Οι πολυεθνικές θα φρενάρουν τους τουρκικούς σχεδιασμούς
Χρονιά εντάσεων καθιστούν το 2007 ο Ερντογάν και οι στρατιωτικοί
Του Kώστα Βενιζέλου
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ερντογάν, διανύοντας χρονιά εκλογών, επιλέγει να ψηλώνει τους τόνους και να ενισχύει την εθνικιστική ρητορεία, ευνοώντας την πρόκληση κλίματος έντασης. Παράλληλα, είναι προφανές πως η εναρμόνιση της Κυβέρνησης με τη σκληρή γραμμή του στρατιωτικού κατεστημένου αποτελεί και επιλογή επιβίωσης, σε μια περίοδο υπόγειων συνεννοήσεων αλλά και αλληλο-υπονομεύσεων. Το δεδομένο, σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, είναι πως μέσα σε αυτό το κλίμα θα διανύσουμε το 2007. Και δεν μπορεί να θεωρείται μόνο προεκλογικό.
Οπως συναφώς πληροφορούμαστε, η τελευταία απόφαση του πανίσχυρου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, είναι η Τουρκία να ρίξει το γάντι στη Λευκωσία και την Αθήνα σε σχέση με την απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας να αρχίσει έρευνες, σε συνεργασία με την Αίγυπτο και το Λίβανο, για τον εντοπισμό κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Έχει εξαγγείλει δικές της έρευνες στην περιοχή, αφήνοντας να εννοηθεί πως αυτές ενδέχεται να επεκταθούν και σε «αμφισβητούμενες» περιοχές, εντός της ζώνης ευθύνης της Κύπρου. Παράλληλα προβαίνει σε διαβήματα προς κάθε κατεύθυνση, καταγγέλλοντας την Κυπριακή Δημοκρατία για τα σχέδιά της στην περιοχή. Χωρίς να έχει πολιτικό και νομικό έρεισμα, η Άγκυρα επικαλείται τους Τουρκοκύπριους και τις Συνθήκες Εγκαθίδρυσης του 1960. Αυτό, βεβαίως, συνιστά αντίφαση στη γενικότερη πολιτική της Άγκυρας, η οποία προβάλει ως στρατηγικό στόχο την αναγνώριση του ψευδοκράτους. Δεν μπορεί, δηλαδή, να επικαλείται σήμερα αποσπασματικά τις Συνθήκες και παράλληλα να δηλώνει πως δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Άγκυρα έχει αναγάγει το θέμα των πετρελαίων ως μείζον και έχει στείλει μηνύματα με έμμεσες απειλές και προς τις εταιρείες που φιλοδοξούν να αναλάβουν τις έρευνες στη θαλάσσια περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Ωστόσο, η εμπλοκή εταιρειών-κολοσσών στις έρευνες, όπως τουλάχιστον προκύπτει από το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί, δυσκολεύει περισσότερο τους τουρκικούς σχεδιασμούς.
Η Άγκυρα, με βάση τα σημερινά δεδομένα, θα συνεχίσει να κατασκευάζει εντάσεις, να συντηρεί μια υποβόσκουσα κρίση στην περιοχή. Στην Αθήνα και τη Λευκωσία εκτιμούν πως η Τουρκία επιχειρεί να εξαγάγει την εσωτερική της κρίση και αυτό που δεν είναι προβλεπτό, είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Θα περάσει ή όχι τα όρια η Κυβέρνηση Ερντογάν και ποια θα είναι η γραμμή που θα σταματήσει; Αυτά τα σενάρια εξετάζουν σε Ελλάδα και Κύπρο, έχοντας ως βασικό άξονα τη θέση ότι η Τουρκία παραμένει ένας αστάθμητος παράγοντας σε σχέση με τις αντιδράσεις της. Σύμφωνα ωστόσο με τα δεδομένα που διαμορφώνονται σήμερα, η υπόθεση των πετρελαίων προσφέρει στην Κυβέρνηση Ερντογάν τη δυνατότητα για ρητορικές εξάρσεις και ψηλούς εθνικιστικούς τόνους. Άλλωστε, όταν θα διεξάγονται οι βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία, το Νοέμβριο, ενδέχεται με κάποιες παρατάσεις να βρίσκεται σε εξέλιξη ακόμη η διαδικασία αξιολόγησης των ενδιαφερομένων εταιρειών και η ανάθεση σε κάποιες από αυτές των ερευνών.
Η Ελληνική πλευρά γνωρίζει περαιτέρω πως η συμπεριφορά αυτή της Τουρκίας, που φθάνει μέχρι και σε νευρική κρίση, οφείλεται κυρίως στην ανησυχία της για τις εξελίξεις στο Βόρειο Ιράκ και το ενδεχόμενο να ανακηρυχθεί ανεξάρτητο κουρδικό κράτος με πρωτεύουσα το Κιρκούτ. 
Η Τουρκία ανησυχεί περισσότερο μετά και τις επισκέψεις στην Ουάσιγκτον του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Αμπντουλάχ Γκιουλ και στη συνέχεια του στρατηγού Μπουγιούκανιτ. Αμφότεροι βρήκαν κλειστές πόρτες τόσο στο θέμα του Ιράκ όσο και στο ζήτημα της αναγνώρισης της αρμενικής γενοκτονίας από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Αθήνα και Λευκωσία θα καθορίσουν, την Τρίτη και την Τετάρτη, σε επίπεδο πρωθυπουργού Καραμανλή και προέδρου Παπαδόπουλου, το πλαίσιο των κινήσεων. Οι συνομιλίες των δυο κυβερνήσεων, που θα διεξαχθούν στην Αθήνα, θα έχουν ως στόχο να στηρίξουν τα κυπριακά σχέδια, παρόλο που έχουν ακουστεί από ελλαδικής πλευράς ότι αυτά διαμορφώθηκαν χωρίς εκ των προτέρων συνεννόηση. Η Λευκωσία υποβαθμίζει το γεγονός αυτό, σημειώνοντας πως δεν προτίθεται να εμπλέξει την Αθήνα στο εγχείρημα αυτό. Κι αυτό, καθώς όπως εξήγησε ο ίδιος ο πρόεδρος της Δημοκρατίας (συνέντευξη στο «Βήμα» 11 Φεβουαρίου) «ποτέ μα ποτέ, δεν πρόκειται να ?φορτώσω? στην Ελλάδα τα δικά μας προβλήματα και βάρη, ούτε να επιβαρύνω τις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία». Στην ατζέντα των συζητήσεων θα βρίσκονται και τα ευρωτουρκικά, αφού μεταξύ άλλων καταγράφεται αντι-ευρωπαϊκή στροφή της Άγκυρας, καθώς και το θέμα του απευθείας εμπορίου της ΕΕ με τα κατεχόμενα.
Στη Λευκωσία θεωρούν πως η πορεία εφαρμογής της συμφωνίας για έναρξη ερευνών για εντοπισμό πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι μονόδρομος. Πέραν του γεγονότος ότι οι έρευνες θεμελιώνουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, παράλληλα θέτει σε τροχιά υλοποίησης ένα όραμα, που οι ενδείξεις δεν το καθιστούν απομακρυσμένο: Να γίνει η Κύπρος ενεργειακή δύναμη της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κι εάν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε αλλάζουν άρδην τα πολιτικά και οικονομικά δεδομένα για τη χώρα.
Η σύμμαχος Αίγυπτος και η νέα σελίδα
Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ της Λευκωσίας και του Καΐρου δεν είναι ευκαιριακή αλλά διαχρονική. Η μόνη κακή περίοδος που έφερε τις δυο χώρες σε αντίθετα στρατόπεδα και τις χώρισε αίμα, ήταν το Φεβρουάριο του 1978.
Τότε που η Αίγυπτος έστειλε απροειδοποίητα στρατεύματα στην Κύπρο για να συλλάβουν τους δολοφόνους του προέδρου του ΑΑΠΣΟ, Γούσεφ Ελ Σεμπάι, οι οποίοι κρατούσαν στο αεροδρόμιο Λάρνακας ομήρους επιχειρώντας να διαφύγουν στο εξωτερικό. Η Εθνική Φρουρά άνοιξε πυρ κατά των Αιγυπτίων στρατιωτών, που μεταφέρθηκαν με αεροσκάφος, με αποτέλεσμα να υπάρξει μεγάλος αριθμός νεκρών.
Η κρίση εκτονώθηκε γρήγορα και τα γεγονότα αυτά ήταν απλά μια κακή παρένθεση. Από την εποχή των Νάσερ και Μακαρίου οι σχέσεις ήταν πάντα σε ψηλά επίπεδα. Η πρόσφατη συμφωνία για την έναρξη ερευνών για εντοπισμό πετρελαίων και φυσικού αερίου διανοίγει μεγάλες προοπτικές συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, γεγονός που φάνηκε και από τις συνομιλίες που είχε στη Λευκωσία και ο υπουργός Πετρελαίων της χώρας την περασμένη Πέμπτη. Στη βάση των όσων συζητήθηκαν στη Λευκωσία, εντός Μαρτίου αναμένεται να επισκεφθεί το Κάιρο ο υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, Αντώνης Μιχαηλίδης.
Η Τουρκία θέλει να βάλει χέρι στην UNIFIL
Η ΤΟΥΡΚΙΑ επιδιώκει να αναλάβει τη διοίκηση της ναυτικής πτέρυγας της Ειρηνευτικής Δύναμης του Λιβάνου (UNIFIL), γεγονός που έχει κινητοποιήσει τη Λευκωσία. Οι όροι εντολής που έχει η Γερμανία, που ηγείται σήμερα των ναυτικών δυνάμεων της UNIFIL, λήγουν το Καλοκαίρι και τους τελευταίους μήνες το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει αναλάβει πρωτοβουλίες σε διπλωματικό επίπεδο, με επίκεντρο τη Νέα Υόρκη, για προώθηση δικής της υποψηφιότητας.
Παρά το γεγονός ότι είναι πρόωρο και καμία άλλη χώρα δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, είναι προφανές ότι σε περίπτωση που η Τουρκία καταφέρει και σκαρφαλώσει στην ηγεσία της ναυτικής δύναμης θα επιχειρήσει να το αξιοποιήσει πολιτικά και να το εκμεταλλευθεί σε σχέση με την Κύπρο. Όπως σημείωναν ενημερωμένες πηγές, εν πρώτοις θα παρακάμψει την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα ως ενδιάμεσος σταθμός για τις ναυτικές δυνάμεις της UNIFIL. Οι δυνάμεις (Γερμανία, Δανία, Σουηδία, Νορβηγία, Ολλανδία) χρησιμοποιούν τα λιμάνια της Λεμεσού και της Λάρνακας και είναι προφανές ότι η Τουρκία με το θράσος το οποίο τη χαρακτηρίζει μπορεί να χρησιμοποιεί, για παράδειγμα, το λιμάνι της κατεχόμενης Αμμοχώστου. Θα επιχειρήσει δε να το παρουσιάσει ως διεθνή παρουσία στο λιμάνι, ενώ θεωρείται δεδομένο ότι δεν θα χρησιμοποιεί τα λιμάνια της ελεύθερης Κύπρου. Σημειώνεται ότι η Τουρκία συμμετέχει σήμερα στο ναυτικό βραχίονα της Δύναμης με ένα πλοίο, το οποίο όμως είναι για περιπολίες και ουδέποτε έχει προσεγγίσει τα λιμάνι
α της Λεμεσού και της Λάρνακας, όπως πράττουν οι άλλες συμμετέχοντες χώρες στην UNIFIL.
Όπως συναφώς πληροφορούμαστε και άλλες χώρες, πέραν της Κύπρου, αντιδρούν στο ενδεχόμενο να αναλάβει η Τουρκία την ηγεσία της Δύναμης, κυρίως λόγω των προβλημάτων που προκαλεί η χώρα αυτή στην περιοχή, αλλά και για περιπλοκές που θα προκληθούν λόγω των θεμάτων που εγείρει η Λευκωσία.
Πάντως, όπως αναφέρουν ξένες διπλωματικές πηγές, το θέμα θα έλθει στο προσκήνιο το Μάρτιο-Απρίλιο, για να υπάρξει ξεκαθάρισμα προθέσεων. Πρώτα από τη Γερμανία αλλά στη συνέχεια από όλες τις χώρες που μετέχουν. Οι ίδιες πηγές σημείωναν τον κίνδυνο η Τουρκία να είναι η μόνη ενδιαφερόμενη χώρα. Παράλληλα, όμως, υπάρχει και το ενδεχόμενο τα Ηνωμένα Έθνη να κρίνουν πως ο ναυτικός βραχίονας της Δύναμης έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του και πως δεν χρειάζεται η συνέχιση της παρουσίας του.
costas.venizelos@phileleftheros.com
Πηγή:
www.phileleftheros.com 
