις τουπέ, για σένα που έχεις όλην αυτή την κατάσταση μέσα σου. Και μάλιστα μην τυχόν τη δει κανείς, μην τυχόν την αγγίξει κανείς· είσαι έτοιμος να αντιδράσεις. Μπορεί κατά τα άλλα να φαίνεσαι πνευματικός άνθρωπος και να κάνεις τον πνευματικό άνθρωπο, όμως βαθιά μέσα σου υπάρχει αυτό το θεριό.
Το θαύμα…
Ο Κύριος πέρα από όλα τα άλλα που θα κάνει, και με το παράδειγμα, και μ’ αυτή την πραγματικότητα της ζωής του, έρχεται να ταρακουνήσει εσένα τον άνθρωπο που έχεις φιλότιμο, τον καλής διαθέσεως άνθρωπο. Ο άλλος δεν θα προσέξει, δεν θα δώσει σημασία. Σ’ εσένα και για εσένα έρχεται ο Κύριος να σε κάνει επιτέλους να προσέξεις, να σε κάνει να φιλοτιμηθείς, να συγκινηθείς, να ταπεινωθείς και να ξεγράψεις τον εαυτό σου μια για πάντα ή, καλύτερα, να παρακαλέσεις να σε βοηθήσει να γίνει αυτό, διότι ο άνθρωπος και αυτό δεν μπορεί να το κάνει, όσο και αν θέλει.
Ο Κύριος ο οποίος άφησε τους ουρανούς για μας, όταν δει φιλότιμο άνθρωπο, όταν δει καλής διαθέσεως άνθρωπο, που πράγματι κατάλαβε περί τίνος πρόκειται και θέλει να ελευθερωθεί από τα δεσμά τού εγώ του και να γίνει κατά Θεόν άνθρωπος, άνθρωπος του Πνεύματος, θα ενεργήσει δραστικά -ξέρει πώς θα ενεργήσει-και το θαύμα αυτό θα γίνει.
Θαύμα είναι η ενανθρώπηση του Χριστού, αλλά και θαύμα είναι να παύσει ο άνθρωπος να είναι αυτό που είναι, δηλαδή παλαιός άνθρωπος και να γίνει νέος άνθρωπος. Διότι ό,τι θα γίνει, δεν θα είναι ένα κατόρθωμα του ανθρώπου, αλλά θα είναι ένα έργο του Αγίου Πνεύματος. Θαύμα είναι. Και αυτό το θαύμα έρχεται ο Κύριος δια του θαύματος του δικού του, ας πούμε, να πραγματοποιήσει σε καθεμιά ψυχή.
Να παρακαλέσουμε τον Κύριο…
Ας ευχηθούμε, αδελφοί μου, ας ευχηθούμε. Είναι μυστήρια αυτά. Μπορεί να τα λέμε, να τα ξαναλέμε, αλλά πόσο καταλαβαίνει ο καθένας; Πόσο αγγίζει τον καθένα το μυστήριο; Ωστόσο όμως πρέπει να γίνει αυτό σ’ όλους. Δεν εξαιρείται κανένας. Ο Κύριος θα μας φωτίσει, θα μάς βοηθήσει, θα θελήσει, αν θέλετε να πω έτσι, να κάνει λίγο ακόμη συγκατάβαση. Γιατί θέλει ο καθένας μας ιδιαίτερη συγκατάβαση και ιδιαίτερη ταπείνωση από τον Θεό και ιδιαίτερη αγάπη.
Να παρακαλέσουμε τον Κύριο που γιορτάζουμε τα γενέθλιά του και που, όσο μπορούμε, δείχνουμε την αφοσίωσή μας σ’ αυτόν, την πίστη μας, την αγάπη μας, να κάνει και αυτό το ιδιαίτερο στον καθένα μας, ώστε να συντελεσθεί το θαύμα. Δηλαδή όντως να έρθει μέσα μας η Χάρις του Θεού, όντως να μορφωθεί μέσα μας ο Χριστός διά της Χάριτος του Θεού, όντως να παύσουμε να είμαστε παλαιός άνθρωπος και να γίνουμε νέος άνθρωπος, εν Χριστώ Ιησού δια Πνεύματος Αγίου.
29-12-1985

«ο δε εγερθής παρέλαβε το παιδίον και την μητέρα αυτού νυκτός και ανεχώρησεν εις Αίγυπτον»
Κηρύγματα, Κυριακή μετά της Χριστού γεννήσεως
Η γέννησις του Χριστού αγαπητοί μου, είναι ένας σεισμός που έγινε μέσα στην ανθρώπινη ιστορία, πριν ακριβώς 2009 χρόνια. Ένας σεισμός, ο μεγαλύτερος που έγινε και που θα γίνει ποτέ και που χώρισε την ιστορία στα δύο. Σήμερα, Κυριακή μετά του Χριστού γέννηση, η εκκλησία προβάλλει το Ευαγγέλιο, δηλαδή τις πρώτες μετασεισμικές δονήσεις του Μεγάλου σεισμού. Τα πρώτα γεγονότα που έδειχναν και δείχνανε ότι δεν θα περάσει έτσι αυτό το πράγμα που συνέβη εκεί μες το σπήλαιο, την νύχτα εκείνη της γεννήσεως. Η αγία οικογένεια, ο Ιωσήφ, ο μήστωρ, η Παναγία, το βρέφος, έχουνε πλέον εγκατασταθεί στην Βηθλεέμ. Δεν είναι πια στο σπήλαιο, έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος, πάνε στον δεύτερο χρόνο της γεννήσεως του παιδιού και είναι στην οικία. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι μάγοι, οι οποίοι επισκέπτονται και προσκυνούν τον Χριστό, δεν τον βρίσκουν στο σπήλαιο. Γιατί ενώ εκεί μιλάει για σπήλαιο ο Ευαγγελιστής εδώ λέει «ήλθον λέει, οι μάγοι εις την οικίαν» Άρα είχε περάσει η απογραφή, είχε φύγει ο κόσμος είχαν ελευθερωθεί τα σπίτια και ο Ιωσήφ βρήκε ένα σπιτάκι εκεί στην Βηθλεέμ και αποφάσισε να φτιάξει εκεί με την Μαρία και τον Ιησούν, το παιδίον, την ζωή τους. Κάνανε όνειρα εγκαταστάσεως, επαγγελματικής αποκαταστάσεως όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι και στον δεύτερο χρόνο της γεννήσεως, τους επισκέφθηκαν οι μάγοι, αλλά άθελα τους ξύπνησαν τον Ηρώδη. Και ενώ ο Ιωσήφ και η Μαρία έκαναν όνειρα για μια ζωή ήσυχη, ο Ηρώδης είχε άλλα στο μυαλό του και «θανάσιμοι» κίνδυνοι έζωναν το βρέφος από παντού, το παιδίον Ιησού. Αμέριμνοι οι άνθρωποι εκοιμόντο την νύχτα, αλλά κάποιος αγρυπνούσε και μες την νύχτα έρχεται ο άγγελος και λέει, «εγερθής παράλαβε το παιδίο και την μητέρα αυτού και φεύγε εις Αίγυπτο» και μείνε εκεί «ως αν είπω σοι» Πότε θα σου πει, αυτός ξέρει. Ο κάποιος που αγρυπνεί ξέρει ότι τα όνειρα που κάνουμε εμείς οι άνθρωποι, δεν βγαίνουνε ποτέ όπως τα φανταστήκαμε, γιατί υπάρχει διάβολος, υπάρχουνε Ηρώδες, οι οποίοι καταστρέφουν τα όνειρα των ήσυχων ανθρώπων της ανθρωπότητας. Ήσυχος λοιπόν εκοιμάτο ο Ιωσήφ, τον ξύπνησε λοιπόν ο άγγελος. Φύγε του λέει. Παρ’ όλο ότι άλλα είχε στο μυαλό του ο Ιωσήφ, δεν έφερε καμιά αντίρρηση. Είναι ο άνθρωπος της σιωπής. Δεν είπε, μα για στάσου να ξημερώσει Κύριε, να δω μέρα, να κάνω συνάλλαγμα ξέρω γω, στην Αίγυπτο θα πάω, θα πάω στο εξωτερικό. Πώς θα πάω έτσι. Τώρα λέει, την νύχτα. Και σηκώθηκε την νύχτα και φεύγει. Έχει εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού. Άλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, είχε μάθει πριν το πει ο Σαίξπηρ, άλλα δε Θεός κελεύει και άλλα έχει βέβαια η Θεία πρόνοια για να μας φυλάξει από εκεί που εμείς δεν ξέρουμε, ούτε το περιμένουμε. Γι’ αυτό μην μένουμε στα όνειρά μας, στα σχέδια μας, όταν η πρόνοια του Θεού αποφασίζει αλλιώς. Να προσαρμοζόμαστε, να παίρνουμε την γραμμή του Θεού και να ακολουθούμε. Ούτε να ξημερώσει, ούτε να μαζέψει τίποτα πραγματάκια, ούτε να αγοράσει τίποτα για το ταξίδι, δεν είχε προετοιμαστεί βέβαια για τόσο μεγάλο ταξίδι στο εξωτερικό, ο δε, λέει, εγερθής παρέλαβε, -απόλυτη υπακοή στην πρόνοια του Θεού-. «έως αν είπω σοι» για να μου λέει Αυτός κάτσε εκεί, όποτε μου πει, Αυτός ξέρει, ο Θεός ξέρει. Εγώ μπορεί άλλα να σχεδιάζω αλλά θα κάνω ότι λέει ο Θεός και παίρνει το παιδί και φεύγει. Ας το παρακολουθήσουμε με την φαντασία μας αν είναι δυνατόν να μεταφερθούμε σ’ αυτή την πορεία, την φυγή όπως λέγεται προς την Αίγυπτο. Είναι νύχτα, μες το χωριό την Βηθλεέμ, πυκνό σκοτάδι έξω, οι άνθρωποι έχουν κλειδαμπαρωθεί απ’ τον φόβο και των ληστών και των θηρίων, έξω δεν υπάρχουνε φωτισμοί ηλεκτρικοί όπως υπάρχουν τώρα και τέτοια, δεν υπάρχουν τέτοια πράγματα, το σκοτάδι ήταν ψηλαφητό. Και ενώ όλοι περιμένουν στα σπίτια τους πότε θα ξημερώσει, ακούεται ένα ποδοβολητό στο δρόμο. Κάποιο γαιδουράκι, κάποια γκαμήλα, φεύγει μες την νύχτα. Αν ρωτήσει κάποιος. -Κάποιος φεύγει. -Ποιος φεύγει; -Ο Θεός φεύγει. -Και γιατί φεύγει ο Θεός; -Από προσώπου Ηρώδου. Φεύγει ο Θεός, από προσώπου Ηρώδου. Γιατί; Φοβάται τον Ηρώδη; Όχι δεν φοβάται τον Ηρώδη. Μπορούσε με μία μικρή επέμβαση, να γίνει ο Ηρώδης… φυτό ή να φύγει απ’ την μέση. Αλλά δίνει τόπο στην οργή. Φεύγει ο Θεός μπροστά στην οργή του Ηρώδου και μας δίνει το μεγάλο μάθημα ότι δεν πρέπει να καθαρίζουμε μόνοι μας, όταν δεν πρόκειται η υποχώρησης ο τόπος που δίνουμε στην οργή, να είναι αμαρτία. Αν δε είναι αμαρτία, να δίνουμε εμείς πάντα τόπο στην οργή. Μη κτυπάμε γροθιά στο μαχαίρι. Να υποχωρούμε. Εδώ ο Θεός φεύγει από ένα Ηρώδη, υποτακτικό του Οκταβιανού του αυτοκράτορα της Ρώμης. Και εμείς λέει, εγώ λέει, απ’ το πτώμα απάνω μόνο θα περάσει, θα του δείξω εγώ, ούτε στην κηδεία μου τον θέλω κλπ. Μην κάνουμε αυτό το λάθος. Αυτό μας λέει. Ο Θεός υποχωρεί, εμείς να μην υποχωρήσουμε; Να μην δώσουμε τόπο στην οργή; Φεύγει. Δίνει τόπο στην οργή, μας δίνει το μεγάλο μάθημα και συγχρόνως δίνει μια ευκαιρία στον Ηρώδη. Ποια ευκαιρία; να μετανοήσει αν θέλει, να καταλάβει τι γίνεται, να σωθεί. Ή τουλάχιστον να είναι αναπολόγητος. Και του δίνει την μεγάλη ευκαιρία αγαπητοί, διότι το τέλος του Ηρώδη ήξερε ότι θα είναι οικτρό. Όπως είναι το τέλος όλων των θεομάχων και των παλαιών και των νεωτέρων. Αν μελετήσει κανείς την ιστορία των διαφόρων θεομάχων, όπως του Βολτέρου των άλλων κλπ και των σημερινών, θα δει ότι έχουνε οικτρό τέλος. Ο Ηρώδης όπως ξέρετε πρήστηκε, έγινε τέτοιος ώστε να μην περνάει απ’ την πόρτα, έβγαλε σκουλήκια στο σώμα του και τον φάγανε τα σκουλήκια και έτσι πέθανε. Μπροστά σε ένα τέτοιο οικτρό τέλος του δίνει ο Θεός την ευκαιρία αν θέλει να μετανοήσει, να αποφύγει. Ναι θα πει κάποιος. Άλλος σεισμός μετά. Άμα δώσεις όμως την ευκαιρία στον Ηρώδη να μετανοήσει αυτός θα καθαρίσει πολλούς. Το παιδίον γλίτωσε διότι έπρεπε να γλιτώσει, αλλά πόσα βρέφη την πλήρωσαν θα επί κανείς. Τα δεκατέσσερις χιλιάδες νήπια τα οποία γιορτάζουμε σήμερα, γιατί ο Θεός άφησε τον Ηρώδη να τα σκοτώσει; και μέσα σ’ αυτά ξέρετε κινδύνεψε και ο Ιωάννης ο βαπτιστής. Ο λόγος που ο βαπτιστής ευρέθηκε στην έρημο και δεν ήταν σπίτι του, ήτανε ο διωγμός αυτός, διότι ήτανε κοντά στα χρόνια, τις ημέρες του Ιησού και αναγκάστηκε να πάει στην έρημο και έμεινε εκεί βέβαια και έγινε ο βαπτιστής. Και ήταν και ο γιος του Ηρώδη τον οποίο διέταξε και τον έσφαξε και αυτόν ο Ηρώδης. Γι’ αυτό και βγήκε η παροιμία τότε, καλύτερα να είσαι κριός του Ηρώδη παρά υιός του. Γιατί το κριάρι μπορεί να το σκεφτεί, τον γιο του όμως δεν τον σκέφτηκε, τον έσφαξε και αυτόν ο Ηρώδης. Αυτή την σφαγή όμως γιατί να την επιτρέψει; Ενώ αν σκότωνε τον Ηρώδη θα γλίτωναν τα νήπια. Βέβαια στα μυστήρια του Θεού δεν μπορεί να μπει ο άνθρωπος. Αλλά ψηλαφώντας λέμε: Έσφαξε ο Ηρώδης τα νήπια. Και τι έπαθαν τα νήπια; Έγιναν 14.000 άγιοι. 14000 νήπια, δεκατέσσερις χιλιάδες άγιοι, που σήμερα τους γιορτάζουμε και τους προσκυνούμε. Σήμερα έχουμε την εορτή των δεκατεσσάρων χιλιάδων νηπίων. Αν ζούσαν, θα πέθαιναν αργότερα, Ποιος ξέρει από την γενεά εκείνη. Και βγάλε τώρα τους πόρνους, βγάλε του μοιχούς βγάλε τους κλέφτες που θα γινόντουσαν, βγάλε τους απατεώνες, βγάλε τις κοινές γυναίκες, πόσοι θα μένανε από τις δεκατέσσερις χιλιάδες άγιοι; αν μένανε δέκα θα ήταν ζήτημα, αν κρίνουμε από την σημερινή κατάσταση της κοινωνίας, που έχει τα χάλια τα δικά μας. Τώρα που γίνανε δεκατέσσερις χιλιάδες νήπια και είναι με τον Θεόν εις τον Παράδεισο, τι κακό έγινε; Έσφαξε τα νήπια και τα έκανε αγίους. Άλλωστε η εκκλησία αργότερα πρόσφερε 11.000.000 μάρτυρες, που ο Θεός βέβαια τα βλέπει αυτά όλα. Το δεύτερο όμως που πρέπει να προσέξουμε εδώ είναι ότι, καλά θα σκότωνε τον Ηρώδη, θα γλίτωναν τα 14.000 χιλιάδες νήπια και δεν ξέρω ποιους άλλους, αλλά ένας Ηρώδης υπάρχει μες την ιστορία; Πολλοί Ηρώδες υπάρχουν αγαπητοί. Αν ο Θεός γινότανε δήμιος, γινότανε σπεκουλάτορας όπως λέμε και έπαιρνε κεφάλια Ηρώδων, πόσοι Ηρώδες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν μες την ιστορία. Ο Ηρώδης τότε έσφαξε 14.000 χιλιάδες νήπια. Σήμερα οι Ηρώδες σφάζουν, μόνο στην Ελλάδα, 500.000 χιλιάδες νήπια τον χρόνο, μες την κοιλιά της μάνας των. Φανταστείτε τώρα αν κάθε φορά εκτελούσε ο Θεός, Ποιος θα είχε επιζήσει πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη. Όχι ο Θεός δεν εκτελεί επί τόπου. Την δικαιοσύνη του δεν την ολοκληρώνει εδώ. Πληρώνουν οι θεομάχοι, αλλά δεν ξοφλούν εδώ. Πρέπει να είναι αναπολόγητοι όλοι οι Ηρώδες και λίγο πολύ είμαστε όλοι Ηρώδες. Επομένως αν θέλαμε να πέσει το κεφάλι του Ηρώδη, έπρεπε να έχουμε τα δικά μας κεφάλια έτοιμα, να πέσουν κι’ αυτά. Αλλά ο Θεός δεν κάνει τέτοια πράγματα. Και η ιστορία πορεύεται. Μετασεισμικές δονήσεις, προήρθαν από την ημέρα της γεννήσεως του Χριστού. Πειράματα κάνουν πολλά οι άνθρωποι. Για να μην κάνουν το πείραμα το ένα και μόνο που είπε ο Χριστός όταν γεννήθηκε, το πείραμα της αγάπης και μάλιστα της αγάπης των εχθρών. Ένας βαθύς γνώστης της ιστορία, απαριθμεί τα πειράματα που έκανε ο άνθρωπος και κάνει μέχρι σήμερα, για να μην κάνει το πείραμα της αγάπης. Θα σας το διαβάσω να το ακούσετε: Όλη η ιστορία, μετά τον Χριστό βέβαια, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η διαρκής αλληλουχία πειραμάτων. • Κάναμε το πείραμα της αγριότητας, από την εποχή του Ηρώδη και το αίμα πότισε αυτή την γη. • Κάναμε το πείραμα της ηδονής και η ηδονή μας άφησε στο στόμα μια γεύση σαπίλας και ένα πιο καυστικό πόνο. Παραδώσαμε τα σώματά μας στις πιο εξεζητημένες και διεστραμμένες απολαύσεις και παραδίνουμε ακόμα. Και ξυπνήσαμε κατατσακισμένοι και βαρυόκαρδοι, πάνω σ’ ένα κρεβάτι σκεπασμένο από κόπρο. • Κάναμε το πείραμα του νόμου, της δικαιοσύνης και τον νόμο αυτό τον παραβήκαμε, τον αλλάξαμε, τον καταπατήσαμε. Κι η δικαιοσύνη δεν μπόρεσε να μας χορτάσει. • Κάναμε το πείραμα της λογικής, του ορθολογισμού. Εξετάσαμε την δημιουργία, μετρήσαμε τα άστρα, περιγράψαμε τα φυτά, τα άψυχα και τα ζωντανά. Τα δέσαμε όλα και φτιάξαμε το ατελείωτο νήμα των εννοιών. Τα μεταμορφώσαμε κάτω από τους μαγικούς αριθμούς της μεταφυσικής και πάντα στο τέλος μας φαίνονταν όλα στο τέλος τα ίδια. Δεν μας αρκούσαν πια και δεν μπορούσαμε να φτιάξουμε νέα. Ονόματα και αριθμοί δεν έσβησαν τη δίψα. Κι οι πιο σοφοί κατέληξαν να ομολογήσουν, την άγνοια μας βαριεστημένη. • Κάναμε το πείραμα της τέχνης. Και η αναπηρία μας απήλπισε τους πιο δυνατούς, γιατί το απόλυτο δεν κρύβεται μέσα στα σχήματα. Η επεξεργασμένη ύλη δεν διατηρεί το εφήμερο. • Κάναμε το πείραμα του πλούτου και της αφθονίας της καταναλωτικής. Και βρεθήκαμε ακόμα πιο αδύνατοι. Σήμερα το ξέρουμε πόσο αλήθεια είναι. Σε τίποτε δε καθησύχασε. Σε κανένα ίσκιο το σώμα μας δεν αναπαύθηκε όπως θα ήθελε και η καρδιά μας πάντοτε αναζητώντας και πάντοτε απατημένη, γέρασε περισσότερο, άδειασε περισσότερο, γιατί πουθενά δεν βρήκε την ειρήνη, πουθενά την χαρά, πουθενά την ευτυχία της. Ο Ιησούς μας προτείνει το δικό Του πείραμα, το τελευταίο, το πείραμα της αγάπης. Αυτής που κανείς δεν την φαντάσθηκε και λίγοι την δοκίμασαν, σε σπάνιες στιγμές της ζωής τους, αυτή που είναι η πιο δύσκολη, η πιο μισητή στη φύση μας, αλλά και η μόνη που μπορεί να δώσει ότι υπόσχεται. Λέει αλήθεια ή δεν λέει αλήθεια; Λέει αλήθεια. δεν μένει τίποτα άλλο αγαπητοί μου παρά μόνο το τελευταίο πείραμα. Το πείραμα του Χριστού, το πείραμα της αγάπης. Γιατί τώρα, ύστερα από 2 χιλιάδες χρόνια, ξαναγυρίσαμε από εκεί που ξεκινήσαμε. Ξεκινήσαμε από το πείραμα της αγριότητας του Ηρώδη και είμαστε σήμερα πάλι στο πείραμα της αγριότος. Το τι έγινε χτες και προχτές, θα διαβάσατε και τα ακούσατε. Εκεί γυρίσαμε στο 2000 μ.χ. καιρός είναι να ακούσουμε τον Κύριο. Να ακούσουμε, να κάνουμε το πείραμα της αγάπης που μόνο η εκκλησία μπορεί να το κάνει. Για να κατασταλάξει κάπως αυτός ο πλανήτης, μετά τον σεισμό των Χριστουγέννων, να τελειώσουν οι μετασεισμικές δονήσεις, που έχουνε σκοπό, να ισορροπήσουν κάπου αλλού. Και πρέπει να ισορροπήσουν στο πείρμα της αγάπης μέσα από την εκκλησία του Χριστού, πράγμα που ας ευχηθούμε όλοι. Αμήν. Ερμηνεία: Η φυγή στην Αίγυπτο Όταν λοιπόν αυτοί αναχώρησαν, ιδού, άγγελος ΚΥΡΙΟΥ φάνηκε κατά το όνειρο στον Ιωσήφ, λέγοντας: «Σήκω, παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και φεύγε για την Αίγυπτο• και να είσαι εκεί ωσότου σου πω. Γιατί μέλλει ο Ηρώδης να ζητά το παιδί, για να το σκοτώσει». Εκείνος αφού σηκώθηκε, παράλαβε νύχτα το παιδί και τη μητέρα του και αναχώρησε για την Αίγυπτο. Και ήταν εκεί ως το θάνατο του Ηρώδη – για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε από τον ΚΥΡΙΟ μέσω του προφήτη, όταν έλεγε: Από την Αίγυπτο κάλεσα τον Υιό μου. Η σφαγή των νηπίων Τότε ο Ηρώδης, επειδή είδε ότι εμπαίχτηκε από τους μάγους, θύμωσε πολύ και απέστειλε και σκότωσε όλα τα αρσενικά παιδιά που ήταν στη Βηθλεέμ και σε όλα τα όριά της, όσα ήταν από δύο ετών και κάτω, σύμφωνα με το χρόνο που εξακρίβωσε από τους μάγους. Τότε εκπληρώθηκε αυτό που ειπώθηκε μέσω του Ιερεμία του προφήτη, όταν έλεγε: Φωνή στη Ραμά ακούστηκε, κλάμα και οδυρμός πολύς. Η Ραχήλ είναι που κλαίει τα τέκνα της, και δεν ήθελε να παρηγορηθεί, γιατί δεν υπάρχουν. Eπιστροφή από την Αίγυπτο Και όταν πέθανε ο Ηρώδης, ιδού, άγγελος ΚΥΡΙΟΥ φάνηκε κατά τη διάρκεια ενός ονείρου στον Ιωσήφ, λέγοντας: «Σήκω, παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στη γη Ισραήλ. Γιατί έχουν πεθάνει αυτοί που ζητούν τη ζωή του παιδιού». Εκείνος, αφού σηκώθηκε, παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και εισήλθε στη γη Ισραήλ. Αλλά όταν άκουσε ότι ο Αρχέλαος βασιλεύει στην Ιουδαία αντί για τον πατέρα του τον Ηρώδη, φοβήθηκε να πάει εκεί. Και επειδή τον πρόσταξε ο Θεός κατά τη διάρκεια ενός ονείρου, αναχώρησε για τα μέρη της Γαλιλαίας και ήρθε και κατοίκησε σε μια πόλη που λέγεται Ναζαρέτ – για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε μέσω των προφητών, ότι θα κληθεί Ναζωραίος.

Μετά τα Χριστούγεννα - Ο Θεός σώζει
Την Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα το ιερό Ευαγγέλιο μας παρουσιάζει όλες εκείνες τις συγκλονιστικές στιγμές του διωγμού του θείου Βρέφους από τον Ηρώδη. Όταν αναχώρησαν οι Μάγοι, λέει ο ιερός ευαγγελιστής Ματθαίος, άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε στον Ιωσήφ, σε όνειρο, και του είπε: Σήκω και πάρε το Βρέφος και την Παναγία Μητέρα του και φύγε στην Αίγυπτο. Μείνε εκεί μέχρι να σου πω, διότι ο Ηρώδης θέλει να σκοτώσει το παιδί. Κι ο Ιωσήφ πήρε αμέσως μες στη νύχτα το θείο Βρέφος και την Θεοτόκο κι αναχώρησε για την Αίγυπτο.
Όταν όμως ο Ηρώδης κατάλαβε ότι οι Μάγοι τον εξαπάτησαν, θύμωσε πολύ. Κι έστειλε στρατιώτες οι οποίοι σκότωσαν όλα τα παιδιά που ήταν στη Βηθλεέμ και σ’ όλα τα περίχωρα και σύνορά της από δύο ετών και κάτω σύμφωνα με το χρόνο που υπολόγισε από τα λόγια των Μάγων. Τότε πραγματοποιήθηκε πλήρως εκείνο που προανήγγειλε ο προφήτης Ιερεμίας: Φωνή σπαρακτική ακούστηκε στο χωριό Ραμά, θρήνος και κλάματα και οδυρμός πολύς. Η σύζυγος του Ιακώβ Ραχήλ, που ήταν εκεί θαμμένη, κλαίει τα παιδιά της, και δεν ήθελε με κανένα τρόπο να παρηγορηθεί, διότι τα αθώα αυτά παιδιά δεν υπάρχουν πλέον στη ζωή.
Πλήθος νηπίων είχε σφαγιασθεί. Και ο Ηρώδης ασφαλώς θα ησύχασε. Θα νόμιζε ότι θανάτωσε τον τεχθέντα βασιλέα. Άλλωστε όλα τα είχε οργανώσει τόσο καλά, όπως νόμιζε. Έκανε τα πάντα για να σκοτώσει τον βασιλιά που γεννήθηκε. Οργάνωσε προσεκτικά το φονικό του σχέδιο, πήρε πληροφορίες, υπολόγισε την ηλικία του παιδιού, έστειλε στρατεύματα, εξολόθρευσε όλα τα βρέφη της περιοχής. Τι κατάφερε όμως τελικά; Απολύτως τίποτε! Όλες οι δυνάμεις του κακού έπεσαν εναντίον του Κυρίου και δεν κατόρθωσαν τίποτε. Διότι στην κρίσιμη ώρα μίλησε ο ουρανός, επενέβη ο Θεός και ο Ιησούς σώθηκε. Έφυγε για την Αίγυπτο.
Τι έχει να πει σε μας αυτό το γεγονός; Ότι η εξέλιξη των πραγμάτων στην πορεία της ζωής μας βρίσκεται στα χέρια του Θεού. Και ότι ακόμη κι αν όλη η μανία των οργάνων του σκότους πέσει επάνω μας, δεν μπορεί να καταφέρει εναντίον μας απολύτως τίποτε. Διότι μας προστατεύει ο Κύριος, εφόσον κι εμείς βρισκόμαστε κοντά Του. Ενδιαφέρεται κάθε στιγμή για μας. Δεν αδιαφορεί, όταν βρισκόμαστε σε δυσκολίες και κινδύνους. Είναι κοντά μας στις αγωνίες και στις δυσκολίες μας, μας δίνει θάρρος και δύναμη. Και στην κατάλληλη στιγμή επεμβαίνει και μας λυτρώνει από πειρασμούς και από πολλούς κινδύνους σωματικούς και ψυχικούς. Στις δύσκολες λοιπόν στιγμές που θα συναντήσουμε στη ζωή μας να μην ξεχάσουμε ποτέ πως έχουμε βοηθό τον παντοδύναμο Θεό.
Νικητής
Όταν λοιπόν πέθανε ο Ηρώδης, άγγελος Κυρίου φάνηκε στον Ιωσήφ σε όνειρο στην Αίγυπτο και του είπε: Σήκω και πάρε το Παιδί και τη Μητέρα του και πήγαινε με την ησυχία σου στην χώρα του Ισραήλ. Διότι έχουν πεθάνει πλέον εκείνοι που ζητούσαν τη ζωή του παιδιού. Και ο Ιωσήφ σηκώθηκε, πήρε το Παιδί και τη Μητέρα του και ήλθε στην Παλαιστίνη. Αλλά όταν άκουσε ότι στην Ιουδαία βασίλευε ο Αρχέλαος, αντί για τον πατέρα του Ηρώδη, φοβήθηκε να πάει εκεί. Με εντολή όμως που του έδωσε ο Θεός στο όνειρό του, αναχώρησε στα μέρη της Γαλιλαίας, όπου ήταν ηγεμόνας ο Ηρώδης ο Αντίπας, που ήταν λιγότερο σκληρός από τον αδελφό του Αρχέλαο. Κι αφού ήλθε εκεί, κατοίκησε στην πόλη που λεγόταν Ναζαρέτ. Για να πραγματοποιηθεί εκείνο που ειπώθηκε από τους Προφήτες, ότι ο Ιησούς θα ονομασθεί περιφρονητικά από τους εχθρούς του Ναζωραίος.
Ο Ναζωραίος λοιπόν νίκησε, και ο διώκτης του Ηρώδης πέθανε. Και πώς πέθανε; Με θάνατο φρικτό, όπως περιγράφει η ιστορία. Πεθαίνουν λοιπόν κάποτε οι διώκτες. Ο θάνατος δίνει τέλος στην κακία τους. Οι διωγμοί τελειώνουν. Όσο σκληροί κι αν είναι. Μέσα στην εκκλησιαστική ιστορία αναφέρονται τόσοι και τόσοι διωγμοί. Διωγμοί ύπουλοι και φοβεροί, άμεσοι και έμμεσοι, με νόμους και διατάγματα, με μαρτύρια και με θανατώσεις, με εξευτελισμούς και περιθωριοποιήσεις. Και οι διώκτες και οι διωγμοί μένουν στην ιστορία ως αποτρόπαιες σελίδες του δαιμονικού κόσμου των εχθρών του Χριστού.
Αυτός όμως που μένει νικητής και θριαμβευτής της ιστορίας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ο Ναζωραίος. Αυτός εξέρχεται Νικητής. Θριαμβευτής. Διότι δεν είναι ένας άνθρωπος που κινδυνεύει, αλλά ο Θεός που σώζει. Είναι ο ρυθμιστής της ζωής του κόσμου και της δικής μας. Στα χέρια του είναι η ζωή μας, η ζωή των λαών και των κρατών. Στα χέρια του βρίσκεται η Εκκλησία του και ο λαός του. Αυτός ανατρέπει τυράννους και καθεστώτα. Αυτός συντρίβει κάθε υπερφίαλο διώκτη που νομίζεις ότι μπορεί να σταθεί εμπόδιο στο σχέδιό του. Μη φοβόμαστε λοιπόν σε κάθε εποχή, σε κάθε διωγμό άμεσο ή έμμεσο, φανερό ή κρυφό, κατά μέτωπον ή ύπουλο. Ας μένουμε πάντοτε με τον νικητή, με τον θριαμβευτή Ναζωραίο Κύριο. Η νίκη είναι πάντα δική του. Εκκλησιαστικά βιβλία
Περιοδικό “Ο Σωτήρ”, τ. 1991

Γιατί γεννήθηκε ὁ Χριστός;
Κυριακὴ μετὰ τὴν Χριστοῦ Γέννησιν Κυριακὴ μετὰ τὴν Χριστοῦ Γέννησιν
Γιατί γεννήθηκε ὁ Χριστός; Γιὰ μᾶς, ἀγαπητοί μου, γιὰ μᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ γιὰ τὴ σωτηρία τὴ δική μας ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ κατέβηκε ἀπὸ τοὺς οὐρανούς, «ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς παρθένου», καὶ ἐνανθρώπησε. Αὐτὴ εἶνε ἡ ἀπάντησι τοῦ πιστοῦ στὸ ἐρώτημα, καὶ αὐτὸ βροντοφωνεῖ ἡ Ἐκκλησία διὰ τοῦ Συμβόλου τῆς πίστεως (ἄρθρ. 3).
Μέγα τὸ μυστήριο! Ποιός ποτὲ θὰ μπορέσῃ νὰ καταλάβῃ σὲ ὅλο τὸ βάθος καὶ τὸ πλάτος τὸ ὑπερφυέστατο γεγονὸς ὅτι ἕνας Θεὸς σαρκώνεται, γίνεται ἄνθρωπος, γιὰ νὰ σώσῃ τὴν ἀνθρωπότητα; Ἐδῶ καὶ οἱ μεγαλύτερες διάνοιες, χωρὶς τὴ βοήθεια τῆς πίστεως, συντρίβονται. Μικρὸς ἐμπρὸς στὸ Θεὸ ὁ ἄνθρωπος, ἂς εἶνε κ᾽ ἕνας Σωκράτης. Θὰ ὁμολογήσῃ τὴν ἄγνοια καὶ τὴν ἀδυναμία του ἐμπρὸς στὸ μυστήριο. Μικρὸς ὁ ἄνθρωπος, μεγάλος ὁ Θεός! Μόνο ἡ πίστι ῥίχνει φῶς στὸ μυστήριο.
Ὁ πιστὸς τὸ αἰσθάνεται, τὸ βλέπει, τὸ ζῇ, καὶ δὲν βρίσκει λέξεις γιὰ νὰ ἐξωτερικεύσῃ τὴν ὑπερκόσμια ἀγαλλίασι ποὺ δοκιμάζει ὅταν ἀκούῃ νὰ ψάλλεται τὸ «Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε…»(καταβ. Χριστουγ. ᾠδ. α΄). Νομίζει ὅτι δὲν πατάει στὴ γῆ, ἀλλὰ μεταφέρεται στὸν οὐρανό, στὴ χώρα τῶν ἀγγέλων, κι ἀκούει τὶς ὑμνῳδίες τους.
Ὁ ἄπιστος ζῇ καὶ περιπλανᾶται στὸ σκοτάδι. Δὲν μπορεῖ νὰ βρῇ μόνος του τὸ δρόμο ποὺ ὁδηγεῖ στὴ Βηθλεέμ, ἐκεῖ ποὺ λάμπει τὸ ἄστρο, τὸ φῶς τῆς αἰωνίου ἀληθείας. Ἄπιστοι, ἀποκαλυφθῆτε ἐμπρὸς στὸ μυστήριο τῆς φάτνης, καταθέστε τὴν πανοπλία τοῦ ἐγωισμοῦ σας. Ἄλλα ἐφόδια χρειάζονται γιὰ νὰ νιώσετε τὸ μυστήριο.
Πάρτε μαζί σας τὴν ταπείνωσι τῶν ἀγραυλούντων ποιμένων, τὴν πίστι τῶν μάγων, τὴν ἀθῳότητα τῶν σφαγιασθέντων νηπίων, καὶ τότε θὰ βρῆτε τὸ δρόμο, θὰ συναντήσετε τὸ Χριστό, καὶ θὰ ὁμολογήσετε ὅτι στὴ Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας πρὶν δυὸ χιλιάδες χρόνια ἔγινε τὸ μεγαλύτερο θαῦμα, ποὺ κατέγραψε στὶς σελί- δες της ἡ ἱστορία ὡς τὸ σπουδαιότερο γεγονὸς ἀφ᾽ ὅπου ἔγινε ὁ κόσμος. Ποιό τὸ γεγονός; ὅτι «ἐγεννήθη Παιδίον νέον ὁ πρὸ αἰώνων Θεός» (κοντάκ.). Μέγα τὸ μυστήριο!
Τὸ σπασμένο ἄγαλμα συναρμολογεῖται. Ἕνα παράδειγμα, γιὰ νὰ πάρουμε μιὰ ἀμυδρὴ ἰδέα τοῦ μυστηρίου. Ὑποθέστε, ἀγαπητοί μου, ὅτι στὸ κέντρο μιᾶς πόλεως ἔχει στηθῆ ἕνα ἄγαλ- μα. Εἶνε θαυμάσιο καὶ ὡς σύλληψι καὶ ὡς ἐκτέλεσι. Ὅλα του συμμετρικά, κανείς δὲν μπορεῖ νὰ βρῇ μιὰ ἀτέλεια. Ὅλοι τὸ θαυμάζουν, ἀλλὰ οἱ σοφώτεροι θαυμάζουν περισσότερο τὸν ἄγνωστο ἐκεῖνο γλύπτη, ποὺ εἶχε τέτοια δύναμι τέχνης, ὥστε ἀπὸ ἕνα ἄμορφο μαρμάρινο ὄγκο νὰ βγάλῃ ἕνα τέτοιο ἀριστούργημα.
Κανείς δὲν ὑπάρχει ποὺ νὰ πῇ, ὅτι τὸ ἄγαλμα αὐτὸ βρέθηκε τυχαῖα, ὅτι ἔτσι μόνο του ξεφύτρωσε ἕνα πρωὶ ἀπὸ τὰ σπλάχνα τοῦ λατομείου τῆς Πεντέλης ἢ τῆς Πάρου κι ὅτι ἔτσι μόνο του στήθηκε ἐκεῖ. Τὸ ἄγαλμα, δημιούργημα ἄριστου τεχνίτη, λάμπει στὴ θέσι του. Πόσο ὡραῖο εἶνε! Τὸ βλέπεις καὶ νομίζεις πὼς θὰ σοῦ μιλήσῃ. Ἐκεῖνα τὰ χείλη, ἐκείνη ἡ ἔκφρασι, ἐκεῖνο τὸ χαμόγελο στὸ πρόσωπο· τί θαῦμα!
Ἀλλ᾿ ἀναπάντεχα –ὤ συμφορά!– μιὰ νύχτα κάποιος, ποὺ ζήλεψε φαίνεται τὴ δόξα τοῦ Ἡροστράτου, ἀποφάσισε νὰ τὸ καταστρέψῃ. Πλησιάζει λοιπόν, τοποθετεῖ στὴ βάσι του δυναμίτη, ἀνάβει τὸ φιτίλι, κι ὁ κακοῦργος ἀπομακρύνεται. Κρυμμένος σὲ μιὰ γωνία τοῦ σύμπαντος περιμένει τὸ ἀποτέλεσμα.
Σὲ λίγο ἕνας δαιμονιώδης κρότος ἀκούγεται. Τὸ ἔδαφος σείεται. Οἱ κάτοικοι τῆς εὐτυχισμένης πόλεως ξυπνοῦν, ἀνάβουν φῶτα, καὶ τί νὰ δοῦν; Τὸ ἄγαλμα, τὸ καύχημα τῆς πόλεως ποὺ προσείλκυε περιηγητὰς ἀπ᾽ ὅλα τὰ μέρη, αὐτὸ τὸ ἀριστούργημα, δὲν ὑπάρχει πιά. Τί λέω, δὲν ὑπάρχει; Ὑπάρχει, ἀλλ᾽ ὄχι ὡς ὀμορφιά· ὑπάρχει ὡς ἐρείπια. Ὁ δυναμίτης τό ᾽κανε χίλια συντρίμμια σκορπισμένα ἐδῶ κ᾽ ἐκεῖ. Ὅλοι κλαῖνε καὶ καταριῶνται τὸ δράστη τοῦ ἐγκλήματος.
Τὰ χρόνια παιρνοῦν, οἱ αἰῶνες διαβαίνουν. Ἀλλὰ ἡ ὀμορφιὰ τοῦ ἀγάλματος δὲν ξεχνιέται. Οἱ γέροι διηγοῦνται στὰ παιδιὰ τὴ δόξα του. Ὁ πόθος ὅλων ἐκφράζεται μὲ μιὰ εὐχή, μιὰ κρυφὴ ἐλπίδα· Ὤ καὶ νὰ ἦταν δυνατὸν νὰ διορθωθῇ τὸ κακὸ καὶ νὰ στηθῇ πάλι στὴ μέση τῆς πλατείας τὸ ἄγαλμα, ὅπως ἦταν στὴν ἀρχή!…
Καὶ νά ὁ κοινὸς μύχιος πόθος ἐκπληρώνεται! Ἔρχεται κάποιος. Εἶνε ἐκεῖνος ποὺ κατεσκεύασε τὸ ἄγαλμα. Λυπήθηκε γιὰ τὴν καταστροφὴ τοῦ καλύτερου ἔργου ποὺ βγῆκε ἀπ᾽ τὸ ἐργαστήριό του. Γιατὶ ποιός τεχνίτης δὲν πονάει τὸ ἔργο του; Τὸ πόνεσε λοιπὸν καὶ αὐτός. Εἶδε τὰ συντρίμματα. Τὰ μαζεύει ἕνα – ἕνα καὶ μέσα στὸ ἐργαστήριό του τὰ συναρμολογεῖ ὅλα. Καὶ ξαφνικὰ μιὰ μέρα εὐλογημένη, ἐνῷ θαυμάζουν ὅλοι, ἄγγελοι καὶ ἄνθρωποι, τὸ ἄγαλμα τοποθετεῖται καὶ πάλι στὴ μέση τῆς πόλεως, ὅπως ἦταν κι ἀκόμη ὡραιότερο.
Τὸ ἔμψυχο ἄγαλμα ἀναστηλώνεται. Παραβολικὸς μέχρι ἐδῶ εἶνε ὁ λόγος. Θέλετε τώρα τὴν ἑρμηνεία τοῦ παραδείγματος; Ἀκοῦστε.
Τὸ ἄγαλμα, τὸ ἔμψυχο ἄγαλμα, εἶνε ὁ ἄνθρωπος. Ὅταν δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸ Θεό, οἱ ἄγγελοι θαύμασαν τὸν ἄνθρωπο ὡς τὸ τελειότερο δημιούργημα. Γιατὶ ὁ ἄνθρωπος βγῆκε ἀπὸ τὸ θεϊκὸ ἐργαστήριο ὡραῖος, «καλὸς λίαν», ἀγαθός, ἄκακος, ἀθῷος.
Μιὰ ἁρμονία καὶ εἰρήνη βασίλευε στὴ φύσι καὶ τὴν καρδιά του. Ἀλλὰ ξαφνικὰ –τί συμφορά!– ὁ ἄνθρωπος ἔπεσε. Σατανικὴ δύναμι συνέτριψε τὸ θεϊκὸ κάλλος. Ποιός μπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ;
Ἀπὸ τότε ἡ εἰρήνη φυγαδεύθηκε, πόλεμος ἀόρατος ἄρχισε. Μέσα στὰ βάθη τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς μάχονται δυὸ ἀντίθετες δυνάμεις, «ἄγγελος καὶ σατανᾶς γρονθοκοποῦνται». Καὶ κάτω ἀπὸ τὴ δύναμι τοῦ κακοῦ ὁ ἄνθρωπος γίνεται ἕνα ἠθικὸ ἐρείπιο, διασπᾶται ἡ ψυχική του ἑνότητα, γίνεται ἀγνώριστος. Ἰδέστε τον· κλέφτης, ψεύτης, πλαστογράφος, πλεονέκτης, μωροφιλόδοξος, μοιχός, πόρνος, βλάστημος, φονιᾶς, ἐμπρηστής, προδότης, θηρίο μᾶλλον παρὰ ἄνθρωπος. Θεέ μου, ποῦ κατήντησε τὸ ἔμψυχο ἄγαλμα! πεσμένο σὲ συντρίμμια, σὲ ἐρείπια. Ποιός τώρα θὰ τὸν σώσῃ;
Καὶ ἐνῷ οἱ φιλόσοφοι σὰν ἁπλοῖ θεαταὶ παρακολουθοῦσαν τὸ δρᾶμα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ κυλοῦσε στὴν κατηφόρα τοῦ ἠθικοῦ ὀλέθρου, ξαφνικὰ ἕνα πρωτοφανὲς ἄστρο φωτίζει τὸν κόσμο, σμήνη ἀγγέλων πετοῦν πάνω ἀπ᾽ τὴ Βηθλεέμ, θεία μουσικὴ ἀντηχεῖ, ἀκούγεται τὸ ἐμβατήριο «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» (Λουκ. 2,14).
Τί συμβαίνει; Μέγα μυστήριο ἐκτυλίσσεται. Ὁ Θεὸς σπλαχνίσθηκε τὸ πλάσμα τῶν χειρῶν του. Ἄκουσε τοὺς στεναγμούς, εἶδε τὰ ἠθικά του ἐρείπια καὶ συντρίμμια, καὶ ἀποφάσισε νὰ σώσῃ τὸν ἄνθρωπο. Ὤ θαῦμα θαυμάτων! Κλίνει οὐρανοὺς καὶ κατεβαίνει. Σαρκώνεται ἀπὸ τὰ αἵματα τῆς πανάγνου Κόρης.
Γίνεται ἄνθρωπος, χωρὶς νὰ παύσῃ νὰ εἶνε Θεός, γιὰ νὰ κάνῃ θεὸ τὸν ἄνθρωπο. Μὲ τὴν ὅλη ἔνσαρκη οἰκονομία ὁ ἐνανθρωπήσας Θεὸς Λόγος ἀνορθώνει τὸ πεσμένο ἀνθρώπινο πρόσωπο, ἀναστηλώνει τὸ κατεστραμμένο ἔμψυχο ἄγαλμα, ἀποκαθιστᾷ τὸ πλάσμα του στὸ ἀρχικὸ κάλλος του κι ἀκόμη ἀνώτερα.
Π ε ρ ι μ έ ν ε τ ε ! Ἡ διδασκαλία, ποὺ θὰ κηρύξῃ τὸ Νήπιο τῆς Βηθλεέμ, τὰ θαύματα ποὺ θὰ κάνῃ, ἡ ἁγία ζωὴ ποὺ θὰ ζήσῃ, καὶ πρὸ παντὸς τὸ τίμιο αἷμά του μὲ τὸ ὁποῖο θὰ βάψῃ τὸ λόφο τοῦ Γολγοθᾶ καὶ μάλιστα ἡ ἔνδοξη ἀνάστασί του μὲ τὴν ὁποία θὰ νικήσῃ τὸ θάνατο, αὐτὰ θὰ σώσουν, θὰ λυτρώσουν, θὰ ὡραΐσουν, θὰ θεώσουν τὸν ἄνθρωπο. Καὶ μόνο ὅσοι θὰ μείνουν μακριά του, μόνο ὅσοι θὰ τὸν ἀρνηθοῦν καὶ θὰ τὸν σταυρώσουν, αὐτοὶ θὰ χαθοῦν.
Ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἀγαπητοί μου, εἶνε ὁλόκληρο δρᾶμα. Μακριὰ ἀπ᾽ τὸ Χριστὸ ἡ ζωή μας γίνεται ἢ τραγῳδία ἢ κωμῳδία. Μύρια σύγχρονα παραδείγματα πιστοποιοῦν τὴν ἀλήθεια αὐτή. Μόνο διὰ τοῦ Χριστοῦ ἐπέρχεται ἡ λύσις τοῦ δράματός μας.
Χριστιανοί! Μὴ περιπλανᾶσθε μακριά, μὴ ζητᾶτε ἄλλα φῶτα. Στραφῆτε μὲ πίστι πρὸς τὸ ἄστρο τῆς Βηθλεέμ. Τὸ ἄστρο αὐτὸ φέρνει εἰρήνη, ἀγάπη, δικαιοσύνη, ἀλήθεια. Ἀργὰ ἢ γρήγορα ὅλοι θὰ καταλάβουμε, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μόνο διὰ τοῦ Χριστοῦ ἐξευγενίζεται, ἐξωραΐζεται ἠθικά, γίνεται ἔμψυχο ἄγαλμα ἀρετῆς, ἠθικὴ προσωπικότης, γιὰ τὴν ὁποία οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας ἔλεγαν· «Ὡς χαρίεν ἐ- στ᾽ ἄνθρωπος, ὅταν ἄνθρωπος ᾖ» πόσο χαριτωμένο πλάσμα εἶνε ὁ ἄνθρωπος ὅταν εἶνε πράγματι ἄνθρωπος). Μόνο διὰ τοῦ Ἰησοῦ ὁ ἄνθρωπος ἐπανέρχεται στὴν θεία μακαριότητα ἀπὸ τὴν ὁποία ἔχει ἐκπέσει, φτάνει στὸ «καθ᾿ ὁμοίωσιν» Θεοῦ (Γέν. 1,26), γίνεται μικρὸς θεός, θ ε ὸ ς κ α τ ὰ χ ά ρ ι ν.
Ἂς ψάλουμε λοιπὸν μὲ ἀγαλλίασι· «Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε· Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε· Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε. ᾌσατε τῷ Κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ, καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἀνυμνήσατε, λαοί, ὅτι δεδόξασται».
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος
Ἄρθρο ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ φυλλάδιο «Ἡ Ἀγάπη» Κοζάνης φ. 4/25Δεκεμβρίου 1943. Μεταγλώττισις καὶ ἐλάχιστη σύντμησις 23-11-2012.

Μην κοιτάς να ικανοποίησης όλους τους ανθρώπους.
Ότι και να κάνης δεν ικανοποιούνται. Να κάνης μόνον ότι θεωρείς αναγκαίο η καθήκον σου. Από τους ανθρώπους να μη απογοητεύεσαι. Μη περιμένεις να είναι τέλειοι. Κανένας δεν είναι τέλειος. Όλοι παλεύουμε με τα πάθη μας. Δεν πρέπει να έχει κανείς εμπιστοσύνη ούτε εις τον εαυτόν του. Πόσον μάλλον εις τους άλλους. Άς φαίνονται καλοί, ας φαίνονται δυνατοί, ας φαίνονται σοφοί! Ποιος περίμενε, ο σοφός Σολομών να πέσει! Στα λέγω αυτά, όχι διά να περιφρονάς τους ανθρώπους. Είμεθα όλοι αδελφοί και οφείλομαι σεβασμό και αγάπη, αλλά διά να σε προφυλάξω, διά να προλάβω. Ή μπορεί και αργότερα, αυτά που τώρα σε λέγω, να σε βοηθήσουν. Εγώ δεν θα ‘μαι πάντα έδώ, διά να στα λέγω.
Γέροντας Ιερώνυμος της Αιγίνας

Ομιλία του Αγίου Γρηγορίου Επισκόπου Νύσσης εις το άχραντον και θείον Γενέθλιον του Μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, και εις τα νήπια που εφονεύθησαν εις την Βηθλεέμ από τον Ηρώδη.
Κυριακή μετά την Χριστού Γέννηση
Βλέποντας λοιπόν το σπήλαιο στο οποίον εγεννήθη ο Δεσπότης, φέρε στον νου σου τον σκοτεινόν και υπόγειον βίο των ανθρώπων, στον οποίον έρχεται αυτός που φανερώνεται στους «εν σκότει και σκιά θανάτου καθημένους». Και περιτυλίσσεται σφιχτά με σπάργανα αυτός που έχει φορέσει τα δεσμά των ιδικών μας αμαρτιών. Η δε φάτνη είναι ο σταύλος των αλόγων ζώων. Σ’ αυτήν γεννάται ο Λόγος, ώστε να «γνωρίση ο βους τον κτησάμενον (τον ιδιοκτήτην του) και όνος την φάτνην του κυρίου αυτού». Βους είναι αυτός που ευρίσκεται στον ζυγόν του Νόμου, και όνος το αχθοφόρον ζώο που είναι φορτωμένο με την αμαρτία της ειδωλολατρίας.
Αλλά η κατάλληλος για τα άλογα τροφή και ζωή είναι το χόρτο. «Ο εξανατέλλων χόρτον τοις κτήνεσι», λέγει ο Προφήτης. Ενώ το λογικόν ζώον τρέφεται με άρτον. Γι’ αυτό λοιπόν «ο εξ ουρανού καταβάς άρτος της ζωής», τοποθετείται στην φάτνη, που είναι η εστία των αλόγων ζώων, ώστε και τα άλογα να γευθούν την λογικήν τροφή, και να γίνουν έλλογα. Μεσιτεύει λοιπόν στην φάτνη μεταξύ του βοός και του όνου ο Κύριος και των δύο, «ίνα το μεσότοιχον του φραγμού λύσας, τους δύο κτίση εν εαυτώ εις έναν καινόν άνθρωπον», ελευθερώνοντας τον ένα από τον βαρύ ζυγό του Νόμου και απαλλάσσοντας τον άλλον από το φορτίον της ειδωλολατρίας. Αλλά ας υψώσωμε το βλέμμα στα ουράνια θαύματα. Κοίτα, δεν μας ευαγγελίζονται μόνο Προφήτες και άγγελοι αυτήν την χαράν, αλλά και οι ουρανοί ανακηρύττουν με τα ιδικά τους θαύματα την δόξαν του Ευαγγελίου. Από την φυλή του Ιούδα ανέτειλεν ο Χριστός μας, όπως λέγει ο Απόστολος, αλλά οι Ιουδαίοι δεν φωτίζονται από την ανατολή του. Και οι μάγοι, ενώ είναι άσχετοι με τις διαθήκες της επαγγελίας και ξένοι από την ευλογία των πατέρων, προηγούνται όμως στην γνώση από τον Ισραηλιτικόν λαό. Και τον ουράνιον αστέρα ανεγνώρισαν, και τον Βασιλέα που εγεννήθη στο σπήλαιο δεν ηγνόησαν. Εκείνοι του φέρουν δώρα, αυτοί τον επιβουλεύονται. Εκείνοι τον προσκυνούν, αυτοί τον καταδιώκουν. Εκείνοι ευρίσκουν τον ζητούμενον και χαίρονται, αυτοί με την γέννηση του προσδοκωμένου ταράττονται. «Ιδόντες», λέγει, «οι Μάγοι τον αστέρα επί του τόπου ου ην το παιδίον, εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα. Ηρώδης δε ακούσας τον λόγον εταράχθη και πάσα Ιεροσόλυμα μετ’ αυτού». Οι μάγοι του προσφέρουν λίβανον ως Θεόν και τιμούν το βασιλικόν αξίωμα με τον χρυσόν, και με κάποιαν προφητικήν χάρη δηλώνουν την οικονομία του Πάθους με την σμύρνα. Ενώ οι άλλοι καταδικάζουν σε εξόντωσιν όλα τα νήπια της περιοχής, πράγμα που θεωρώ ότι τους ενοχοποιεί όχι μόνο για σκληρότητα, αλλά και για την εσχάτην ανοησία. Τι νόημα έχει δηλαδή η παιδοκτονία; Και για ποίον σκοπόν ετόλμησαν οι μιαιφόνοι αυτό το ανοσιούργημα; Επειδή, λέγει, ένα νέο θαυμαστόν φαινόμενο του ουρανού εμήνυσε στους Μάγους την ανάδειξη του Βασιλέως.
Τι λοιπόν; Πιστεύεις ότι το σημείο που τον ανήγγειλε είναι αληθινόν ή το θεωρείς ως ανυπόστατη διάδοση; Αν είναι ικανός να κάνη υποχειρίους τους ουρανούς, τότε βεβαίως δεν είναι στο χέρι σου να τον πειράξης. Αν όμως δίδη στην εξουσία σου την ζωή και τον θάνατό του, ματαίως τότε τον φοβείσαι. Διότι αυτός που φέρεται έτσι, ώστε να είναι υποχείριος στην εξουσία σου, για ποίον λόγο κατατρέχεται; Γιατί εξαπολύεται το φριχτόν εκείνο πρόσταγμα, η αποτρόπαια απόφασις κατά των νηπίων, να εξοντωθούν τα καημένα τα βρέφη; Ποίαν αδικία έκαμαν; Ποίαν αφορμήν έδωσαν, ώστε να καταδικασθούν σε θάνατο ή σε άλλην τιμωρία; Ένα μόνον ήταν το έγκλημά τους, ότι εγεννήθησαν και ήλθαν στην ζωή. Και για τον λόγον αυτόν έπρεπε να γεμίση όλη η πόλις από δημίους και να συναχθή πλήθος μητέρων και νηπίων, ο κόσμος να τους συμπαρίσταται, και οι πατέρες τους και όλοι, όπως είναι φυσικό, να συγκεντρώνονται στο δράμα των συγγενών τους. Ποίος ημπορεί να περιγράψη με τον λόγο τις συμφορές; Ποιος θα παρουσιάση ενώπιόν μας με την διήγηση τα πάθη τους; Τον ανάμικτον εκείνον οδυρμό, την γοερά θρηνωδία παιδίων, μητέρων, συγγενών, πατέρων που εκραύγαζαν αξιολύπητα ενώπιον της απειλής των δημίων; Πώς να ζωγραφίση κανείς τον δήμιον εμπρός στο νήπιο με γυμνό το ξίφος, με βλέμμα αγριεμένο και φονικό, και με τις ανάλογες φωνές, να σύρη με το ένα χέρι το βρέφος προς τον εαυτόν του και με το άλλο να υψώνη το ξίφος; Και από το άλλο μέρος την μητέρα να προσπαθή να πάρη το παιδί από τα χέρια του, και να εκτείνη στην κόψη του ξίφους τον ιδικόν της τράχηλο, για να μην αντικρύση με τα μάτια της το κακόμοιρο παιδί της, βρέφος ακόμη να χάνη την ζωή του στα χέρια του δημίου;
Πώς πάλι θα ημπορούσε κάποιος να διηγηθή το δράμα των πατέρων; Τις παρακλήσεις των τέκνων τους, τις κραυγές, τα τελευταία σφιχταγκαλιάσματά τους, και πολλά παρόμοια που συνέβαιναν εκείνες τις στιγμές; Ποίος ημπορεί να διεκτραγωδήση την πολύμορφο και πολύτροπον εκείνη συμφορά, τις διπλές ωδίνες των μητέρων που μόλις προσφάτως εγέννησαν, την ανυπόφορον φλόγα της μητρικής στοργής; Πώς το καημένο το βρέφος εδέχετο το θανάσιμον κτύπημα, ενώ ήταν προσκολλημένο στον μαστόν της μητέρας του; Πώς η αθλία μητέρα προσέφερε το γάλα στο στόμα του νηπίου και συγχρόνως εδέχετο το αίμα του στην αγκάλη της; Πολλές φορές μάλιστα με την ορμή που είχε το χέρι του δημίου, διεπέρασε με ένα κτύπημα του ξίφους μαζί με το παιδί και την μητέρα, και το αίμα έκανε κοινό αυλάκι που εσχηματίσθη από δύο πηγές. Από την μητρικήν πληγή και το θανάσιμο τραύμα του τέκνου της. Και επειδή η ανόσιος διαταγή του Ηρώδου περιελάμβανε και τούτο, να μην εφαρμοσθή η θανατηφόρος απόφασις μόνο στα νεογέννητα, αλλά και αν κάποιο είχε φθάσει στο δεύτερον έτος να φονευθή και αυτό μαζί, διότι γράφει «από διετούς και κατωτέρω», θέλει ο λόγος να εκφράση και άλλην ακόμη συμφορά που, όπως ήταν φυσικό, συνέβη. Διότι πολλές φορές το διάστημα των δύο ετών έκαμε την ιδία γυναίκα δύο φορές μητέρα. Τι απερίγραπτο πάλι αυτό το θέαμα, δύο δήμιοι να ασχολούνται με μίαν μητέρα. Ο ένας να τραβά κοντά του το νήπιο που τρέχει γύρω της και ο άλλος να αποσπά το βρέφος από την αγκάλη της; Πόσο θα υπέφερε τότε, όπως είναι φυσικόν, η αθλία μητέρα, την στιγμή που εσχίζετο η καρδία της στα δύο τέκνα της, και έκαιε ο πόνος και των δύο τα μητρικά της σπλάγχνα; Δεν ήξερε ποίον από τους δύο κακούς δημιούς να ακολουθήση, αφού έσυραν τα παιδιά ο ένας από εδώ και ο άλλος από εκεί για να τα σφάξουν. Να τρέξη στο νεογέννητο, που το κλάμα του ήταν ακόμη άναρθρο και δεν ημπορούσε να εκφρασθή; Ακούει όμως το άλλο που έχει αρχίσει ήδη να ομιλή, να προσκαλή ψελλίζοντας και κλαίοντας την μητέρα του. Τι να κάνη; Πώς να ανταποκριθή; Σε ποίου φωνή να απαντήση; Με ποίου την κραυγή να ενώση την ιδική της; Για ποίου θάνατο να θρηνήση, αφού εξ ίσου της σχίζουν και τα δύο βέλη την καρδία;
Ας απομακρύνωμε όμως την ακοήν από τους θρήνους για τα νήπια, και ας στρέψωμε τον νου μας στα ευθυμότερα, σ’ αυτά που αρμόζουν στην εορτήν, αν και η Ραχήλ, με τις δυνατές φωνές της, όπως λέγει ο Προφητης, οδύρεται για την σφαγήν των τέκνων της. Κατά την ημέρα όμως της εορτής, όπως λέγει ο σοφός Σολομών, πρέπει να λησμονούνται οι συμφορές. Και ποία εορτή άραγε έχουμε επισημοτέρα από αυτήν, κατά την οποίαν ο ήλιος της δικαιοσύνης διέλυσε τα πονηρά σκότη του διαβόλου, και αναλαμβάνοντας την ιδικήν μας φύση, φωτίζει με αυτήν την κτίση, κατά την οποία αυτό που είχε πέσει ανεστήθη, και έτσι αυτό που ευρίσκετο σε πόλεμο συμφιλιώνεται, το αποκηρυγμένον επαναφέρεται, αυτό που είχε εκπέσει από την ζωήν επανέρχεται στην ζωήν, αυτό που είχε υποδουλωθεί και ευρίσκετο σε αιχμαλωσίαν αποκαθίσταται στο βασιλικόν αξίωμα, αυτό που εκρατείτο δεμένο με τα δεσμά του θανάτου επιστρέφει απελευθερωμένο στην χώρα των ζώντων; Τώρα, σύμφωνα με την προφητεία, «αι χαλκαί πύλαι του θανάτου συντρίβονται, και συνθλίβονται οι σιδηροί μοχλοί», οι οποίοι εκρατούσαν το ανθρώπινον γένος δεσμευμένο μέσα στην φυλακή του θανάτου. Τώρα «ανοίγεται», όπως λέγει ο Δαβίδ, «η πύλη της δικαιοσύνης». Τώρα αντηχεί σ’ όλη την οικουμένην ομόφωνος ο «ήχος τον εορταζόντων». Από άνθρωπον ήλθεν ο θάνατος, από άνθρωπο και η σωτηρία. Ο πρώτος έπεσε στην αμαρτία, ο δεύτερος ανέστησε αυτόν που είχε πέσει. Η γυναίκα υπερασπίσθη τώρα την γυναίκα. Η πρώτη είχε ανοίξει την είσοδο στην αμαρτία, ενώ αυτή υπηρέτησε την επάνοδο της δικαιοσύνης. Εκείνη εδέχθη την συμβουλήν του όφεως, αυτή επαρουσίασε τον αναιρέτην του όφεως, και εγέννησε την πηγήν του φωτός. Εκείνη δια του ξύλου εισήγαγε την αμαρτία, αυτή δια του ξύλου έφερε στην θέση της αμαρτίας το αγαθόν. Ξύλον εννοώ τον σταυρό, και ο καρπός του ξύλου τούτου γίνεται γι’ αυτούς που τον γεύονται αειθαλής και αμάραντος ζωή. Και κανείς να μη νομίζη ότι μόνο στο μυστήριον του Πάσχα αρμόζει τέτοια ευχαριστία. Ας σκεφθή ότι το Πάσχα είναι το τέλος της Οικονομίας. Πώς θα επραγματοποιείτο το τέλος, εάν δεν είχε προηγηθή η αρχή; Ποίον είναι αρχικώτερον από το άλλο; Ασφαλώς η Γέννησις από την Οικονομία του Πάθους.
Και του Πάσχα λοιπόν τα καλά είναι μέρος των εγκωμίων της Γεννήσεως. Και αν υπολογίση κανείς τις ευεργεσίες που εξιστορεί το Ευαγγέλιον, και διηγηθή λεπτομερώς τις θαυματουργικές θεραπείες, την άνευ τροφίμων διατροφή, την επάνοδο των νεκρών από τα μνήματα, την αυτοσχέδιο παρασκευήν του οίνου, την αποκατάσταση της υγείας των κάθε είδους ασθενών, την εκδίωξη των δαιμονίων, τα άλματα των χωλών, τους οφθαλμούς που επλάσθησαν από πηλόν, τις θείες διδασκαλίες, τις νομοθεσίες, την μύηση στα υψηλότερα δια μέσου των παραβολών, όλα αυτά είναι δωρεά της παρούσης ημέρας.Διότι αυτή έγινε αρχή των αγαθών που ηκολούθησαν. «Αγαλλιασώμεθα», λοιπόν, «και ευφρανθώμεν εν αυτή». Μη φοβηθούμε τις ειρωνείες των ανθρώπων, και ας μη νικηθούμε από αυτούς όταν προσπαθούν να μας εξευτελίσουν, όπως μας παρακινεί ο Προφήτης. Αυτοί χλευάζουν τον λόγο της Οικονομίας, λέγοντας ότι δεν αρμόζει στον Κύριο να λάβη ανθρώπινο σώμα και να αναμιχθή με την γέννηση στην ζωή των ανθρώπων. Αγνοούν, καθώς φαίνεται, το μέγα μυστήριον, πώς δηλαδή η σοφία του Θεού οικονόμησε την σωτηρία μας. Είχαμε πωληθεί εκουσίως για τις αμαρτίες μας, και είχαμε υποδουλωθή στον εχθρόν της ζωής μας σαν αγορασμένοι δούλοι.
Τι μεγαλύτερον επιθυμούσες να σου προσφέρει ο Δεσπότης; Όχι το να απαλλαγής από την συμφορά; Τι περιεργάζεσαι τον τρόπο; Γιατί θέτεις νόμους στον ευεργέτη και δεν αντιλαμβάνεσαι τις ευεργεσίες του; Είναι σαν να απωθή κάποιος τον ιατρό και να μέμφεται την ευεργεσία του, επειδή επραγματοποίησε την θεραπεία με αυτόν και όχι με τον άλλον τρόπο. Αν επιζητής από περιέργεια να ερευνήσης το μέγεθος της Οικονομίας, σου αρκεί να μάθης τόσο μόνον, ότι το θείον δεν είναι ένα μόνον από τα αγαθά, αλλά όποιο αγαθό ημπορεί να φαντασθή κανείς, εκείνο είναι. Το δυνατόν, το δίκαιον, το αγαθόν, το σοφόν, όλα τα ονόματα και τα νοήματα που έχουν σημασία θεοπρεπή. Αναλογίσου λοιπόν μήπως δεν συνδιάσθηκαν στο γεγονός αυτό όλα αυτά που είπαμε. Η αγαθότης, η σοφία, η δύναμις, η δικαιοσύνη. Ως αγαθός, ηγάπησε τον αποστάτη. Ως σοφός, επινόησε τον τρόπον επανόδου των υποδουλωμένων. Ως δίκαιος, δεν κακομεταχειρίζεται αυτόν που υπεδούλωσε τον άνθρωπο, και τον απέκτησε σύμφωνα με το δίκαιον της αγοράς, αλλά έδωσεν ως αντάλλαγμα τον εαυτόν του υπέρ των κρατουμένων, ώστε, μεταθέτοντας ως εγγυητής την οφειλή στον εαυτόν του, να ελευθερώση τον αιχμάλωτον από τον εξουσιαστήν του. Ως δυνατός, δεν εκρατήθη από τον άδη, ούτε το σώμα του εγνώρισε φθορά. Διότι δεν ήταν δυνατόν να νικηθή από την φθοράν ο αρχηγός της ζωής. Αλλά ήταν εντροπή να δεχθή ανθρωπίνην γέννηση, και να υποστή την εμπειρία των παθημάτων του σώματος; Χαρακτηρίζεις έτσι την υπερβολή της ευεργεσίας;
Πράγματι, επειδή δεν ήταν δυνατόν να απαλλαγή το ανθρώπινο γένος με άλλον τρόπον από τα τόσο μεγάλα δεινά, κατεδέχθη ο Βασιλεύς της απαθείας να ανταλλάξη την ιδία του την δόξα με την ιδική μας ζωή. Και εισέρχεται μεν η καθαρότης στον ιδικόν μας ρύπον, ο ρύπος όμως δεν εγγίζει την καθαρότητα, όπως λέγει το Ευαγγέλιον. Το κατεφθαρμένο σώζεται από την ένωσή του με το άφθαρτο. Η φθορά δεν επηρεάζει την αφθαρσία. Για όλα αυτά γίνεται αρμονική χορωδία από την σύμπασα κτίση. Όλοι αναπέμπουν ομόφωνον δοξολογία στον Κύριον της κτίσεως, και κάθε γλώσσα, επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων, αναβοά ότι «ευλογητός Κύριος Ιησούς Χριστός εις δόξαν Θεού Πατρός εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».
Από το βιβλίο Πατερικόν Κυριακοδρόμιον, σελίς 632 και εξής.

Τα Χριστούγεννα δεν εορτάζονταν κατά
τους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού.
Από το τέλος του 3ου αιώνα ξεκίνησαν να εορτάζονται μαζί με τα Θεοφάνεια
την 6η Ιανουαρίου. Από τον 4ο αιώνα καθιερώθηκε, έπειτα από πολλές συζητήσεις και διαφωνίες, να εορτάζονται τα Χριστούγεννα
την 25η Δεκεμβρίου. Είχαν προταθεί διάφοροι μήνες του έτους λόγω κυρίως του ότι ούτε
στην Παλαιά, αλλά ούτε και στην Καινή Διαθήκη δεν δινόταν κάποιο χρονολογικό στοιχείο για
το πότε γεννήθηκε ο Χριστός.
Η εκκλησία όρισε την 25η του Δεκέμβρη ως ημέρα εορτασμού της γέννησης του Χριστού για να μπορέσει να αντικαταστήσει την μεγάλη εθνική εορτή του αήτητου Ήλιου. Ο ορισμός της γιορτής αυτής έλαβε χώρα στη Δύση, ενώ στην Ανατολή ήρθε προς το τέλος του 4ου αιώνα.
Γνωρίζουμε ότι τα Χριστούγεννα εορτάστηκαν πρώτα στην Κωνσταντινούπολη το 378 και
στην Αντιόχεια το 386. Για την Αντιόχεια γνωρίζουμε την χρονολογία λόγω ομιλίας
του Ιωάννου Χρυσοστόμου, που εκφωνήθηκε με την ευκαιρία της γιορτής. Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι στη Βηθλεέμ, την γενέθλιο πόλη του Χριστού, τα Χριστούγεννα γιορτάστηκαν για πρώτη φορά το 433.
Η παγίωση της γιορτής οφείλεται στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο.
Το χρονικό διάστημα μεταξύ Χριστουγέννων και των Φώτων ονομάζεται κατά τους Βυζαντινούς γιορτή των Καλανδών.
Οι γιορτές στο Βυζάντιο είναι στενά συνυφασμένες με την εκκλησία, πόσο μάλλον
η γιορτή των Χριστουγέννων. Το πρωί της 25ης Δεκεμβρίου γινόταν λειτουργία στην εκκλησία και για να εορταστεί η γέννηση του Χριστού ο κόσμος καθόταν με τέτοιον τρόπο, έτσι ώστε να δίνεται η εντύπωση σπηλαίου και στο κέντρο τοποθετείτο ένα στρώμα πάνω στο οποίο ξάπλωνε ένα παιδί που παρίστανε τον Χριστό.
Η παράδοση αυτή μαρτυρείται μέχρι και
τον 12ο αιώνα από τον Θεόδωρο Βαλσαμών.
Την επομένη των Χριστουγέννων υπήρχε το έθιμο να ανταλλάσσεται ως δώρο στις οικίες
το λεγόμενο «λοχόζεμα». Το λοχόζεμα είναι ζωμός, στον οποίο ανακάτευαν ψημένο σιμιγδάλι και το έδιναν στις λεχώνες για να παράγουν περισσότερο γάλα και ανταλλασσόταν προς τιμήν της λοχείας της Παναγίας. Το έθιμο αυτό κατακρίθηκε από την εκκλησία και καταργήθηκε με τον 79ο κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, γνωστή ως η εν Τρούλω Σύνοδος. Ωστόσο, ο Συμεών ο Μεταφραστής το αναφέρει τον 10ο αιώνα, πράγμα που δείχνει πως παρά τις προσπάθειες της εκκλησίας δεν καταργήθηκε εντελώς. Φαίνεται, όμως, ότι μέχρι τον 12ο αιώνα είχε εγκαταλειφτεί από όσο ξέρουμε, τουλάχιστον στην Κωνσταντινούπολη.
Κατά τη διάρκεια της γιορτής οι άνθρωποι πρόσεχαν οι οικίες τους να είναι φροντισμένες, στόλιζαν τα υπέρθυρα, καθάριζαν τους δρόμους και στόλιζαν τα καταστήματα τους.
Στολίζονταν, επίσης, και διάφορα δημόσια μνημεία. Ο στολισμός αποτελείτο κυρίως από δενδρολίβανο, κλαδιά μυρτιάς και εποχιακά άνθη.
Οι Βυζαντινοί, καθ’ όλη την διάρκεια των εορτών, μπαίνοντας σε σπίτια έλεγαν τα κάλαντα πάντα με συνοδεία μουσικών οργάνων. Κάλαντα έλεγαν και τα παιδιά, τα οποία, όμως, πρόσθεταν και εγκωμιασμούς προς τους ιδιοκτήτες των οικιών για να λάβουν και την αντίστοιχη αμοιβή τους.
Πέρα από τους ενήλικες και τα παιδιά, κάλαντα έλεγαν και μέλη ορχηστρών, οι οποίοι κυκλοφορούσαν στους δρόμους και το βράδυ τραγουδώντας και δεν σταματούσαν αν δεν έπαιρναν αμοιβή ή κέρασμα.
Οι Βυζαντινοί και τις δώδεκα μέρες των γιορτών μεταμφιέζονταν και ταυτόχρονα έλεγαν τα κάλαντα και πολλές φορές με καλυμμένα τα πρόσωπα χτυπούσαν τις πόρτες των σπιτιών και ενοχλούσαν τους ιδιοκτήτες.
Ο αυτοκράτορας έδινε διαταγή κατά τις ημέρες των γιορτών να γίνονται ιπποδρομίες, ένα θέαμα πολύ αγαπητό στους Βυζαντινούς. Η εκκλησία ήταν αρνητικά προσκείμενη προς αυτό και προσπάθησε να σταματήσει αυτή τη συνήθεια, ωστόσο δεν φαίνεται να κατόρθωσε τίποτα, καθώς τα θεάματα αυτά συνεχίστηκαν χωρίς να καταργηθούν.
Ο Κωνσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος στο έργο του De Cerimoniis αναφέρει ότι την ημέρα των Χριστουγέννων ο αυτοκράτορας έμπαινε στην Αγία Σοφία φορώντας το στέμμα του και χλαμύδα, συνοδευόμενος από την αυτοκρατορική αυλή.
Στη διαδρομή από το ανάκτορο προς την Μεγάλη εκκλησία ο λαός τον επευφημούσε και οι εκπρόσωποι των Δήμων του απήυθυναν ευχές.
Οι δρόμοι ήταν φροντισμένοι και στολισμένοι με κλαδιά μυρτιάς, δενδρολίβανο και άνθη.
Όταν βρισκόταν μέσα στην Αγία Σοφία έβγαζε
το στέμμα του και μπροστά στη βασίλειο πύλη συναντιόταν με τον Πατριάρχη και εισέρχονταν μαζί στον ναό. Έπειτα, προχωρούσαν προς το Ιερό, ο αυτοκράτορας προσκυνούσε και αποχωρούσε στο μιτατώριο, μέχρι τη στιγμή που έπρεπε να κοινωνήσει. Στην επιστροφή ο λαός επευφημούσε ξανά τον αυτοκράτορα, ενώ ακούγονταν και ευχές στην λατινική γλώσσα. Ακολουθούσε μεγαλόπρεπο γεύμα στο ανάκτορο, στο οποίο παρευρίσκονταν μέλη της αυτοκρατορικής αυλής, ξένοι διπλωμάτες και δώδεκα φτωχοί σε αντιστοιχία με τους μαθητές του Χριστού.
Την ημέρα εκείνη απαγορεύονταν οι συλλήψεις μόνο για μικρά παραπτώματα.
Η 1η Ιανουαρίου ήταν πέρα από την πρώτη μέρα του μήνα και η πρώτη μέρα του χρόνου, κάτι που είχε καθιερωθεί ήδη από τον 1ο αιώνα π.Χ.
Τον εορτασμό αυτό τον διατήρησαν και
οι Βυζαντινοί, οι οποίοι, όπως και οι Ρωμαίοι, συνήθιζαν να στολίζουν τις πόρτες τους με κλαδιά δάφνης ή στεφάνια από λουλούδια.
Η ημέρα αυτή γιορταζόταν με μεγάλη χαρά από τους Βυζαντινούς, ενώ κατά τη διάρκεια της ανταλλάσσονταν χρηματικά δώρα.
Στα παιδιά δινόταν δώρο μετά την ανταλλαγή
των ευχών, ένα νόμισμα. Πέρα, όμως, από
τα χρηματικά δώρα, ο κόσμος αντάλλασε δώρα, καρπούς και γλυκίσματα. Υπήρχε δε η αντίληψη ότι πρέπει να περάσουν την ημέρα όσο πιο εύθυμα και χαρούμενα γινόταν για να έχουν αντίστοιχα ένα χαρούμενο χρόνο. Για αυτό και φρόντιζαν να διασκεδάζουν με γεύματα και χορού,ς αλλά και να μεταμφιέζονται σε διάφορα ζώα. Οι Βυζαντινοί, επίσης, ήταν προληπτικοί και φρόντιζαν ο πρώτος άνθρωπος, που θα μπει την 1η Ιανουαρίου σπίτι τους να τους φέρει και καλοτυχία για την καινούργια χρονιά, μια δοξασία που ισχύει ακόμη και στις μέρες μας.
Στην Κωνσταντινούπολη, για όσο ίσχυε ο θεσμός της υπατείας, ο ύπατος μοίραζε σακουλάκια με χρήματα στο λαό, τα λεγόμενα «αποκόμβια».
Από την περίοδο του Ιουστινιανού Α΄ και εξής δόθηκε η εντολή να μοιράζονται μόνο αργυρά νομίσματα, τα μιλιαρήσια, και όχι χρυσά.
Την 3η Ιανουαρίου διοργανώνονταν ιπποδρομίες, που ακολουθούνταν από συμπόσια και τυχερά παιχνίδια. Στο ανάκτορο ο αυτοκράτορας παρέθετε μεγαλοπρεπή συμπόσια.
Κατά την διάρκεια των Καλάνδων τα σχολεία έκλειναν και δεν γίνονταν δίκες.
...
Βιβλιογραφία:
• Φαίδωνος Κουκουλέ, Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός, τόμος 6ος, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 1955.
• Φαίδωνος Κουκουλέ, Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός, τόμος 2ος, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 1955.
• Κωνσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος, Έκθεσις περί της βασιλείου τάξεως, Impensis Ed. Weberi, Bonnae, 1829-1840.
...

Όταν η Βασιλεύουσα προσδοκούσε τη Γέννηση.
Η παραμονή των Χριστουγέννων στο Βυζάντιο.
Της Αικ.Γ.Δασκαλοπούλου
[Introduction
On Christmas Eve in Byzantium, the Empire seemed to pause in reverent anticipation. As candlelight filled the great churches and solemn hymns rose beneath golden domes, faith, authority, and daily life converged in a shared moment of spiritual expectation. The vigil of December 24 was not merely the eve of a feast, but a sacred threshold where heaven and empire were believed to meet.]
Η 24η Δεκεμβρίου, παραμονή των Χριστουγέννων, κατείχε ξεχωριστή θέση στον βυζαντινό χρόνο, όχι ως απλή ημερολογιακή αναμονή μιας μεγάλης εορτής, αλλά ως ημέρα βαθιάς πνευματικής προετοιμασίας, συλλογικής προσδοκίας και έντονης συμβολικής φόρτισης. Στην Κωνσταντινούπολη, την καρδιά της αυτοκρατορίας, η μέρα αυτή ένωνε τον αυτοκρατορικό θεσμό, την Εκκλησία και τον λαό σε ένα κοινό βίωμα, όπου το θεολογικό νόημα της Ενανθρώπισης συνδεόταν άρρηκτα με την πολιτική και κοινωνική τάξη.
Η παραμονή των Χριστουγέννων εντασσόταν σε περίοδο νηστείας και εγκράτειας, κατά την οποία οι πιστοί προετοιμάζονταν πνευματικά για τη μεγάλη δεσποτική εορτή. Οι δρόμοι της Πόλης ήταν πιο ήσυχοι, η δημόσια ζωή υποχωρούσε μπροστά στη θρησκευτική αναμονή και το ενδιαφέρον στρεφόταν στους ναούς. Η Αγία Σοφία, το κορυφαίο σύμβολο της βυζαντινής οικουμένης, δεχόταν πλήθη πιστών για την πανηγυρική αγρυπνία. Οι ύμνοι, οι αναγνώσεις και το τελετουργικό φως των κεριών δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα ιερού δέους, όπου η ιστορία και η θεολογία συναντιούνταν.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία του αυτοκράτορα στις λατρευτικές τελετές. Ως κεχρισμένος άρχοντας και προστάτης της Εκκλησίας, ο αυτοκράτορας συμμετείχε στις ακολουθίες όχι απλώς ως πιστός, αλλά ως ζωντανός κρίκος ανάμεσα στη θεία τάξη και την επίγεια εξουσία. Η εμφάνισή του στην Αγία Σοφία την παραμονή των Χριστουγέννων επιβεβαίωνε τον ρόλο του ως εγγυητή της θείας ευμένειας προς την αυτοκρατορία, ιδιαίτερα σε εποχές κρίσεων, φυσικών καταστροφών ή πολιτικών αναταραχών.
Η ημέρα αυτή δεν στερούνταν και κοινωνικής διάστασης. Η αυτοκρατορική φιλανθρωπία εκδηλωνόταν συχνά με διανομές τροφίμων και ελεημοσύνες, ενώ σε ορισμένες περιόδους αναφέρονται πράξεις χάριτος ή επιείκειας, ως αντανάκλαση του πνεύματος της εορτής. Η Γέννηση του Χριστού, ως γεγονός ταπείνωσης και σωτηρίας, λειτουργούσε ως πρότυπο για την άσκηση της εξουσίας και την κοινωνική συνοχή.
Για τους απλούς κατοίκους της Κωνσταντινούπολης και των άλλων πόλεων της αυτοκρατορίας, η παραμονή των Χριστουγέννων ήταν ημέρα σιωπηλής προσδοκίας. Οι οικογένειες συγκεντρώνονταν, τα σπίτια προετοιμάζονταν λιτά και το βλέμμα στρεφόταν στη νυχτερινή λειτουργία, όπου ο χρόνος φαινόταν να αναστέλλεται μπροστά στο μυστήριο της Ενανθρώπισης. Η βυζαντινή κοινωνία, βαθιά εμποτισμένη από τη χριστιανική κοσμοαντίληψη, βίωνε τη 24η Δεκεμβρίου ως κατώφλι ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο.
Έτσι, η παραμονή των Χριστουγέννων στο Βυζάντιο δεν ήταν απλώς προοίμιο μιας μεγάλης γιορτής, αλλά μια ημέρα όπου η αυτοκρατορία στο σύνολό της, από τον αυτοκράτορα έως τον τελευταίο πολίτη, συμμετείχε σε μια κοινή τελετουργική εμπειρία. Μέσα από τη λατρεία, τον συμβολισμό και την κοινωνική πρακτική, το Βυζάντιο επιβεβαίωνε την ταυτότητά του ως χριστιανική αυτοκρατορία, που αντιλαμβανόταν την ιστορία της ως μέρος του θείου σχεδίου.
Βιβλιογραφία και πηγές:
1. Αλέξης Γ. Καλδέλλης, Το Βυζάντιο ως πολιτισμός, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
2. Ιωάννης Καρμίρης, Τα Δογματικά και Συμβολικά Μνημεία της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, Εκδόσεις Γρηγόρη.
3. Γεώργιος Οστρογκόρσκυ, Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, Εκδόσεις Παπαδήμα.
4. Αθανάσιος Αγγέλου, Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο, Εκδόσεις ΜΙΕΤ.

Χ Ρ Ι Σ Τ Ο Υ Γ Ε Ν Ν Α στο Β Υ Ζ Α Ν Τ Ι Ο
Πώς γιόρταζαν τα Χριστούγεννα στο Βυζάντιο
Η εορτή της Γεννήσεως του Χριστού, τα γενέθλια του Ιησού, γιορτή που ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος την ονομάζει «την σεμνότερη και μητέρα όλων των γιορτών», δεν είναι ίσως σε πολλούς γνωστό ότι, ως αυτοτελής γιορτή, δεν εορταζόταν κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Τότε, κατά την 5η Ιανουαρίου, από το τέλος της τρίτης εκατονταετηρίδας, εορτάζονταν τα Επιφάνεια και μαζί με αυτά εορταζόταν και η Γέννηση του Χριστού....
«κατὰ διαταγὴν τοῦ ἐπάρχου τῆς (κάθε) πόλεως, οὐ μόνον καθαρισμὸς τῶν ὁδῶν ἐγένετο, ἀλλὰ καὶ στολισμὸς διαφόρων κατὰ διαστήματα στηνομένων στύλων με δενδρολίβανα, κλάδους μύρτου καὶ ἄνθη ἐποχῆς».... συνεχίστε την ανάγνωση...https://ellinoniroes.blogspot.com/2025/ ... st_23.html

Ὅλοι οἱ ἅγιοι εἶναι συγγενεῖς πρὸς τὴν Παναγία Μητέρα τοῦ Θεοῦ κατὰ τρεῖς τρόπους:
Πρῶτον ἐπειδὴ προέρχονται ἀπὸ τὸν ἴδιο πηλὸ μ' αὐτὴν καὶ τὴν ἴδια πνοή, δηλαδὴ τὴν ψυχή.
Δεύτερον ἐπειδὴ ἔχουν κοινωνία καὶ μετουσία μὲ αὐτὴν διὰ τῆς προσλήψεως τῆς σαρκός της ἀπὸ τὸν Χριστό.
Καὶ τρίτον ἐπειδή, λόγῳ τῆς ἐν Πνεύματι ἁγιωσύνης που ἐνυπάρχει σὲ αὐτούς, καθένας συλλαμβάνει εντός του καὶ κατέχει τὸν Θεὸ τῶν ὅλων, ὅπως ἀκριβῶς καὶ Ἐκείνη τὸν εἶχε ἐντός της. Διότι ἂν καὶ τὸν γέννησε σωματικῶς, ὅμως πάντοτε τὸν εἶχε ὅλον καὶ πνευματικῶς μέσα της καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τὸν ἔχει καὶ τώρα καὶ πάντοτε ἀχώριστον ἀπὸ Αὐτήν.
Σ' αὐτὸν πρέπει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος στοὺς αἰώνες. Ἀμήν.
Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος
(Βίβλος τῶν Ἠθικῶν, Λόγος Α' Κεφάλαιο γ΄: Περὶ τῆς τοῦ Λόγου Σαρκώσεως καὶ κατὰ τίνα τρόπον δι' ὑμᾶς ἐσαρκώθη.)