Ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος στο Amen.gr για το Διάλογο Ορθοδόξων-Ρωμαιοκαθολικών
Τελευταία Ενημέρωση: Sep 29, 2010 - Συνέντευξη στον Νίκο Παπαχρήστου
Ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Διάλογο Ορθοδόξων-Ρωμαιοκαθολικών, μιλάει στο Amen.gr για τα αποτελέσματα της 12ης Συνάντησης της Βιέννης. Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος μιλάει για την πορεία και τις προοπτικές του Διαλόγου, στο ζήτημα του «Πρωτείου» αλλά και για εκείνους που αντιδρούν και ζητούν ακόμα και την καθαίρεσή του. "Θα ήθελα να πω στον Λαό του Θεού, το πλήρωμα της Εκκλησίας να έχει εμπιστοσύνη στους Ποιμένες του και στην Εκκλησία, όταν αυτή εκφράζεται εν συνόδω, και να κλείσει τα αυτιά του σε κάθε αναρμόδια και ανεύθυνη «σειρήνα»"σημειώνει ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος.
Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε στο Amen.gr και τον Νίκο Παπαχρήστου ο Μητροπολίτης Μεσσήνιας Χρυσόστομος:
Νίκος Παπαχρήστου: Σεβασμιώτατε, για ποιό λόγο δεν εκδόθηκε Κοινό Κείμενο, μετά το πέρας του Διαλόγου Ορθοδόξων-Ρωμαιοκαθολικών στη Βιέννη; Υπήρξε κάποια ασυμφωνία σε σχέση και με όσα προηγήθηκαν πέρυσι στην Κύπρο;
Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος: Δεν εκδόθηκε Κοινό Κείμενο, γιατί ύστερα από την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του Κειμένου της Πάφου, διαπιστώθηκαν ελλείψεις ουσιαστικές-κυρίως στα θιγόμενα ιστορικά γεγονότα-και έτσι κρίθηκε αναγκαίο να επανεξεταστεί το Κείμενο ολοκληρωμένο, και συμπληρωμένο από την Συντακτική Επιτροπή, στην προσεχή Ολομέλεια.
Ν.Π.: Η εντύπωση που έχουμε είναι ότι ο διάλογος προχωράει με αργά βήματα. Πιστεύετε ότι υπάρχουν οι δυνατότητες και κυρίως η θέληση να σημειωθεί κάποια πρόοδος η τα γενόμενα κατά τα 1000 χρόνια διαίρεσης αποτελούν απροσπέλαστο εμπόδιο ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης του Διαλόγου, άλλωστε στα 30 χρόνια του Διαλόγου, η έκδοση μόλις πέντε κοινών θεολογικών κειμένων, επιβεβαιώνει και τη σοβαρότητα και την επιμέλεια της μελέτης των συζητούμενων θεμάτων. Στη συζήτηση κάθε κειμένου, πάντοτε βρισκόμαστε μπροστά σε εμπόδια, που έχουν θέσει τα 1000 χρόνια διαίρεσης και χωρισμού, και αυτά προσπαθούμε κάθε φορά να ξεπεράσουμε και να επιλύσουμε.
Ν.Π.: Το «Πρωτείο» μπορεί να απεμπολήσει τα εξουσιαστικά προνόμοιά του και να διατηρήσει τα εκκλησιολογικά χαρακτηριστικά του όπως αυτά διαμορφώθηκαν κατά την πρώτη χιλιετία ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Ακριβώς αυτό επιδιώκουμε. Μέσα από την ζωή της κοινής και αδιαίρετης Εκκλησίας αλλά και την κοινή παράδοση της πρώτης χιλιετίας να αναδείξουμε τη θεσμική και ουσιαστική λειτουργία και εφαρμογή του πρωτείου, ως πρωτείου τιμής και όχι εξουσίας ή αυθεντίας.
Ν.Π.: Πως είδατε τις διαθέσεις των Ρωμαιοκαθολικών συνομιλητών σας; Φέτος ήταν και η πρώτη φορά του Αρχιεπισκόπου Κοχ ως συμπροέδρου του Διαλόγου και επικεφαλής του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Ενότητας των Χριστιανών.
Μητρ.Μεσσηνίας: Οι σχέσεις μεταξύ των μελών της Μικτής Θεολογικής Επιτροπής είναι αρμονικές, έστω και αν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών αναφύονται κάποιες διαφορετικές απόψεις η και αντιρρήσεις. Όλοι συζητούμε στα πλαίσια της αξιοπρέπειας και με διάθεση σεβασμού στους συνομιλητές μας. Αυτό το πνεύμα εξέφρασε και ο νέος Ρωμαιοκαθολικός συμπρόεδρος Αρχιεπίσκοπος Kurt Koch, άλλωστε και ο ίδιος είναι ευγενής και μειλίχιος άνθρωπος.
Ν.Π.: Μεταξύ των Ορθοδόξων - Κλήρου και Λαού - φαίνεται να υπάρχει μία επιφυλακτικότητα για τις πραγματικές διαθέσεις και επιδιώξεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας από το διεξαγόμενο διάλογο. Εσείς που παρακολουθείτε χρόνια τους διαλόγους και συμμετέχετε σε αυτούς ποιά είναι η γνώμη που έχετε σχηματίσει; Συμμερίζεστε την ανησυχία τους ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Η δικαιολογημένη ανησυχία προέρχεται από την έλλειψη ενημέρωσης και όχι από κάποιες αμφιβολίες η κάποιες επιφυλακτικότητες, σχετικά με τους επιδιωκόμενους σκοπούς του διεξαγόμενου Διαλόγου. Νομίζω ότι όσο ο ορθόδοξος κλήρος και ο λαός θα ενημερώνεται για την όλη πορεία των εργασιών, με τρόπο επίσημο και αξιόπιστο, δεν θα έχει καμμία επιφύλαξη. Δυστυχώς όμως μέχρι σήμερα υπάρχει μία μονομερής ενημέρωση, από πρόσωπα μάλιστα τα οποία ούτε την πραγματικότητα γνωρίζουν ούτε αξιόπιστα, ενώ διακατέχονται από έναν μόνιμο αντι-οικουμενιστικό παροξυσμό.
Ν.Π.: Υπάρχουν και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι πρέπει να διακοπεί κάθε επικοινωνία με τους Ρωμαιοκαθολικούς. Μιλούν για υποχώρηση - ενίοτε και για προδοσία - των Ορθοδόξων από την παράδοση, τους Κανόνες και τις διδαχές και για «διάλογο με αιρετικούς». Είναι έτσι Σεβασμιώτατε ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Ο καθένας μπορεί να υποστηρίζει ο,τι θέλει, ο Διάλογος όμως και η επικοινωνία με τους Ρωμαιοκαθολικούς, όπως και με άλλους ετεροδόξους είναι απόφαση πανορθόδοξη και υπ’ αυτήν την συλλογική ευθύνη πραγματοποιείται από μέρους όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, οι δε αντιπρόσωποι κάθε Εκκλησίας δεν πηγαίνουν από μόνοι τους αλλά ορίζονται από τις Εκκλησίες τους για να στηρίξουν την εκκλησιαστική παράδοση και διδασκαλία. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι Θεολογικός Διάλογος Εκκλησιών και όχι ακαδημαϊκός Διάλογος κάποιων μεμονωμένων θεολόγων. Σ’ εκείνους που μιλούν για υποχώρηση, ενδοτισμό, προδοσία, θα απαντούσα : Παντού υπάρχουν αυτές οι σκιές; Όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες είναι μία «συμμορία» με προδότες, που επιδιώκουν να ξεπουλήσουν την πίστη τους, για να κερδίσουν τι; Μήπως οι «κύριοι» αυτοί που κατακρίνουν με τόση ευκολία κρίνουν αφ’ εαυτών;
Ν.Π.: Θα ήθελα να σταθούμε και σε μία πτυχή των αντιδράσεων που σας αφορά προσωπικά και θα ήθελα σας παρακαλώ ένα σχόλιό σας. Κάποιοι ζητούν την απαλλαγή σας από την εκπροσώπηση της Εκκλησίας της Ελλάδος στο Διάλογο ενώ άλλοι, μεταξύ των οποίων και ένας αδελφός σας Ιεράρχης, ζητούν επί της ουσίας την απομάκρυνσή σας από τον μητροπολιτικό σας θρόνο και τον εξοβελισμό σας από την Ιεραρχία.
Μητρ.Μεσσηνίας: Εγώ ο,τι είχα να πω το είπα. Ας κρίνει η Ιερά Σύνοδος, η οποία αποτελεί και το μόνο αρμόδιο όργανο για θέματα θεολογικά, χωρίς μεσάζοντες και χωρίς «αλαθήτους» διαμεσολαβητές ορθοφροσύνης. Στον Σεβασμιώτατο Κυθήρων εκφράζω τη λύπη μου και του εύχομαι ο Θεός να τον ελεήσει για όσα αντιεκκλησιολογικά συνεχίζει να λέει και να πράττει μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας.
Ν.Π.: Να υποθέσω ότι θα ενημερώσετε τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο και τη Σύνοδο της Ιεραρχίας για τα αποτελέσματα του Διαλόγου της Βιέννης ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Θα ενημερώσω καθηκόντως την αρμόδια Επιτροπή Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών. Εάν η Διαρκής Ιερά Σύνοδος ή η Ιεραρχία επιθυμεί ανάλογη ενημέρωση είμαι στη διάθεσή τους.
Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, η Ορθόδοξη Εκκλησία εκπροσωπείται στο διάλογο από εκπροσώπους όλων των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, εκ του Οικουμενικού Πατριαρχείου το οποίο άλλωστε έχει και τον συντονιστικό ρόλο. Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί απόψεις ρωμαιοκαθολικών που κάνουν λόγο για ποικιλία απόψεων και θέσεων εκ μέρους των Ορθοδόξων που δεν βοηθούν στην πρόοδο του διαλόγου. Είναι έτσι ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Αυτό θα μπορούσε να ισχύσει και για ορισμένες τοποθετήσεις ρωμαιοκαθολικών μελών της Επιτροπής. Πρέπει όμως να ξέρετε ότι οι διαφοροποιήσεις δεν είναι ως προς την πίστη, την εκκλησιαστική η θεολογική μας παράδοση η την θεματολογία, αλλά κυρίως ως προς την μέθοδο εργασίας-ιστορική η θεολογική-και ως προς τον χαρακτήρα των κειμένων.
Ν.Π.: Πάντως, η Εκκλησία της Βουλγαρίας δεν παρέστη στο Διάλογο της Βιέννης. Αυτό δεν σημαίνει κάτι ; Μήπως δίνονται δικαιώματα να αμφισβητηθεί η ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Η Εκκλησία της Βουλγαρίας δεν συμμετέχει σε καμμία εκδήλωση μετά των ετεροδόξων, ούτε και στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών. Είναι μία απόφαση της Ιεραρχίας της συγκεκριμένης Εκκλησίας, που αυτή τη στιγμή εξυπηρετεί περισσότερο εσωτερικές ισορροπίες, που αν διαταραχθούν απειλούν την ενότητα της τοπικής Εκκλησίας. Από τη στιγμή που είναι συνοδική απόφαση, και όχι μενονωμένη επιβουλή κάποιου η κάποιων προσώπων. Ως απόφαση γίνεται σεβαστή από τις λοιπές Ορθόδοξες Εκκλησίες, η ενότητα όμως της Ορθόδοξης Εκκλησίας ούτε αμφισβητείται ούτε αποδυναμώνεται, απλά στις συγκεκριμένες θεολογικές συζητήσεις θα υπήρχε ακόμη μία φωνή ορθόδοξη για να επιχειρηματολογήσει. Και ο αποκλεισμός, για άλλους βέβαια λόγους, των Εκκλησιών Φιλλανδίας και Εσθονίας, επίσης δεν προσβάλλει την ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αποδυναμώνει όμως την ορθόδοξη παρουσία και δυναμική.
Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, τι ελπίζετε, ποιά η προσδοκία σας από το Διάλογο; Είναι η «ένωση» ο αντικειμενικός στόχος των συνομιλητών σε αυτό το διάλογο ;
Μητρ.Μεσσηνίας: Ξέρετε έχει γίνει ένα λάθος, το οποίο συνεχώς επαναλαμβάνεται. Σκοπός του διεξαγόμενου Θεολογικού Διαλόγου δεν είναι να οδηγήσει στην «ένωση». Ο αντικειμενικός του σκοπός είναι να προετοιμάσει θεολογικά το υπόβαθρο, πάνω στο οποίο θα μπορέσουν να στηριχθούν οι Εκκλησίες, Ορθόδοξη και Ρωμαιοκαθολική, για να ξεκινήσουν μία πορεία προς την εκκλησιαστική ένωση. Ο σκοπός του διεξαγόμενου Θεολογικού Διαλόγου είναι να καταγράψει τα σημεία στα οποία υπάρχει συμφωνία αλλά και διαφωνία, και τα οποία κάποια άλλη μικτή Επιτροπή, θα τα αξιολογήσει. Το γεγονός της ένωσης των Εκκλησιών, ως έργο εκκλησιαστικό, είναι πρωτίστως έργο του αγίου Πνεύματος και όχι αποκλειστικά μόνο των ανθρώπων.
Γι’ αυτό θα ήθελα να πω στον Λαό του Θεού, το πλήρωμα της Εκκλησίας να έχει εμπιστοσύνη στους Ποιμένες του και στην Εκκλησία, όταν αυτή εκφράζεται εν συνόδω, και να κλείσει τα αυτιά του σε κάθε αναρμόδια και ανεύθυνη «σειρήνα»!
Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ για την άκρως ενδιαφέρουσα και ιδιαιτέρως κατατοπιστική συζήτηση που είχαμε.
Μητρ. Μεσσηνίας: Και εγώ σας ευχαριστώ
Πηγη:
www.amen.gr
Ανεξάρτητα με τη γνώμη που έχετε σχηματίσει για το συγκεκριμένο πρόσωπο και το Πρακτορείο Ειδήσεων, προτείνω να διαβάσετε αυτή τη συνέντευξη με πολύ προσοχή. Περιέχει άκρως ενδιαφέροντα στοιχεία για τον Διάλογο μεταξύ Ορθόδοξης Εκκλησίας και παπικών. Σ' αυτή ξεκαθαρίζονται τα εξής:
1. Ποιος είναι ο σκοπός του διαλόγου.
2. Ποιοι μετέχουν σ' αυτόν και ποια είναι η σχέση μεταξύ τους.
3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα ο διάλογος και ποιες είναι η πιθανότητες να ολοκληρωθεί στο εγγύς μέλλον.
Καλά θα ήταν να μείνουμε και να σχολιάσουμε μόνο αυτά κι όχι τις περίεργες αναφορές περί Εκκλησιών και "«αλαθήτους» διαμεσολαβητές ορθοφροσύνης" ή τουλάχιστον να σχολιάσουμε και τα δυο και όχι μόνο το δεύτερο. Έτσι μόνο θα μπορέσουμε να βγάλουμε μερικά χρήσιμα συμπεράσματα για το που βρισκόμαστε και τι στάση πρέπει να κρατήσουμε απέναντι σ' αυτή τη διαδικασία στο μέλλον.
Προσωπικά, έχω πολλές φορές πει ότι κατά τη γνώμη μου ο "Διάλογος" μεταξύ Ορθοδόξων και παπικών, είναι ένας εύσχημος τρόπος για να υπάρχει μια minimum συνεργασία μεταξύ τους σε δευτερεύοντα και εξωτερικά θέματα (που αφορούν τις σχέσεις των Χριστιανών με τον υπόλοιπο κόσμο) και να μην οδηγηθούν σε σύγκρουση. Η πρόοδος του διαλόγου είναι εξαιρετικά αργή και καταλήγει βασικά μόνο σε διαπιστώσεις διαφωνιών, παρά σε συμφωνία απόψεων. Άλλωστε, όπως φαίνεται, δεν υπάρχει συμφωνία ούτε μεταξύ των εκπροσώπων κάθε πλευράς, οπότε είναι μάλλον απίθανο, ακόμη κι αν μετά από μερικές δεκαετίες ολοκληρωθεί ο "Διάλογος" να εγκριθεί το αποτέλεσμά του από τις αντίστοιχες Συνόδους.
"Ένωση" δε βλέπω ούτε σε άλλα 1000 χρόνια, εκτός αν το θελήσει ο Θεός.
