Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Στις τελευταίες στιγμές της ζωής του αναφερόταν σε ένα κεφάλαιο του Προφήτη Ησαΐα που υπάρχει και η φράσις,
«· ἱμάτιον ἔχεις, ἀρχηγὸς ἡμῶν γενοῦ».
Ετόνιζε στο περιβάλλον του να βρούνε που αναφέρεται.
Σε κάποια στιγμή τον άκουσα προσεκτικά να ξανατονίζει, αφού πλέον βρήκανε το συγκεκριμένο χωρίο «· ἱμάτιον ἔχεις, ἀρχηγὸς ἡμῶν γενοῦ».
Και επεξηγώντας το να λέγει: «Ζωστικό έχεις; Γίνε αρχηγός μας».
Κάποια πνευματικά του παιδιά από το Μήλεσι Αττικής του είπανε ότι αυτό βρέθηκε στο 3ο Κεφάλαιο του Προφήτου Ησαϊα.
Ζήτησε όλο το κεφάλαιο να του το διαβάσουμε.
Μιλάει για την ηθική κατάπτωση όλου του Ισραήλ και της Ιερουσαλήμ.
Μας τόνισε ότι αυτά ισχύουν και για σήμερα και θα γίνουν.
Έβλεπε την κατάπτωση και τη σύγκρουση. Τόνιζε τις τελευταίες εκείνες ημέρες
“Αλλάζει η δικαιοσύνη του Θεού”….
Ο «παλαιός Ισραήλ» έχασε την ενότητα του με τον Θεό και ο «νέος Ισραήλ» έχασε αυτήν ακριβώς την πορεία ενότητας με τον Χριστό.
Αυτή ήταν και η μεγάλη λαχτάρα του Γέροντα και την υπηρέτησε κυριολεκτικώς μέχρι τελευταίας πνοής…. το τελευταίο βράδυ για μισή ώρα ψέλλιζε την Αρχιερατική Προσευχή του Ιησού “Ίνα ώσιν εν” και είχε εναποθέσει όλες του τις ελπίδες μονάχα στον Ιησού Χριστό…
Η Αρχιερατική Προσευχή του Χριστού «Ίνα ώσιν εν» ήταν αυτή που υπηρέτησε ο Γέροντας όσο ζούσε και με αυτή κοιμήθηκε στα χείλη.
Γιατί γνώριζε ότι η ανθρωπότητα διασφαλίζοντας την ενότητα με τον Χριστό δεν θα είχε ποτέ να φοβηθεί ούτε πολέμους, ούτε αντίχριστο.
Οι πόλεμοι, οι επικείμενες συμφορές και γεγονότα είναι το ύστατο φάρμακο στην αποστασία του ανθρώπου και για αυτό ο Γέρων Πορφύριος έλεγε ότι:
«Η Αποκάλυψη γράφτηκε για να μην γίνει».
Έλεγε ο Γέροντας: «Η εποχή μας είναι σαν την εποχή του Χριστού.
Και τότε ο κόσμος είχε φθάσει σε μία αθλία κατάσταση. Ο Θεός, όμως μας λυπήθηκε.
Και τώρα δεν πρέπει ν” απελπιζόμαστε.
Βλέπω μέσα από τη συμφορά να εμφανίζεται κάποιος πολύ σπουδαίος άνθρωπος του Θεού, ο οποίος θα συνεγείρει και θα ενώσει τον κόσμο προς το καλό»
«Μπορεί όμως, με το σχέδιο τού Θεού, να έρθει, να έρθει ώστε οι άνθρωποι ν” αποκτήσουν μία επίγνωση, να ιδούνε το χάος ολοζώντανο μπροστά τους, να πούνε:
Έ! Πέφτουμε στο χάος, χανόμαστε.
Όλοι πίσω, όλοι πίσω, γυρίστε πίσω, πλανηθήκαμε.
Και να έρθουνε πάλι στο δρόμο τού Θεού και να λάμψει η Ορθόδοξος πίστις».
Η μεγαλύτερη αποκάλυψη του Θεού ήταν το τελευταίο βράδυ της ζωής του, όταν για μισή ώρα περίπου προσευχόταν με την αρχιερατική προσευχή του Ιησού «Ίνα ώσιν εν».
Το ίδιο το Άγιο Πνεύμα προσευχόταν μέσω του Γέροντα Πορφυρίου για την εν Χριστώ ενότητα όλων των Χριστιανών αλλά και όλων των ανθρώπων της γης, για να μην έρθουν τα δεινά της αποκαλύψεως.
π. Γεώργιος Καυσοκαλυβίτης, πνευματικό τέκνο του αγίου Πορφυριου

[toula]

Θα σας πω για τη δεύτερη φορά που συνομίλησα με τον Άγιο Πορφύριο.
Είχε αρρωστήσει ο γέροντάς μας, είχε πάθει μια καρδιακή προσβολή κι εμείς, παιδάκια που ήμασταν, νομίζαμε ότι θα πεθάνει.
Μας έπιασε το αλλοίμονο ότι θα πεθάνει ο γέροντας και τι θα κάνουμε εμείς τώρα μόνοι μας που είμαστε στην έρημο και είμαστε μικροί.
Ο πιο μεγάλος ήμουνα εγώ, ηλικία 23 ετών, οι υπόλοιποι ήταν από κει και κάτω.
Ήμασταν κάπου 20 μοναχοί τότε.
Μου έδωσαν το τηλέφωνο του γέροντα -έβγαινα Θεσσαλονίκη εγώ για κάτι δουλειές και βρήκα στο δρόμο κάποιον μόναχο που ήταν μαθητής του και μου λέει θα σου δώσω το τηλέφωνο του γέροντα να τον πάρεις τηλέφωνο να του μιλήσεις.
"Πάρτον", μου λέει, "η ώρα 5:00 το πρωί, τέτοιες ώρες απαντά το τηλέφωνο".
Πράγματι πήρα τηλέφωνο η ώρα 5:00 το πρωί χτυπούσε χτυπούσε δεν απαντούσε.
Είχα και την έννοια μήπως κάνω κανένα λάθος 5:00 η ώρα το πρωί και ξυπνήσω κανέναν άνθρωπο άλλον και μας βρίσει στο τηλέφωνο.
Χτύπαγε το τηλέφωνο, δεν απαντούσε κανένας.
Τι να κάνω τώρα;
Λέω θα διαβάσω τους χαιρετισμούς της Παναγίας και θα τον πάρω τηλέφωνο.
Θα κάνω προσευχή για να μιλήσουμε.
Διάβασα τους χαιρετισμούς και όταν έφτασα στον τελευταίο στίχο άρχισα και πάταγα το κουμπί.
Μάλιστα δεν περίμενα να τελειώσω τους χαιρετισμούς αλλά ταυτόχρονα πάταγα και τα πλήκτρα κι έλεγα και τους χαιρετισμούς.
Λοιπόν προς το τέλος των χαιρετισμών σηκώνει το ακουστικό ο γέροντας και απαντά από την άλλη άκρη της Αθήνας:
"Χαίρε νύμφη ανύμφευτε".
Είπε στο τηλέφωνο αυτά που έλεγα εγώ στην προσευχή μου!
Λέει μετά "ποιος είναι;".
Είπα είμαι ο πάτερ Αθανάσιος από το Άγιο Όρος. Λέει, "τι θέλεις;".
Του λέω, έχουμε ένα πρόβλημα, ο γέροντας μας είναι άρρωστος και μου περιέγραψε επακριβώς την κατάσταση του γέροντα.
Όλα τα συμπτώματα που είχε, το τι έπαθε και το τι έπρεπε να κάνουμε.
Όλα στο τηλέφωνο.
Μετά τον επισκέφθηκα αρκετές φορές και είχαμε γνωριμία.
π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού.

[toula]

Ένα χειμωνιάτικο απόγευμα του 1986 βρισκόμουν στο κελλί του πατρός Πορφυρίου στο Μήλεσι.
Ο ουρανός ήταν συννεφιασμένος. Βαριά καταχνιά παντού και ψιλόβροχο.
Καθόμουν μπροστά στο κρεβάτι του Γέροντα και μιλούσαμε για το έργο που είχα αναλάβει, ακούγοντας τις συμβουλές του.
Φαίνεται πως ο Παππούλης μας προετοίμαζε για δυσκολότερες μέρες.
Ενώ μιλούσαμε, ξαφνικά με διακόπτει:
– Να, μου λέει, αυτή τη στιγμή μας παίρνει από τη Λάρισα τηλέφωνο μια κυρία.
Πράγματι, εκείνη την ώρα χτύπησε το τηλέφωνο.
Σηκώνω το ακουστικό και το δίνω στον Γέροντα.
– Γέροντα, την ευχή σου.
– Εύχομαι, παιδί μου, απαντά εκείνος.
– Γέροντα, έχω την κόρη μου στο Λονδίνο. Σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο.
Ζεί μόνη της.
Με παίρνει συνεχώς τηλέφωνο και μου λέει ότι νιώθει μοναξιά κι απογοήτευση.
Είναι κουρασμένη συνεχώς και θλιμμένη. Αλλά κι ο ουρανός της πλακώνει την ψυχή.
Ο λονδρέζικος ουρανός είναι πάντοτε μουντός, συννεφιασμένος και βρέχει.
Φοβάμαι, Γέροντα, ότι η κόρη μου οδηγείται στην κατάθλιψη.
– Εύχομαι, εύχομαι, εύχομαι, παιδί μου… απήντησε ο Γέροντας και έκλεισε το τηλέφωνο.
Σε λίγο, πολύ συγκινημένος ο Παππούλης λέει:
– Να! Της έστειλε παρέα ο Θεός, της έστειλε παρέα στο Λονδίνο.
Ο καλός Θεός μας άκουσε κι έστειλε στην κοπέλα συντροφιά ένα πουλάκι.
Δόξα τω Θεώ, της έστειλε ένα ωραίο πουλάκι, πάρα πολύ όμορφο.
Δεν είναι συνηθισμένο πουλί, είναι ένα ξεχωριστό πουλί.
Δεν είναι αυτό τυχαίο γεγονός.
Το πουλάκι αυτό θα είναι ο φίλος της.
Θα κάνουν παρέα, θα την βοηθήσει να τελειώσει τις σπουδές της.
Σε λίγο, την ώρα που μιλάει ακόμη ο Γέροντας, χτυπάει το τηλέφωνο.
Το σηκώνω εγώ και του το δίνω.
Είναι η κυρία πάλι από τη Λάρισα.
– Γέροντα, με πήρε προ ολίγου πάλι στο τηλέφωνο η κόρη μου από το Λονδίνο και μου είπε χαρούμενη πως στο παράθυρό της είναι ένα πουλάκι και της χτυπάει το τζάμι!
– Να της πείς να του ανοίξει το παράθυρο και να το βάλει μέσα.
Αυτό το πουλάκι θα είναι στο εξής η αχώριστη συντροφιά της.
Είναι ένα ξεχωριστό πουλάκι, πολύ όμορφο και φωτεινό…
Της το έστειλε ο Θεός να διαλύσει τα νέφη των θλίψεων και να φωτίσει τα σκοτάδια της μοναξιάς. Θα ζήσουν εις το εξής μαζί…
Να προσεύχεσθε με θέρμη στο Θεό. Σας αγαπάει πολύ!
Καί ο όσιος Γέροντας συνέχισε με πρακτικές συμβουλές:
– Τις πρωινές ώρες, να πείς στην κορούλα σου, να αερίζει το δωμάτιο.
Να ανοίγει τα παράθυρα να βγαίνει λίγο έξω το πουλάκι, να πετά στον ουρανό.
Έπειτα εκείνο θα επιστρέφει μόνο του στην ώρα του.
Να προσέχει τι θα το ταίζει.
Να μάθει να του μιλάει, να ακούει το κελάηδημά του, να το χαιδεύει.
Όταν θα φεύγει για τα μαθήματά της στο Πανεπιστήμιο, αυτό θα της «προσέχει» το σπίτι. Όταν θα γυρίζει, θα είναι η καλύτερή της συντροφιά.
Έτσι θα ζήσουν μαζί μέχρι να πάρει το πτυχίο της.
Όλη την ώρα που μιλούσε, ο όσιος Γέροντας έλαμπε.
Βρισκόταν σε έναν άλλο κόσμο, μέσα σε ένα άπλετο φως.
Έβλεπε και ζούσε καταστάσεις που μόνο αυτός ήταν δυνατό να περιγράψει.
Μετείχε σε μια υπερκόσμια πνευματική πανδαισία.
Ο Άγιος ευχήθηκε και ο Θεός έδωσε τη λύση: πρόληψη και θεραπεία διά της επενέργειας του Αγίου Πνεύματος.
Το θαυμαστό αυτό συμβάν, αλλά και ο συμβολισμός του, όπως επίσης και ο συμβουλευτικός λόγος του Γέροντος, που ακολούθησε, αισθάνθηκα εκείνη την ώρα πως λειτούργησαν και για μένα προσωπικά ως υποστηρικτικό και παιδευτικό μήνυμα.
Κατάλαβα κυρίως πως μοναχικούς ανθρώπους και πρόσωπα βυθισμένα στο τέλμα της θλίψης και της οδύνης δεν μπορείς να συναντήσεις, παρά μόνο ακολουθώντας το δρόμο το λιγότερο ταξιδεμένο, της πίστης στον Θεό και της αγάπης.
Απόσπασμα από το “Γέρων Πορφύριος. Ο πνευματικός πατέρας και παιδαγωγός”, σελ. 264-268.

[toula]

Η χάρη του Αγίου Πνεύματος μας διδάσκει τις αιώνιες αλήθειες κατά το μέτρο που ζούμε σύμφωνα με τις εντολές:
«Αγαπήσεις τον Θεό σου, τον Δημιουργό σου, με όλο το είναι σου και αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν».
Ναι, κρατείτε πάντοτε αυτές τις εντολές.
Μείνετε στην προσευχή, μείνετε στον αγώνα, να περάσετε τη μέρα σας χωρίς αμαρτία. Όλα τα υπόλοιπα θα δοθούν από τον Ίδιο τον Θεό.
Για να φυλάξουμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, οφείλουμε ν’ απέχουμε από κάθε λογισμό που δεν αρέσει στον Θεό, μας λέει ο Γέροντας Σιλουανός.
Ιδού το έργο μας. Ιδού η πνευματική μας καλλιέργεια.
Εφόσον πρόκειται για την αιώνια σωτηρία, αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Αρχίζουμε και ξαναρχίζουμε χωρίς τέλος.
Δεν μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μέσα μας την εικόνα του Χριστού, εκτός αν είμαστε πραγματικά ενωμένοι, όπως ο Χριστός το ζητούσε από τους μαθητές Του:
«Αγαπάτε αλλήλους», για να γνωρίζει ο κόσμος ότι είστε του Χριστού.
[Αρχιμ. Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Περί Πνεύματος και ζωής, Ι.Μ.Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας, 1995, σ. 17-26 – επιλογή]

[toula]

Όταν ήμουν Πρωτεπιστάτης στο Άγιον Όρος, το 1991-92, μία μέρα πριν κοιμηθεί ο γέροντας Πορφύριος, εγώ είχα ένα μεγάλο ερώτημα μέσα μου το οποίο ήθελα να ρωτήσω τον γέροντα γιατί τότε από τη Μονή Βατοπαιδίου στην οποία ανήκω, ο γέροντας αποφάσισε -κατόπιν προσκλήσεως του Αρχιεπισκόπου Κύπρου, του μακαριστού Χρυσοστόμου- να αποσταλεί μία ομάδα μοναχών Κυπρίων για να επανδρώσουμε κάποιο μοναστήρι στην Κύπρο.
Και ο γέροντας είχε επιλέξει επικεφαλής αυτής της ομάδας να ήμουν εγώ.
Αυτό το πράγμα εμένα με είχε στεναχωρήσει πάρα πολύ διότι δεν ήθελα να φύγω από το Άγιο Όρος και προσπαθούσα να βρω κάποιους λόγους και κάποιες αιτίες να πείσω τον γέροντά μου να αναιρέσει αυτήν την απόφασή του.
Έτσι προσπαθούσα, μέσω των γερόντων που υπήρχαν στο Άγιο Όρος, να αποσπάσω κάποια συμπαράσταση, ας πούμε, στον αγώνα μου να μην αποχωριστώ από το Άγιο Όρος.
Όντας Πρωτεπιστάτης του Αγίου Όρους τότε ήξερα ότι ο γέροντας Πορφύριος ήταν στα Καυσοκαλύβια.
Ήξερα βέβαια ότι η υγεία του ήταν πάρα πολύ βεβαρημένη όμως έκανα την προσευχή μου και τον πήρα τηλέφωνο.
Μου απάντησε κάποιος μοναχός εκεί και μου είπε: "Άγιε Πρώτε, δυστυχώς ο γέροντας είναι στις τελευταίες του ώρες και δεν μπορεί να σας μιλήσει.
Εγώ λέω: εντάξει πάτερ, αν είναι έτσι καταλαβαίνω, δεν επιμένω.
Αλλά άκουσα τη φωνή του γέροντα πολύ-πολύ ασθενική που ρώτησε:
"Ποιος είναι στο τηλέφωνο;" του λέει ο μοναχός: "είναι ο Άγιος Πρώτος".
Του λέει ο γέροντας: "δώσε μου το τηλέφωνο".
Και πήρε το τηλέφωνο ο γέροντας, μου λέει: "Ευλογείτε Άγιε πρώτε, τι θέλεις;"
Του λέω: Γέροντα, έχω ένα ερώτημα σας παρακαλώ. Από το μοναστήρι μου ο γέροντας μού έδωσε την εντολή να πάω στην Κύπρο για να μείνω εκεί κάνοντας μία προσπάθεια να επανδρώσουμε κάποια Μονή.
Εγώ δεν θέλω να πάω, όμως θέλω τη γνώμη σας. Τι να κάνω;
Και ο γέροντας μού είπε τα εξής, μου λέει:
"Αφού ο γέροντάς σου σου είπε να πας, να κάνεις υπακοή και να πας.
Κι εγώ θα προσεύχομαι η Παναγία Μητέρα μας να είναι πάντα μαζί σου και να σε σκεπάζει.
Συγνώμη δεν μπορώ να σου πω περισσότερα, είμαι ετοιμοθάνατος."
Και την επόμενη μέρα κοιμήθηκε.
Και αυτό μπορώ να πω ότι ήταν η τελευταία σφραγίδα και της δικής μου αποφάσεως για να πορευθώ στη συνέχεια στην υπακοή της Μονής μου και να βρεθώ στην Κύπρο.
π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού.

[toula]

"Στις 8 Δεκεμβρίου 2019 εκοιμήθη ο οσιότατος Γέροντας Εφραίμ Αριζονίτης"
"Πώς οι 12 Απόστολοι επισκέφθηκαν για πρώτη φορά τον Γέροντα Εφραίμ της Αριζόνας στην γιορτή τους, επιβραβεύοντας την αγία υπακοή του νεαρού Εφραίμ στον Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή.."
Μας διηγείται ο ίδιος ο Γέροντας Εφραίμ:
Μία ημέρα, των Αγίων Αποστόλων ήταν, ήρθε ο παπα-Εφραίμ από τα Κατουνάκια να μας λειτουργήση. Και μου έδωσε εντολή ο Γέροντας Ιωσήφ να μαγειρέψω ένα καλό φαγάκι, επειδή ο παπα-Εφραίμ ήταν πολύ φιλάσθενος και στα πρόθυρα σχεδόν της φυματιώσεως.
Έσπευσα στην υπακοή και εκεί που του μαγείρευα, ο Γέροντας στεκόταν πάνω από το κεφάλι μου και μου έλεγε:
– Δεν ξέρεις να μαγειρεύης τρομάρα να σου ’ρθη. Έτσι μαγειρεύει ο κόσμος και θες να το φάη κι ο παπάς;
Μόλις τελείωσα, ήρθε στο τσαρδάκι που είχαμε για μαγειρείο και μου λέει:
– Άντε, ζαβέ, φέρ’ το γρήγορα!
Πήγα το φαγάκι και το έδωσα στον Παπά.
– Φύγε από μπροστά μου! Να χαθής, να μη σε βλέπουν τα μάτια μου! Γκρεμοτσακίσου γρήγορα στο κελί σου!
– Να ’ναι ευλογημένο, είπα.
Πήρα λοιπόν την ευχή του Γέροντα και πήγα στο κελλάκι μου, που ήταν δίπλα. Έ! Μόλις πάτησα το πόδι μου μέσα, ήρθε η ευλογία του Θεού με την ευχή του Γέροντα! Είχα τέτοια επίσκεψι από τον Θεό, που μόνο τα σωματικά μου μάτια δεν έβλεπαν τους Αγίους Αποστόλους! Τόση Χάρις! Τόση ευλογία! Παράδεισος στην καρδιά μου! Ποτάμι τα δάκρυά μου! Όχι γιατί με μάλωσε ο Γέροντας, αλλά επειδή δεν μπορούσα να συγκρατήσω την χαρά και την θεία ευφροσύνη, που ένοιωθα από την παρουσία των Αγίων Αποστόλων.
Την ευχή του να έχουμε!

[toula]

"Δια τούτο μην αμελής να λέγεις: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με."
Προσπάθησε πάντα η ευχή του Ιησού Χριστού να επενδύει όλα τα έργα σου κάθε πνοή και κάθε νόημα. Ω τότε πόσο θα ευφραίνεται η καρδιά σου! Πόσο θα χαίρεσαι, διότι θα ανεβαίνει ο νούς εις τα ουράνια.
Δια τούτο μην αμελής να λέγεις: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με.
Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής

[toula]

"Στις 7 Δεκεμβρίου μνήμη του Οσίου Πατρός ημών Γερασίμου του Μικραγιαννανίτη του Υμνογράφου"
Όταν τα παιδιά ενός κατηχητικού ταξίδευαν για προσκύνημα προς το Άγιο Όρος, συναντήθηκε μαζί τους στο πλοίο ο όσιος Γεράσιμος. Και έπιασε κουβέντα νιώθοντας και αυτός παιδάκι, και ήταν στην ψυχή, ανάμεσά τους.
Όταν κάποιο κατηχητόπουλο τον ρώτησε, «μα, τι είναι ο Χριστός», με πολύ ενθουσιασμό και αυθορμητισμό του απάντησε:
Τον είδα, είναι πανέμορφος και λάμπει!!!
Μάλιστα, μέρες νωρίτερα, είχε προβλέψει το θάνατὀ του που επισυνέβη στις 7 Δεκεμβρίου του 1994.
Την ευχή του να έχουμε!

[toula]

Ενώ περιμένεις ειρήνη, έρχεται λαίλαπα.
Ενώ περιμένεις επιτυχία, έρχεται αποτυχία.
Ενώ περιμένεις υγεία, έρχεται αρρώστια.
Πας στο νοσοκομείο, γίνεσαι χειρότερα.
Κάνεις εγχείρηση, γίνεσαι τρις χειρότερα. Πρέπει να τα περιμένης όλα.
Ανδρεία σημαίνει: εδώ μπροστά σου στέκομαι, Θεέ μου, και εσύ κάνε με ό,τι θέλεις.
Εγώ δεν προσδοκώ τίποτε.
Προσδοκώ μόνον θλίψεις, διότι άνευ αυτών δεν υπάρχει παράδεισος.
Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

[toula]

Ἐρώτηση: Ἄν π.χ. ἔχουμε κάνει μιά κακή σκέψη γιά κάποιον πρέπει νά πᾶμε νά τοῦ ζητήσουμε συγγνώμη;

Ἀπάντηση: Ὅταν ἔχουμε κάνει μόνο κακή σκέψη, δέν χρειάζεται νά τοῦ τό ποῦμε, γιατί θά τοῦ βάλουμε λογισμούς. Θά τό ἐξομολογηθοῦμε.

Ἄν ὅμως ἔχουμε κάνει κάτι ἐμφανές καί τό ἔχει καταλάβει καί ἐκεῖνος, ἔχει πειραχτεῖ, ἔχει μέσα του μία πικρία, μιά “βαριά καρδιά”, ὅπως λέμε, θά πᾶμε νά τοῦ ζητήσουμε συγγνώμη.

Ἄν πάλι δέν ἔχει ἀντιληφθεῖ τίποτα, νά μήν πᾶμε καί τόν ταράξουμε, ἀρκεῖ πού τό εἴπαμε στήν ἐξομολόγηση.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου
(“Ἡ μετάνοια, ἡ ἐξομολόγηση καί τά σύγχρονα προβλήματα” Ὁμιλία στίς 12 – 03 – 2016 – Κοινοποιήθηκε στίς 16 – 3 – 2016 στό You Tube)