Ο π.Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος για τον Ν.Καζαντζάκη

[paroikos]

Αν κάποιος φτιάξει ένα ωραίο φαγητό με ακριβά υλικά και πολλή τέχνη και το κάνει πεντανόστιμο, αλλ' ύστερα ρίξει καμμιά δεκαπενταριά σταγόνες υδροκυανίνου, θα φάει κανείς αυτό το φαγητό; Σας ερωτώ. Μα είναι νόστιμο, μα έχει καλά υλικά, μα... Ναι, αλλά έπεσε δηλητήριο επάνω. Ποιος θα τολμήσει, έστω, να δοκιμάσει, ένα φαγητό που έχει μέσα υδροκυάνιο, που όχι άνθρωπο, αλλά ελέφαντα σκοτώνει;
Αυτό κάνει ο Καζαντζάκης. Κι αν κάπου-κάπου έχει κάποια σελίδα της προκοπής, λίγο πιο πέρα, ατην άλλη, ρίχνει υδροκυάνιο μέσα. Γιατί να συστήσουμε να τον διαβάσουν οι νέοι μας; Θα οικοδομηθούν; Θα ωφεληθούν; Τι να πάρουν από τον Καζαντζάκη, που κάθε λίγο και λιγάκι λέγει αθλιότητες και αισχρότητες; Δεν ξέρεις σε ποια σελίδα θα σου πει κάτι καλό και σε ποια σελίδα θα σου πει τις αχρειότητές του.
Και επιτέλους, γιατί είναι τόσο αναγκαίο να διαβάσω Καζαντζάκη; Χάθηκαν οι άλλοι λογοτέχνες; Ή μήπως πρόκειται για αναντικατάστατα επιστημονικά συγγράμματα; Αν κάποιος μεγάλος εφευρέτης, ένας επιστήμονας (δεν τα κάνουν αυτά οι εφευρέτες) σ' ένα βιβλίο επιστημονικό γράφει και μερικές τέτοιες σελίδες, θα πει κανείς: "τι να κάνω, πρέπει να το διαβάσω, διότι έχει μέσα π.χ. ιατρικά θέματα και πρέπει να τα μάθω".
Στην λογοτεχνία όμως δεν ισχύει αυτό. Γιατί λοιπόν να διαβάσω Καζαντζάκη; Για να αντιμετωπίζω σε κάθε σελίδα την κόπρο που προσφέρει;
Στον "Φτωχούλη του Θεού", λέει ο Καζαντζάκης ότι το καλύτερο κήρυγμα περί Θεού το βρήκε στην άνθηση της αμυγδαλιάς. Και μέσα στο ίδιο βιβλίο έχει σελίδες πανάθλιες και υβριστικές. Και μετά απ' όλα αυτά δεν έχει "την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν", όπως έλεγαν για την αρχαία ελληνική τραγωδία.

Λένε μερικοί: "Θεησκεύον ον ο Καζαντζάκης. Είχε πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις".
Και τι μ' αυτό; Που κατέληξε; Ξέρετε τι ζήτησε ο ίδιος να γραφεί στον τάφο του; "Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι ελεύθερος". Και εγράφει βεβαίως. Πηγαίνετε στα κοιμητήρια να διαβάσετε επιγραφές πάνω στους τάφους πιστών ανθρώπων. "Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών" ή "Αναστήσονται οι νεκροί και εγερθήσονται οι εν τοις μνημείοις" ή "Χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων" και άλλα.
Γνωρίζετε ποια ήταν η τελευταία λέξις του Καζαντζάκη; "Διψώ". Και έγραψε πολύ ευστόχως ο π.Θεόκλητος ο Διονυσιάτης σ' ένα άρθρο του: "άραγε πριν ακόμη βγει η ψυχή του προγευόταν την βασανιστική φλόγα της καμίνου του πυρός του εξωτέρου σαν τον πλούσιο που ωδυνάτο εν τη φλογί εκείνη και ήθελε κάποιον να του αναψύξει την γλώσσα;"

ΧΡΙΣΤΩ ΤΩ ΘΕΩ ΠΑΡΑΘΩΜΕΘΑ

[aanast]

Εύστοχες οι παρατηρήσεις για τον Κρητικό λογοτέχνη μας ,αλλά δυστυχώς το θέμα με τη λογοτεχνία είναι αν σε διεγείρει συναισθηματικά και σε προβληματίζει τόσο ,ώστε να ψάξεις εσύ ο ίδιος να βρεις τη σωστή διάσταση του Θεού.Δηλ. βλέποντας την πορεία του Καζαντζάκη να ψηλαφεί το Θεό δίχως τελικά να τον βρίσκει ,μπορείς να εκτιμήσεις τι άλλο πρέπει ''εσύ'' να κάνεις για να τον βιώσεις μέσα σου...
Βέβαια στη λογοτεχνία έχεις και κάθε δικαίωμα να απορρίψεις ένα έργο ή ένα καλλιτέχνη ,γιατί δεν σε συγκινεί καθόλου ,οπότε η επίδραση του συγκεκριμένου πάνω σου είναι μηδενική...

[paroikos]

Εύστοχες οι παρατηρήσεις για τον Κρητικό λογοτέχνη μας ,αλλά δυστυχώς το θέμα με τη λογοτεχνία είναι αν σε διεγείρει συναισθηματικά και σε προβληματίζει τόσο ,ώστε να ψάξεις εσύ ο ίδιος να βρεις τη σωστή διάσταση του Θεού.Δηλ. βλέποντας την πορεία του Καζαντζάκη να ψηλαφεί το Θεό δίχως τελικά να τον βρίσκει ,μπορείς να εκτιμήσεις τι άλλο πρέπει ''εσύ'' να κάνεις για να τον βιώσεις μέσα σου...
Βέβαια στη λογοτεχνία έχεις και κάθε δικαίωμα να απορρίψεις ένα έργο ή ένα καλλιτέχνη ,γιατί δεν σε συγκινεί καθόλου ,οπότε η επίδραση του συγκεκριμένου πάνω σου είναι μηδενική...

Είναι σίγουρα μια οπτική και αυτή, όμως προκαλεί αναζήτηση η ανάγνωση έργων του Καζαντζάκη ή μπέρδεμα; Γιατί άλλωστε να ενσκύψω για προβληματισμό στον Καζαντζάκη και όχι στον Ντοστογιέφσκυ ή στον Παπαδιαμάντη. Εξάλλου ο Καζαντζάκης κάνει μια θεολογία των παθών. Ναι κι εγώ πιστεύω ότι είναι "θρησκεύων" αλλά λατρεύει τα πάθη του και τα προβάλει στον Χριστό, του Οποίου βέβαια ο "τελευταίος πειρασμός" δεν ήταν να κάνει οικογένεια με την Μαγδαληνή, αλλά η πρόκληση των Ιουδαίων να κατεβεί από τον Σταυρό για να πιστέψουν (υποτίθεται)

[michalisorfanos]

Nα ρωτησω κατι και οποιος ξερει να μου απαντησει,Αφορισθηκε ο Καζαντακης ναι η οχι?Διοτι οι γνωμες διαφερουν,Υπαρχει ΕΠΙΣΗΜΑ αφορισμος?

[paroikos]

Nα ρωτησω κατι και οποιος ξερει να μου απαντησει,Αφορισθηκε ο Καζαντακης ναι η οχι?Διοτι οι γνωμες διαφερουν,Υπαρχει ΕΠΙΣΗΜΑ αφορισμος?

Φίλε μου ο π. Επιφάνιος, αναφέρει, καταγεγραμμένος διάλογος στο βιβλίο "Χριστώ τω Θεω παραθώμεθα", όπυ αναφέρει λοιπόν ο π.Επιφάνιος, ότι ο Καζαντζάκης δεν είχε αφορισθεί και παρατηρεί ο Γέροντας: "Αντί να στείλει η Εκκλησία της Κρήτης ένα παπά να του ψάλει το "Άμωμοι εν οδώ αλληλούια" και το "Ανάπαυσον ο Θεός τον δούλον σου", πήγε μεγαλοπρεπώς ο Αρχοεπίσκοπος Κρήτης. Πιέσθηκε ή όχι, δεν έχει σημασία. Ουκ έδωκεν ημίν ο Θεός πνεύμα δειλίας, αλλά δυνάμεως. Δυστυχώς παρέστη και ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης!"

Κατά την άποψη του π. Επιφανίου, υπάρχει στο ίδιο βιβλίο, ο Καζαντζάκης έπρεπε να αφοριστει.....αλλά δεν έγινε κάτι τέτοιο

[Misha]

http://oistros-reportaz1.blogspot.com/2 ... 01405.html

η αλήθεια για τον αφορισμο του Νικου Καζαντζακη

[raxil]

http://oistros-reportaz1.blogspot.com/2 ... 01405.html

η αλήθεια για τον αφορισμο του Νικου Καζαντζακη

Καταπληκτικό άρθρο
Η αλήθεια συγκλονίζει
και η μικρότητα και στενοκεφαλιά επίσης
Κύριε φώτισε τα μάτια της ψυχής μας

[oistros]

Κρίμα που αγνοώ το "τυπικό" της υποθέσεως. Για παράδειγμα πόσο ευπρόσδεκτες είναι οι γυναίκες στις συζητήσεις σας. (Πάντα με ενοχλούσε το περιβόητο άβατον αλλά αυτό σίγουρα δεν σας απασχολεί εδώ. Εξόριστες πάντα εμείς, τον όποιων "παραδείσων". Ασυγχώρητες και ανεπιθύμητες).
Αναφερθήκατε σε ένα θέμα που υπέπεσε στην αντίληψη μου και το δημοσίευσα πρόσφατα. Κρίμα, αλήθεια, να έχετε σε τόση ανυποληψία τον Καζαντζάκη. Το "διψώ" θαρρώ πως ήταν η ύστατη πράξη της πίστης του. Αλλά φυσικά καθείς ερμηνεύει κατά το δοκούν. Ίσως μόνο τα έργα του είναι τεκμήρια. Ο Φραγκίσκος του, προσδιόρισε με τόση ευφράδεια την υπέρβαση του ανθρώπου. Την ανάγκη του να νικήσει μικρότητες και πάθη. Ο Ζορμπάς του, έδειξε όλο το φόβο και την αγωνία του καθενός να πορευτεί στην ματαιότητά του. Ο Χριστός του, ξανασταυρώθηκε περισσότερες φορές από όσες φανταζόταν ο συγγραφέας του κι ο Τελευταίος Πειρασμός του, δεν ήταν απλά η ανάγκη της dolce vita αλλά ο δύσκολος δρόμος του ανθρώπου που αναζητά το Θεό πρώτα μέσα του και μετά πάνω του. Όσο για την Ασκητική, τι πιο βαθειά αληθινό και εύστοχα συνταγμένο γράφτηκε;
Ναι, συμπαθάτε με, αλλά πράγματι ο Καζαντζάκης δε ενδύθηκε ράσα και δεν λιβάνισε αυτιά. Ασχολήθηκε με τους Πειρασμούς πιότερο από ό,τι με τα κομποσχοίνια. "Αιρετικός" για τα δεδομένα της εποχής του αλλά περισσότερο εγγύς στις ανθρώπινες αγωνίες. Το επίγραμμα στον τάφο του είναι δηλωτικό μίας υπέρβασης. Νίκησε την ίδια την ανάγκη για πίστη και χειραγώγηση. Ό,τι δεν κατανοούμε δεν σημαίνει πως είναι αναγκαστικά αλλότριο και καταδικαστέο. Μπορεί ο Καζαντζάκης να ήταν απλά πιστότερος όλων μας. Κι αν τα βιβλία του μας πάνε πέρα από τα προφανή, ιδού ο λόγος να διαβάζονται.
Τον βρίσκετε αλήθεια, υβριστή όταν γράφει κάτι σαν κι αυτό?
"Η μεγαλύτερη αξία του αγωνιζόμενου χριστιανού δεν είναι η αρετή του, είναι ο αγώνας του να μετουσιώσει την αδιαντροπιά, την ατιμία, την απιστία, την κάκητα μέσα του και να τα κάμει αρετή. Μιά μέρα, ο πιο ένδοξος αρχάγγελος που θα στέκεται πλάι στο Θεό, δε θα 'ναι μήτε ο Μιχαήλ, μήτε ο Γαβριήλ, μήτε ο Ραφαήλ, θα 'ναι ο Εωσφόρος, όταν πια θα 'χει μετουσιώσει το φοβερό σκοτάδι του σε φως".
Τα σέβη μου

[Misha]

oφείλω να κανω καποιες διευκρινήσεις περί του προσώπου του μακαριστού π.Επιφανίου ο οποίος ξεκούρασε χιλιάδες ψυχών στο πετραχήλι του,επειδή από το κείμενο που παρέθεσε ο αγαπητός Παροικος μπορεί να δημιουργήθηκαν λανθασμενες εντυπώσεις

η αγάπη του γεροντα ήταν παροιμιώδης και θερμότατη προς ολους οσοι τον προσήγγιζαν.καμμία σχέση με μισαλλοδοξίες και θρησκοληψια.είναι πολλά τα περιστατικά στα οποία ενώ παρεμενε απαραβατα στην τηρηση των Ιερων Κανόνων,εδειχνε πολύ προσωπικη αγάπη σε αλλοδοξους,αλλοθρησκους,αθεους,πλανημενους κ.ο.κ

ο γεροντας ήταν λιτότατος,παμπτωχος και είχε "νουν Χριστού"

ισως ειναι η μοναδική περιπτωση στην μεταπολεμική Ελλάδα (προσωπικά δεν γνωρίζω άλλη) αρχιμανδρίτου που αρνηθηκε με τοση επιμονη να γινει μητροπολιτης αν και πιεζοταν αφορητα απο τον τοτε αρχιεπισκοπο και πολλά μέλη της Ιεραρχίας.μαλιστα ειχε απειληθει πως αν δεν δεχθει θα του απαγορευαν να ιερουργεί αλλά και πάλι δεν υποχώρησε.



ο μακαριστός γέροντας βρισκεται ήδη στη θριαμβευουσα εκκλησία μετα των αγίων του καλού Θεού,οπως διαβεβαιωσε με απόλυτο τρόπο ο μακαριστός παπα Εφραιμ ο Κατουνακιώτης με τον οποιον συνδεονταν με βαθια πνευματική αγάπη.


στην στρατευομένη εκκλησια εχει αφησει παρακαταθηκη τις σοφες συμβουλες του και τα πνευματικά του παιδιά τα οποια λαμπρυνουν την Εκκλησία με την αρετη και τον θεοφιλη τους βιο .


ας εχουμε την αγία ευχή του !!!

[Ioanath]

Επιτέλους μια φωνή που φέρνει τον καθαρό αέρα του ουρανού στα σκονισμένα ανήλια μπουντρούμια του μυαλού κάποιων φοβικών αδελφών μας (αναφέρομαι στην φίλη με το ψευδώνυμο oistros).

Γιατί όταν φοβάσαι τη διαφορετικότητα και την αλήθεια του άλλου είναι σίγουρο ότι με πρώτη ευκαιρία θα ξανασταύρωνες τον Χριστό αν βρισκόταν μπροστά σου!

Γιατί ο Χριστός ήταν επί Γης η διαφορετικότητα και η Αλήθεια σ'ολο της το μεγαλείο!

Ευχαριστώ πολύ για αυτό που έγραψες καλή μου φίλη !